IV SO/Po 5/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy J. S. przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni podała, że prowadząc wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem utrzymuje się z najmu ([...] zł. co stanowi średnią z PIT 36 za 2017r.) i świadczenia przedemerytalnego męża ([...] zł.). Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni z uzyskiwanych dochodów opłacany jest kredyt w ING ([...] zł.), karta kredytowa (spłata miesięczna [...]-[...] zł.), opłaty za media, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości ([...] zł./mc). Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni ujawniła posiadanie domu w zabudowie bliźniaczej o pow. [...] m2 o szacunkowej wartości o wartości ok. [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała że nie jest w stanie opłacić kosztów sądowo-administracyjnych, gdyż ze względu na zły stan zdrowia udokumentowany orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (w załączeniu), nie jest w stanie podjąć żadnej pracy. W załączeniu do wniosku przesłano zaświadczenie z US o wysokości dochodów za 2017r., kopię decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, harmonogram spłat kredytu i wycia z karty kredytowej. Celem uzupełnienia informacji zawartych we wniosku pismem z dnia 5 marca 2018r. (doręczonym w dniu 10 marca 2018r.) wezwano wnioskodawczynię do przesłania wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącej i jej męża: kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) celem ustalenia jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa, kopii dowodu rejestracyjnego pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym oraz kopii obecnie obowiązujących umów najmu stanowiących źródło utrzymania skarżącej. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. radcy prawnego. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienia NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11; z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11). Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zatem, to strona powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu wykazanie tych okoliczności. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. Niedostarczenie żądanych danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienia NSA z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II GZ 895/15; z 14 października 2014 r., sygn. akt II GZ 646/14; z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GZ 377/15 publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W niniejszej sprawie miała miejsce taka właśnie sytuacja, ponieważ pomimo wezwania wnioskodawczyni nie odpowiedziała na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając zatem na uwadze fakt, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy to w całości, czy w części, jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 418/05, postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 128/12 - CBOSA), zasadną jest odmowa przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.