I SA/Rz 101/22
PostanowienieWSA w Rzeszowie2022-03-24
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadne, gdy organ administracji publicznej w trybie autokontroli uwzględnił w całości skargę strony?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy organ administracji publicznej, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uwzględni w całości skargę strony, eliminując tym samym zaskarżony akt administracyjny. W takiej sytuacji sprawa staje się bezprzedmiotowa, a sąd nie kontroluje aktu autokontrolnego, gdyż przysługuje na niego odrębna skarga.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą jej zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca do kwietnia 2021 r. Organ odmówił zwolnienia, wskazując na brak odpowiedniego kodu PKD jako przeważającej działalności. Skarżąca argumentowała, że posiada wymagany kod PKD i przedstawiła dowody na prowadzenie tej działalności jako przeważającej, powołując się również na korzystne dla niej wyroki WSA w Rzeszowie z poprzednich miesięcy. Następnie organ ZUS, w trybie autokontroli, uchylił zaskarżoną decyzję i uwzględnił żądanie skarżącej, przyznając jej wnioskowane zwolnienie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi "A." na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
Przedmiotem skargi "A" (dalej: skarżąca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] odmawiająca skarżącej wnioskowanego zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.
Zaskarżoną decyzją organ odmówił skarżącej prawa do zwolnienia, wskazując, że w rejestrze prowadzonym przez Urząd Statystyczny nie wskazano kodu PKD przeważającej działalności skarżącej, zaś przedmiotowe zwolnienie może być przyznane płatnikowi składek prowadzącemu działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności, określonymi kodami.
W skardze na powyższą decyzję, skarżąca podniosła, że uprawniający do otrzymania zwolnienia jej kod PKD przeważającego rodzaju działalności 56.21.Z jest wpisany w KRS, a fakt prowadzenia przez skarżącą przedmiotowej działalności, jako przeważającej, potwierdzają dołączone do skargi dokumenty. Co więcej, skarżąca zwróciła uwagę na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 maja 2021 r. i z dnia 17 czerwca 2021 r. (sygnatury odpowiednio: I SA/Rz 329/21 i I SA/Rz 364/21), w których Sąd uchylił decyzje ZUS w przedmiocie odmowy zwolnienia za poprzednie miesiące.
W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję, zaś żądanie skarżącej zostało ostatecznie uwzględnione i otrzymała ona wnioskowane zwolnienie.
Organ wniósł zatem o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, jako bezprzedmiotowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje.
W pierwszej kolejności należy przywołać art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W przedmiotowej sprawie organ skorzystał ze wskazanego uprawnienia i działając w trybie autokontroli uwzględnił skargi w całości w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a..
W trybie autokontroli ZUS wydał mianowicie decyzję z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], którą uchylono w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2021r. i uwzględniono żądanie Fundacji zwalniając ją z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r..
Zatem w istocie wydano rozstrzygnięcia czyniące zadość woli strony skarżącej, przy czym oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należało odnieść do meritum sprawy. W wyniku uwzględnienia skargi Fundacja została zwolniona z opłacania składek za wnioskowane w niniejszej sprawie okresy.
Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a.
Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłoby to zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Wobec powyższego zasadne było umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło