IV SO/Po 5/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy z wniosku P. N. przeciwko Dyrektorowi Szkoły w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia 1.wymierzyć Dyrektorowi Szkoły grzywnę w wysokości [...] zł (sto złotych); 2.zasądzić od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącego P. N. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 20 stycznia 2025 r. P. N. (dalej jako: wnioskodawca) złożył wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Szkoły za nieprzekazanie skargi na bezczynność Dyrektora do Sądu. Skarga wnioskodawcy została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Po 44/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) na organie administracji publicznej którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, p.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328). Z przytoczonych przepisów wynika więc, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W judykaturze przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Wymaga także zaakcentowania, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Podkreślić należy, że art. 54 § 2 p.p.s.a. statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego została skierowana skarga, do uczynienia zadość temu żądaniu. Zaakcentować przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z 22 lipca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 17/16, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organ faktycznie naruszył przepisy prawa (rangi ustawowej) przez nieprzekazanie skargi tutejszemu Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wyjaśnił, że z uwagi na pierwszy rok pełnienia funkcji, bierze pełną odpowiedzialność za zaistniałą sytuację. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 21 pkt 1 u.d.i.p., jako przepis szczególny w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. - do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Skarga wnioskodawcy z dnia 20.01.2025 roku została zarejestrowana pod sygn. IV SAB/Po 44/25, dnia 3.02.2025 r. Organ nie udzielił odpowiedzi na skargę. Natomiast zmieścił się w terminie 14 dni do przekazania skargi Sądowi zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p.o. Wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: złożenia wniosku przez stronę skarżącą oraz niedochowanie przez organ 15 dniowego terminu do przekazania do sądu wniesionej skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Przy czym przedmiot zaskarżenia określony w powyżej wskazanym przepisie obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie skargi, bądź też zwłokę w jej przekazaniu pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą natomiast mieć wpływ na jej wysokość. Ponadto wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niedochowania ciążącego na nim obowiązku z art. 54 §2 p.p.s.a., nawet jeżeli przekazanie akt nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OZ 232/13; wyrok WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r., IV SO/Po 7/14; www.cbois.nsda.gov.pl). Podkreślić trzeba, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 PostAdmU (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzaniem grzywny organowi przez sądy administracyjne, "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Nie zmienia on bowiem zaistniałego (lub nie) uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zdarzenie to sąd bierze jednak pod uwagę miarkując wysokość grzywny. Organ co prawda wywiązał się z obowiązku przekazania skargi w terminie, jednak nie przekazał kompletu dokumentów wraz ze skargą, a pomimo dwukrotnego wezwania Sądu nie udzielił odpowiedzi na skargę. Ponieważ finalnie organ przekazał skargę do Sądu i odpowiedział na wniosek w/s grzywny to w ocenie Sądu należało wymierzyć grzywnę w minimalnej wysokości. Sąd, mając powyższe przesłanki na względzie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, uznając, że funkcja prewencyjna i gwarancyjna grzywny w ten sposób zostanie spełniona. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.