IV SO/Po 9/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy z wniosku D. P. przeciwko Radzie Gminy w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia : 1. wymierzyć Radzie Gminy grzywnę w wysokości [...] zł (trzy tysiące złotych); 2. zasądzić od Rady Gminy na rzecz D. P. kwotę [...]zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. D. P. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") wniósł o wymierzenie grzywny Radzie Gminy wobec niewywiązania się z obowiązków nałożonych przepisem art. 54 § 2 p.p.s.a. i nieprzekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że wnioskodawca w dniu 01.04.2019r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył skargę na uchwałę Rady Gminy nr [...] z 28.03.2019r. w sprawie przekazania skargi wg właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej również: "SKO w K."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w/w skargę jako mylnie wniesioną przekazał do Rady Gminy. Mimo upływu 30 dni organ nie przekazał w/w skargi do WSA w Poznaniu. W piśmie z 05.06.2019r. wnioskodawca wyjaśnił, że po podjęciu przez Radę Gminy uchwały będącej przedmiotem niniejszego postępowania (tj. Uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie przekazania skargi według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.) wystosował w dniu 29.03.2019 r. pismo do SKO w K. (w załączeniu), w którym wniósł o stwierdzenie przez SKO w K. swojej niewłaściwości rzeczowej w sprawie rozpatrzenia jego skargi z dnia 05.12.2018 r. na działania Wójta [...] - M. Z., która to została przekazana do SKO w K. przez Radę Gminy ww. uchwałą. Nadto, wniósł o przekazanie do rozpatrzenia (zwrócenie) skargi na Wójta [...] - M. Z. do właściwego organu, tj. Rady Gminy, celem jej rozpatrzenia. SKO w K. zawiadomieniem z dnia 08.05.2019 r. nr [...] (w załączeniu) przekazało według właściwości Radzie Gminy skargę na Wójta [...] - M. Z.. SKO w K. w swoim zawiadomieniu stwierdziło, że stanowisko zaprezentowane przez Radę Gminy w jej uchwale jest błędne. Stwierdzono, że skarga na Wójta [...] - M. Z. została wniesiona na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2019 r., poz. 506, ze zm. (por. art. 18b), a nie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm. Rada Gminy nie zajęła stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na jego działanie lub bezczynność obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a., na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z powołanego wyżej art. 55 § 1 P.p.s.a. wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 - 2c P.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 - 2c P.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17.04.2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w takiej sprawie powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 - 2c P.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Uwzględnienie wniosku w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, publ. ONSAiWSA/6/2006/156). Oznacza to również, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. (podobnie W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, W. 2010, s. 204). Z akt sprawy wynika, że D. P. pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. wniósł bezpośrednio do WSA w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Gminy nr [...] z 28.03.2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pismem z 1.04.2019 r. przesłał skargę wg właściwości do Rady Gminy. Rada Gminy odebrała skargę w dniu 4 kwietnia 2019 r. (zwrotne poświadczenie odbioru znajduje się w aktach pod sygnaturą IV DK/Po [...]). Od momentu prawidłowego wniesienia skargi, tj. 4 kwietnia 2019 r., minęły prawie 4 miesiące. Pomimo tego skarga ta nie została przekazana przez organ do tut. Sądu. Sąd orzekający ma również na uwadze brak jakiejkolwiek reakcji organu, pomimo prawidłowego doręczenia wniosku oraz zawiadomieniu o rozprawie. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Kara finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. W ocenie Sądu nie znajduje jakiegokolwiek usprawiedliwienia fakt nieprzekazania skargi do Sądu przez właściwy organ w ustawowym terminie i uzasadnia to wymierzenie grzywny. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości [...] zł. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze treść wniosku, brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy, a także zupełny brak reakcji organu i niewyjaśnienie przyczyn dla których nie przekazał on przedmiotowej skargi do tut. Sądu. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 -2c P.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 P.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, iż celowym i zasadnym jest nałożenie na Radę Gminy grzywny za nieprzekazanie skargi oraz nieprzekazanie odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.