I SA/Rz 1009/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-11-26

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymująca się z emerytury, której wysokość odpowiada średniej krajowej, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony jej adwokat w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymująca się z emerytury w wysokości odpowiadającej średniej krajowej, nie jest w stanie wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, ze względu na konieczność partycypowania w kosztach kilku postępowań, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 2010 zł netto miesięcznie i posiada jedynie udział we współwłasności mieszkania. Deklarowała miesięczne wydatki na utrzymanie, ogrzewanie, energię, leki i inne potrzeby. Wpis od skargi wynosił 100 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. J. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) października 2014 r., nr (...), w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) sierpnia 2014 r., nr (...), dotyczącej ustalenia skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, utrzymując się z emerytury w wysokości 2 010 zł netto miesięcznie. Odnośnie zgromadzonego majątku skarżąca zadeklarowała jedynie udział wynoszący 4/6 we współwłasności mieszkania o pow. 70 m2. Jeżeli chodzi o wysokość ponoszonych wydatków, to w tym zakresie skarżąca wyszczególniła następujące pozycje: utrzymanie mieszkania – 292 zł miesięcznie, ogrzewanie ok. 370 zł miesięcznie, energia elektryczna ok. 120 zł miesięcznie, telefon – ok. 40 zł miesięcznie, lekarstwa środki ortopedyczne i opatrunkowe – ok 550 zł miesięcznie, środki czystości ok 100 zł miesięcznie, pomoc domowa – 350 zł, zakup żywności i odzieży – ok. 277 zł miesięcznie. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że prawo pomocy w pełnym zakresie zarezerwowane jest wyłącznie dla sytuacji wyjątkowych, w których osoba ubiegająca się o jego przyznanie nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania, chociażby w minimalnym zakresie. Mając na względzie powyższe, jak również treść oświadczenia skarżącej, nie sposób jest stwierdzić, że nie ma ona możliwości partycypowania w kosztach zainicjowanego przez siebie postępowania w jakimkolwiek zakresie. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe skarżąca osiąga stałe dochody w postaci emerytury, której wysokość odpowiada średniej wysokości emerytury w kraju i pozwala jej na samodzielne sfinansowanie wszystkich swoich potrzeb. Z tego też względu brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy w pełnym zakresie i pokrycia wszystkich kosztów związanych z niniejszym postępowaniem ze środków publicznych. Skarżąca spełnia jednak przesłanki uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż konieczność partycypowania we wszystkich kosztach postępowania byłaby dla niej znacznym obciążeniem. Co prawda wpis od skargi w niniejszej sprawie nie jest wygórowany (odpowiada minimalnej wysokości wpisu w sprawach przed sądami administracyjnymi, wynoszącej 100 zł), jednakże należy mieć na względzie to, że przedmiotowa sprawa nie jest jedyną, jaką skarżąca zainicjowała przed tut. Sądem. W tej więc sytuacji konieczność partycypowania przez nią w kosztach tych postępowań w pełnym zakresie mogłaby wiązać się z pozbawieniem jej środków koniecznego utrzymania. Z tego więc względu, mając na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od kosztów sądowych w całości, na podstawie art. 245 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło