I SA/Rz 1019/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-02-26
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Tomasz Smoleń, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn, pomimo stwierdzenia przez organ odwoławczy istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, w sytuacji gdy Prezydent Miasta odmówił wyrażenia zgody na umorzenie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe oraz Prezydent Miasta nie naruszyły przepisów prawa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn, stanowiącym dochód jednostki samorządu terytorialnego, wymaga zgody przewodniczącego zarządu tej jednostki (Prezydenta Miasta). Brak takiej zgody, nawet przy istnieniu przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji podatkowej. Sąd podkreślił, że postanowienie organu samorządowego w tej kwestii nie podlega zaskarżeniu, ale jego legalność podlega kontroli sądu administracyjnego w ramach oceny decyzji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżąca W. M. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.064 zł, wynikającej z nabycia prawa nieodpłatnej dożywotniej służebności. Organy podatkowe, po uzyskaniu negatywnego stanowiska Prezydenta Miasta W. w sprawie umorzenia, odmówiły uwzględnienia wniosku, mimo stwierdzenia trudnej sytuacji finansowej, materialnej i zdrowotnej skarżącej. Skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących właściwości organów samorządowych do wyrażania zgody na umorzenie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń SO del. Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2015r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn - oddala skargę -
W zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2014 r. nr [...],Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania W. M. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].06.2014 r. nr [...], odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 1.064 zł z tytułu podatku od spadków i darowizn, należnego od nabycia prawa nieodpłatnej dożywotniej służebności
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...].12.2012 r., uzupełnionym postanowieniem Sądu z dnia [...].03.2013 r., na rzecz W. M. została ustanowiona służebność osobista, polegająca na bezpłatnym, dożywotnim prawie korzystania z pomieszczeń znajdujących się na piętrze budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ewid. 925/3 i pow. 0,20 ha, położonej w Z. (gmina N.) wraz z prawem dożywotniego korzystania z całej nieruchomości, które będzie wykonywane na całej jej powierzchni. Nieruchomość ta stanowi własność syna W. M..
W dniu 09.09.2013 r. W. M. złożyła zeznanie podatkowe (SD-3) o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, w wyniku którego Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], ustalił Podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.064 zł należnego z tytułu nabycia prawa nieodpłatnej dożywotniej służebności.
W piśmie z dnia 21.10.2013 r. W. M. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że kwota zaległości podatkowej jest dla niej zbyt dużym obciążeniem finansowym, bowiem jedynym źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 717,35 zł. Strona podniosła, że cierpi na szereg schorzeń i znajduje się pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w oparciu o stanowisko Burmistrza Gminy i Miasta N., decyzją z dnia [...].12.2013 r. umorzył zaległość podatkową w kwocie 532 zł i odmówił umorzenia zaległości w kwocie 532 zł. Decyzja ta w wyniku odwołania Wnioskodawczyni została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia był fakt, że w ocenie organu odwoławczego organem właściwym do wydania stanowiska w przedmiocie zgodny na umorzenie zaległości był nie Burmistrz Gminy i Miasta N. lecz Prezydent Miasta W.
W trakcie ponownie prowadzonego postępowania, Prezydent Miasta W., postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nie wyraził zgody na umorzenie kwoty 1.064 zł zaległości w podatku od spadków i darowizn. Zdaniem tego organu trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie stanowi przesłanki umożliwiającej zastosowanie wnioskowanej ulgi. Umorzenie zaległości zawsze bowiem leży w interesie podatnika dlatego ważne jest wykazanie, że w sprawie zachodzi sytuacja nadzwyczajna. Ulgi w spłacie zobowiązań mogą być zastosowane, gdy nastąpi obniżenie zdolności płatniczej podatnika na skutek klęski żywiołowej lub innego wypadku losowego a także, gdy nastąpi w sposób istotny pogorszenie warunków egzystencji podatnika i jego rodziny. Zdaniem Prezydenta Miasta, Wnioskodawczyni nie wykazała, że w sprawie zaistniały takie zdarzenia.
W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], odmówił Wnioskodawczyni umorzenia ww. zaległości podatkowej w kwocie 1.064 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na wiążący charakter postanowienia Prezydenta Miasta W. Naczelnik US stwierdził więc, że w takiej sytuacji nie mógł uwzględnić żądania Podatniczki pomimo, że znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej, materialnej i zdrowotnej.
W. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, uzupełnione następnie w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r., w którym wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia i umorzenie zaległości podatkowej w kwocie 1.064 zł.
W uzasadnieniu odwołania zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 15 pkt 7 ustawy z dnia z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1115 ze zm.) – dalej ustawa o dochodach j.s.t., które polegało na błędnym przyjęciu, że wpływy z tytułu podatku od spadków i darowizn, należnego od nabycia prawa nieodpłatnej dożywotniej służebności, mają być przekazane na rzecz Miasta W. a zgoda na umorzenie zaległości podatkowej uzależniona jest od opinii Prezydenta tego miasta. Strona podniosła, że w jej przypadku podstawą wydanego rozstrzygnięcia powinien być art. 16 ww. ustawy, który stanowi, że wpływy z podatku przekazywane są na rachunek gminy, na której obszarze położona jest nieruchomość.
Zdaniem odwołującej, organ I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych przyjmując, że orzeczenie o uzupełnieniu postanowienia z dnia [...].03.2013 r. Sądu Rejonowego o dziale spadku i zniesieniu współwłasności nie jest tożsame z postanowieniem z dnia [...].12.2012 r. Sądu Rejonowego. Odwołująca podniosła ponadto, że jest w trudnej sytuacji życiowej, finansowej i materialnej, która przemawia za udzieleniem wnioskowanej preferencji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2014 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że wpływy z podatku od spadków i darowizn stanowią dochód jednostek samorządu terytorialnego, dlatego Naczelnik Urzędu Skarbowego był obowiązany, zgodnie z art. 209 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w związku z art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach j.s.t., wystąpić do Prezydenta Miasta W. o zajęcia stanowiska w zakresie umorzenia ww. należności.
Organ odwoławczy, mając na względzie treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej rozważył, czy w sprawie zachodzi ważny interes podatnika, o którym mowa w tym przepisie. W tym celu dokonał analizy sytuacji życiowej, finansowej i materialnej Odwołującej i stwierdził, że nie prowadzi ona pozarolniczej działalności gospodarczej, nie posiada żadnych oszczędności. Uzyskuje natomiast dochód z tytułu renty rodzinnej w wysokości 721,45 zł miesięcznie. W 2013 r. Podatniczka uzyskała dochód z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 600 zł za jeden miesiąc. Odwołująca nie korzysta z pomocy opieki społecznej i nie posiada nieruchomości. Działki o numerach ewidencyjnych 2364/2 i 2364/3 położone w Z. o łącznej powierzchni 0,61 ha oraz działka o numerze 925/3 o powierzchni 0,20 ha wraz z zabudowaniami, tj. budynkiem mieszkalnym i szopą na opał są własnością syna Podatniczki, który nabył ww. nieruchomości w wyniku postępowania spadkowego oraz zniesienia współwłasności. Odwołująca nabyła w tym budynku prawo nieodpłatnej służebności, polegającej na prawie korzystania z parteru budynku, który składa się z 2 pokoi, kuchni, łazienki i korytarza. Piętro domu zajmuje jej syn wraz z żoną i dwójką dzieci, prowadząc osobne gospodarstwo domowe.
Odwołująca jest właścicielką samochodu osobowego Rover 620 z 1996 r., jednak pojazd jest niesprawny technicznie. Na jej koszty utrzymania składają się następujące wydatki: gaz (78,37 zł co 2 mies.), energia elektryczna (36,38 zł co 2 mies.), woda i kanalizacja (88,50 zł co 3 mies.), wywóz śmieci (6 zł/mies.), telefon stacjonarny (58,84 zł/mies.), zakup żywności (300 zł/mies.), środki czystości (80 zł/mies.), opał na zimę (1.500 zł pokryte kredytem bankowym), leki (160 zł/mies.), pończochy uciskowe (ok. 100 zł co 2 mies.), odzież (w razie potrzeby).
Podatniczka leczy się na szereg schorzeń, tj. nadciśnienie, chorobę niedokrwienną serca, żylaki, przewlekłą chorobę płuc, nadczynność tarczycy oraz ostre wirusowe zapalenie wątroby. Dodatkowo leczy się psychiatrycznie ze względu na stany depresyjne. Ponadto Odwołująca spłaca kredyt w kwocie 6.383,13 zł, wzięty na okres 6 lat, którego miesięczna rata wynosi 142,96 zł. Zobowiązanie to zostało zaciągnięte na zakup opału i bieżące wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Po zestawieniu miesięcznego dochodu Strony (721,45 zł) z wydatkami (ok. 741,72 zł) i ratami kredytu (142,96 zł/mies.) organ odwoławczy stwierdził, że do dyspozycji Podatniczki nie pozostają żadne wolne środki. Mając na uwadze powyższe ustalenia Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że okoliczności sprawy wyczerpują przesłankę ważnego interesu podatnika. Jednorazowa zapłata przez Odwołującą zaległości podatkowej w kwocie 1.064 zł prowadzić mogłaby do konieczności skorzystania ze środków pomocy społecznej. Taka okoliczność w ocenie organu odwoławczego wskazuje również na zaistnienie przesłanki interesu publicznego, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Jednak mimo dokonania takiej oceny stanu faktycznego sprawy Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach j.s.t., umarzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn może nastąpić wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Skoro Prezydent Miasta W. w postanowieniu z [...] maja 2014 r. wydał negatywną opinię co do możliwości umorzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zaległości Podatniczki w podatku od spadków i darowizn, organ I instancji nie mógł wydać decyzji o przyznaniu ww. ulgi podatkowej, pomimo stwierdzenia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.
W. M. zaskarżyła powyższą decyzję do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie zaległości podatkowej oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.
W ocenie Skarżącej organ podatkowy dopuścił się naruszenia art. 15 pkt 7 ustawy o dochodach j.s.t. w wyniku przyjęcia, że wpływy z tytułu podatku od spadków i darowizn, należnego od nabycia prawa nieodpłatnej służebności, mają być przekazane na rzecz Miasta W. a zgoda na umorzenie zaległości podatkowej jest uzależniona od opinii Prezydenta tego miasta.
W ocenie Skarżącej organ nie wyjaśnił w sposób właściwy istoty sprawy, gdyż przyjął, że orzeczenia Sądu Rejonowego - postanowienie o dziale spadku i zniesieniu współwłasności oraz postanowienie uzupełniające są odrębnymi postanowieniami. Organ odwoławczy nie ustosunkował się merytorycznie do tego zarzutu lecz przyjął, że w trakcie postępowania administracyjnego nie można dokonywać weryfikacji treści orzeczeń sądowych.
Skarżąca zwróciła uwagę, że w obrocie prawnym istnieje tak naprawdę jedno orzeczenie sądowe – postanowienie Sądu Rejonowego z [...] grudnia 2012 r. Orzeczenie to dotyczyło podziału spadku i zniesienia współwłasności. W trakcie tego postępowania Skarżąca wnosiła o ustanowienie na jej rzecz służebności dożywotniej. Sąd nie uwzględnił w całości żądań zainteresowanych dlatego w późniejszym terminie doszło do uzupełnienia wcześniej wydanego postanowienia. Skarżąca podniosła, że w sprawie należało zastosować nie art. 15 pkt 7 ustawy o dochodach j.s.t., lecz pkt 4 tego przepisu, który dotyczy nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Postępowanie, jakie toczyło się przed Sądem Rejonowym odnosiło się właśnie do takiej sytuacji. Zobowiązanie podatkowe powstało zaś w wyniku wydania postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. W ocenie Sądu organy podatkowe oraz Prezydent Miasta W. nie naruszyły przepisów prawnych regulujących zasady i sposób przyznawania wnioskowanej ulgi o umorzenie zaległości podatkowej.
W niniejszej sprawie żądaniem Skarżącej była objęta zaległość podatkowa w podatku od spadków i darowizn. Podstawę prawną umorzenia takiej należności stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który przewiduje, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Zatem umorzenie zaległości podatkowej leży w zakresie uprawnień organu podatkowego a nie obowiązku. Z tego względu przyznanie ulgi podatkowej odbywa się w ramach swobodnego uznania organu rozpatrującego stosowny wniosek. Oznacza to, że nawet w przypadku zaistnienia pozytywnych przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości podatkowej (tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny), organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku podatnika i przyznania ulgi. Nie zwalnia to jednak organu podatkowego z obowiązku zebrania w sposób dokładny i wyczerpujący materiału dowodowego a następnie dokonania na jego podstawie oceny sytuacji skarżącego pod względem spełnienia przesłanek umożliwiających udzielenie ulgi podatkowej. Same zaś przesłanki - ważny interes podatnik i interes publiczny, mają charakter klauzul generalnych, których znaczenie pozostaje niedookreślone. Niemniej jednak z pojęciem ważnego interesu podatnika należy wiązać okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, wyjątkowym, losowym, które uniemożliwiły spłatę zaległości podatkowej. Przy interpretacji przesłanki interesu publicznego należy natomiast uwzględnić wartości, które powinny być respektowane ze względu na potrzebę zapewnienia ładu społecznego, tj. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (tak L. Etel (w:) J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Lex/el. 2013, komentarz do art. 22, wyrok NSA z 22.94.1999 r., SA/Sz 850/98, POP 2000, z. 6, poz. 168).
Z racji przyjęcia przez ustawodawcę takiej konstrukcji przesłanek umorzenia zaległości podatkowej, sąd administracyjny dokonuje zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami proceduralnymi a więc sprawdza, czy materiał dowodowy został prawidłowo zgromadzony, czy wyciągnięte na jego podstawie wnioski są uzasadnione okolicznościami sprawy, czy wydane rozstrzygnięcie mieści się w granicach wyznaczonych przepisami ustawy. Sąd nie ma natomiast możliwości zmiany wyboru, jakiego organ dokonał wydając określone rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego.
Z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy żądania umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn, przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy uwzględnić nie tylko ww. przepis Ordynacji podatkowej, ale również regulacje prawne, zawarte w ustawie o dochodach j.s.t., które dotyczą zasad umarzania należności z podatków stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g ww. ustawy, źródłami dochodów własnych gminy są wpływy z podatków od spadków i darowizn.
Jak stanowi art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach j.s.t., do udzielania ulg podatkowych, w tym umarzania należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego (art. 18 ust. 2 ww. ustawy). Na postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulg, o których mowa w ust. 1, nie przysługuje zażalenie (art. 18 ust. 3 ww. ustawy).
Jak wynika więc z brzmienia art. 18 ww. ustawy, zgoda przewodniczącego zarządu j.s.t. (lub wójta/burmistrza/prezydenta miasta na poziomie gminy), jest warunkiem koniecznym do udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej przez naczelnika urzędu skarbowego. Zgoda takiego organu jest jedną z przesłanek materialnoprawnych bez spełnienia której, rozstrzygnięcie wydane następnie przez organ, któremu powierzono ostateczne załatwienie sprawy, będzie niezgodne z prawem. Dlatego też odpowiedni naczelnik urzędu skarbowego jest zobowiązany do wystąpienia, w trybie art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej, o uzyskanie stanowiska w przedmiocie wyrażenia zgody do odpowiedniego organu jednostki samorządu terytorialnego. Niewyrażenie zgody przez przewodniczącego zarządu j.s.t. skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika z powodu braku jednej z przesłanek udzielenia ulgi (obok ważnego interesu podatnika i interesu publicznego). Sam zaś organ j.s.t., wyrażając stanowisko dotyczące udzielenia bądź nie, zgody na przyznanie ulgi podatkowej, bierze pod uwagę przesłanki umorzenia należności, określone w Ordynacji podatkowej. Bazuje przy tym na zebranym przez naczelnika urzędu skarbowego materiale dowodowym. Organ j.s.t. w swoim stanowisku uwzględnia również konieczność pogodzenia interesu finansowego jednostki samorządu terytorialnego i indywidualnego interesu podatnika (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09, dostępna na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, w której Prezydent Miasta W., na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach j.s.t. odmówił wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej Skarżącej. W tej sytuacji procesowej, z powodu brzmienia art. 18 ww. ustawy, a także wykładni tego przepisu, jaką przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącej Sąd ww. uchwale - II FPS 9/09, należało stwierdzić, że organy podatkowe mogły jedynie podjąć decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowej, bez względu na własną ocenę sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej. Wobec braku wymaganej zgody, możliwość orzekania organu podatkowego w ramach swobodnego uznania została wyłączona.
Jak wskazał zaś Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale II FPS 9/09, postanowienie przewodniczącego zarządu j.s.t. w przedmiocie ulgi podatkowej, o który mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach j.s.t., nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że jest ono całkowicie wyłączone spod kontroli. Sąd administracyjny powinien bowiem ocenić jego legalność przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej w przedmiocie zastosowania umorzenia należności podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ww. ustawy, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a.
Oceniając zatem postanowienie Prezydenta Miasta W. o odmowie wyrażenia zgody na umorzenie zaległości należy wskazać, że jest ono zgodne z prawem. Organ ten, odnosząc się do dorobku orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, jak rozumie przesłankę ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Stwierdził, że nadzwyczajny charakter ulgi podatkowej, jaką jest umorzenie zaległości podatkowej wymaga, aby w sprawie zaistniały okoliczności takie jak obniżenie zdolności płatniczej podatnika w wyniku klęski lub innego wypadku losowego. Tego rodzaju zdarzenia nie nastąpiły w odniesieniu do Skarżącej. Sąd doszedł do wniosku, że w świetle powołanych okoliczności sprawy taka argumentacja jest zasadna. Podkreślenia przy tym wymaga okoliczność, na którą zwrócił uwagę NSA w ww. uchwale II FPS 9/09. Organ j.s.t. wyraża stanowisko w przedmiocie zasadności udzielenia ulgi podatkowej w oparciu o przesłanki wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zatem w myśl tego przepisu stwierdza, czy za umorzeniem należności przemawia ważny interes podatnika lub interes publiczny w oparciu o uznanie administracyjne. Jak zostało to już zaś wyżej przedstawione, z uznaniem administracyjnym wiąże się uprawnienie organu, który nawet w razie zaistnienia pozytywnych przesłanek umorzenia zaległości podatkowej może odmówić udzielenia ulgi podatkowej. Organ j.s.t., wyrażając zgodę na umorzenie zaległości podatkowej ma na względzie fakt, że podatek od spadków i darowizn stanowi dochód jednostek samorządu terytorialnego, który umożliwia gminie realizację nałożonych na nią zadań własnych.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania, dotyczące zasad przyznawania ulgi podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a także wynikający z art. 18 ustawy o dochodach j.s.t. fakt związana organu podatkowego stanowiskiem organu j.s.t. w przedmiocie możliwości udzielenia wnioskowanego umorzenia należy stwierdzić, że Prezydent Miasta W. nie naruszył prawa wydając postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. Organy podatkowe, odmawiając konsekwentnie spełnienia żądania Skarżącej, również nie uchybiły przepisom prawa.
W ocenie Sądu nie jest również zasadny, eksponowany w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 15 pkt 7 ustawy o dochodach j.s.t. Art. 15 ww. ustawy określa na rachunek jakiej gminy są przekazywane wpływy z podatku od spadków i darowizn w zależności od źródła przysporzenia. Według tego artykułu określana jest również właściwość przewodniczącego zarządu j.s.t. do wyrażenia stanowiska w przedmiocie zgody na umorzenie zaległości podatkowej. Zgodnie z tym przepisem wpływy z podatku od spadków i darowizn są przekazywane:
1) w przypadku pobranego przez płatnika podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia, w drodze darowizny, własności nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego i prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której jest położona nieruchomość; jeżeli nieruchomość ta jest położona na obszarze różnych gmin lub darowizna obejmuje przedmioty położone na obszarze różnych gmin - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której ma miejsce zamieszkania (siedzibę) darczyńca w dniu przyjęcia darowizny przez obdarowanego, a jeżeli darczyńca nie ma miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju - na rachunek budżetu gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania obdarowanego;
2) w przypadku pobranego przez płatnika podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia, w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności, przedmiotów, o których mowa w pkt 1 - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której jest położona nieruchomość, a jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze różnych gmin - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której ma miejsce zamieszkania nabywca w dniu powstania obowiązku podatkowego, a jeżeli nabywca nie ma miejsca zamieszkania w kraju - na rachunek budżetu gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania (siedziby) zbywcy;
3) w przypadku darowizny innych rzeczy lub innych praw majątkowych, niż wymienione w pkt 1 - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której ma miejsce zamieszkania lub siedzibę darczyńca w dniu przyjęcia darowizny przez obdarowanego, a jeżeli darczyńca nie ma miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju - na rachunek budżetu gminy, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania obdarowanego;
4) w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności innych rzeczy lub innych praw majątkowych, niż wymienione w pkt 1 - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której w chwili powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca, a jeżeli nabywca nie ma miejsca zamieszkania w kraju - na rachunek budżetu gminy, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania zbywcy;
5) z tytułu spadku lub zachowku - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której są położone przedmioty spadku, a jeżeli przedmioty spadku są położone na obszarze różnych gmin - na rachunek budżetu gminy właściwej ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania (pobytu) spadkodawcy; jeżeli spadkodawca nie miał miejsca zamieszkania w kraju - na rachunek budżetu gminy, na terenie której ma miejsce zamieszkania spadkobierca;
6) z tytułu zasiedzenia, jeżeli:
a) przedmiotem zasiedzenia jest własność nieruchomości lub służebność gruntowa - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której jest położona nieruchomość,
b) przedmiotem zasiedzenia jest nieruchomość położona na obszarze różnych gmin lub rzeczy ruchome - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której ma miejsce zamieszkania nabywca;
7) w pozostałych przypadkach - na rachunek miasta W..
W niniejszej sprawie organ miał podstawy przyjąć, do wydania postawienia, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ww. ustawy, właściwy jest Prezydent Miasta W. W sprawie nie zachodzą bowiem okoliczności przewidziane w pkt od 1 do 6 art. 15. W szczególności nie jest tak jak wskazuje Skarżąca, że właściwość organu należałoby ustalić na podstawie art. 15 pkt 4 ustawy o dochodach j.s.t. Przepis ten dotyczy bowiem sytuacji, gdy nieodpłatne zniesienie współwłasności dotyczy rzeczy lub innych praw majątkowych innych niż własność nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego oraz wynikające z przepisów prawa spółdzielczego: prawo do domu jednorodzinnego i prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym. Tymczasem, jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego z [...] grudnia 2012r., uzupełnionego następnie postanowieniem Sądu Rejonowego z [...] marca 2013 r., zniesienie współwłasności dotyczyło prawa własności i udziałów we współwłasności nieruchomości. Pod uwagę nie wchodzi również art. 15 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t. Przepis ten dotyczy nabycia w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności przedmiotów, o których mowa w pkt 1 w przypadku pobranego przez płatnika podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia. W niniejszej sprawie nie miała miejsce sytuacja pobrania podatku od spadków i darowizn przez płatnika.
Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło