I SA/Rz 1/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-02-28

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu kary porządkowej jest wadliwe, jeśli zawiera sprzeczności w uzasadnieniu dotyczące podstaw nałożenia kary oraz niejasności co do liczby nałożonych kar?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za wadliwe ze względu na istotne naruszenia proceduralne. Stwierdzono sprzeczności w uzasadnieniu organu odwoławczego dotyczące podstaw nałożenia kary porządkowej (niestawiennictwo vs. brak pisemnych wyjaśnień) oraz niejasności co do liczby nałożonych kar (jedna kara dla obojga małżonków czy po karze dla każdego z nich). Te uchybienia uniemożliwiły merytoryczną ocenę sprawy i mogły wprowadzać w błąd strony postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. i C. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o nałożeniu kary porządkowej. Kara została nałożona za niestosowanie się do wezwania do osobistego stawiennictwa w postępowaniach podatkowych oraz do okazania nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie art. 155 Ordynacji podatkowej, wskazując na toczące się inne postępowania administracyjne oraz złożone pisemne wyjaśnienia. Podnieśli również zarzuty dotyczące długości postępowania zażaleniowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i określono, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2012r. sprawy ze skargi H. M.i C. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że postanowienie wymienione w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących H. i C. M. solidarnie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 1/12 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia H. i C. M. (podatnicy, skarżący) na postanowienie Burmistrza z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] w sprawie nałożenia kary porządkowej w wysokości 300 zł, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że nałożenie przez organ I instancji kary porządkowej nastąpiło z uwagi na to, że H. i C. M., nie zastosowali się do wezwania do osobistego stawiennictwa w charakterze strony, do uczestnictwa w czynnościach dowodowych w związku z toczącymi się postępowaniami podatkowymi w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku rolnym i od nieruchomości za 2010 rok oraz zmiany zobowiązania w podatku rolnym i od nieruchomości za 2009 rok, a także do okazania przedmiotu oględzin tj. nieruchomości położonej przy ul. K. w R. na działce o nr ewid. [...]. Organ podniósł, iż podatnicy zostali poinformowani, że niestawiennictwo bez uzasadnionej przyczyny oraz bezzasadne odmówienie okazania przedmiotu oględzin stanowić będzie niezastosowanie się do postanowienia Burmistrza z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] zawierającego pouczenie o zagrożeniu karą porządkową w kwocie do 2.600 zł. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ podatkowy może realizować obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wezwanie strony w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej, do złożenia wyjaśnień lub niezbędnych w sprawie dokumentów będących w posiadaniu podatnika i wyłącznie do tego organu należy ocena w jakim zakresie i w jaki sposób podatnik ma przedstawić swe wyjaśnienia i w jakim zakresie są one niezbędne dla toczącego się postępowania. Wbrew twierdzeniom podatników, mieli oni obowiązek osobistego uczestnictwa w czynnościach dowodowych w postępowaniu podatkowym i ich niestawiennictwo, przy jednoczesnym braku ustanowienia pełnomocnika do ww. czynności, uniemożliwiło organowi podatkowemu dokonanie niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, a zatem przeprowadzenia postępowania podatkowego. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że nieuzasadniona odmowa "przekazania organowi wskazanych pisemnych wyjaśnień" przez podatnika skutkowała możliwością nałożenia kary porządkowej w trybie art. 262 § 1 pkt 2 i § 5 Ordynacji podatkowej. Na postanowienie organu II instancji H. i C. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 155 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając skargę, skarżący podnieśli, że odnośnie nieruchomości o numerze ewid. [...] od 2008 roku toczy się postępowanie administracyjne wszczęte przez Wojewodę, o którym Burmistrz był dwukrotnie informowany przez Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Obecnie sprawa jest na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (sygn. akt II SA/Rz 914/11). Ponadto, skarżący podnieśli, że w skierowanym do Burmistrza piśmie z dnia 13 czerwca 2011r. złożyli wyjaśnienia, do których nie odniósł się ani ten organ, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący podkreśli, iż fakt prowadzenia w tym samym czasie dwóch postępowań administracyjnych oraz okoliczność złożenia przez nich pisemnych wyjaśnień w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej czyni niezasadnym zastosowanie wobec nich kary porządkowej. Skarżący zarzucili również, że organ odwoławczy rozpoznawał zażalenie przez 66 dni w sytuacji, gdy powinien je rozpatrzyć w ciągu 30 dni, a wysłanie wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia nastąpiło dopiero po 15 dniach. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz,1270 ze zm., dalej: ustawą p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest zasadna, jednakże z przyczyn innych aniżeli podniesione w jej treści. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdził naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którego sentencji wskazano, że utrzymuje ono w mocy postanowienie Burmistrza z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] w sprawie nałożenia kary porządkowej na H. i C. M. w wysokości 300 zł. Z analizy akt administracyjnych wynika, że w przedmiotowym postępowaniu Burmistrz w dniu [...] lipca 2011r. (nie zaś w dniu [...] lipca 2011r.) wydał dwa odrębne - choć oznaczone tożsamym numerem - postanowienia o nałożeniu kary porządkowej w wysokości 300 zł: jedno w stosunku do H. M., a drugie dla C. M. Z powyższego wynika, że kara porządkowa w wysokości 300 zł została nałożona na każdego ze skarżących. H. i C. M. wnieśli wspólne zażalenie na postanowienie Burmistrza z dnia [...] lipca 2011r. nr [...]. Brak sprecyzowania przez odwołujących się przedmiotu zażalenia, co do wskazania osoby, na którą nałożono grzywnę, z uwagi na tożsamość numerów obu postanowień, oznacza, że zażaleniem objęto oba postanowienia nakładające grzywnę tj. w stosunku do H. M., jak i wobec C. M. Organ odwoławczy rozpatrzył zażalenie wniesione przez oboje podatników, ale wydał jedno postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza. Treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego budzi wątpliwości co do tego, czy organ rozpoznał zażalenie na jedno postanowienie Burmistrza – na co wskazuje użycie zwrotu "po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie", czy na oba – o czym świadczyć mogłoby to, że wymienił oboje podatników tj. H. i C. M. W konsekwencji nie wiadomo, czy organ utrzymał w mocy nałożenie kary porządkowej w wysokości 300zł łącznie dla obojga małżonków, czy po 300zł dla każdego z nich, czy tylko dla jednego podatnika (którego?). Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławczy stwierdziło, że "ta nieuzasadniona odmowa przekazania organowi pisemnych wyjaśnień przez podatnika" skutkuje możliwością nałożenia kary porządkowej, podczas gdy jednocześnie w tym uzasadnieniu organ stwierdził, że kara porządkowa została nałożona z uwagi na nieuzasadnione niestawiennictwo skarżących, a nie z powodu nie przedłożenia pisemnych wyjaśnień, do złożenia których skarżący nie byli w niniejszym postępowaniu wzywani. Powyższe sprzeczności w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia mogą wprowadzać podatników w błąd, co do przyczyn nałożenia kary porządkowej, a treść skargi świadczy o tym, iż tak istotnie było w rozpoznawanej sprawie. Wydanie wadliwego rozstrzygnięcia powoduje konieczność usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Powyższe uchybienia formalne uniemożliwiają odniesienie się do zarzutów skargi co do meritum sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jednocześnie na podstawie art.200 ustawy p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło