I SA/Rz 1020/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od gier za maj 2011 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: skarżąca/spółka) wezwana do uiszczenia wpisu w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, w kwocie 100 zł , wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Na uzasadnienie wniosku podała, że nie posiada środków na poniesienie kosztów wpisu od skargi zaznaczając, że przedmiotowe postępowanie jest jednym z wielu, jakie toczy się przed organami celnymi i sądami administracyjnymi na terenie całego kraju, w związku z tym obciążenia finansowe spółki nie dotyczą tylko tego jednego postępowania, a kilkuset. Skarżąca wskazała w treści formularza, że prowadzi głównie działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, działalność rozrywkową i rekreacyjną. Jako majątek wskazała automaty do gry o niskich wygranych, które z uwagi na realia prowadzenia działalności w tej branży, nie przedstawiają obecnie żadnej wartości. Spółka oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.000.000,00 zł, wartość środków trwałych 300.155,92 zł, saldo jej rachunku bankowego wynosi 180.334,29 zł. W rubryce nr 8 formularza PPPr , która dotyczy zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka podała kwotę 713.731,90 zł, a saldo jej rachunku bankowego wynosi 180.334,29 zł. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w postanowieniu z dnia 5 grudnia 2013r., sygn. I SA/Rz 1020/13, od którego spółka złożyła sprzeciw. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej ppsa., wniesienie sprzeciwu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia referendarza wywołuje ten skutek, że orzeczenie referendarza traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje: Prawo pomocy w zakresie częściowym (zakres wniosku spółki) może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 ppsa. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie jedynie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw na których opiera swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.. W niniejszej sprawie okoliczności o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie nie zachodzą, a dodać należy, że wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany był z uwzględnieniem konieczności ponoszenia kosztów sądowych we wszystkich sprawach, w których wniesiono skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od gier za poszczególne okresy, w tj. w sprawach o sygn. I SA/Rz 1014 do 1030/13 Wpis od skargi we wszystkich tych sprawach wynosi 100 zł, a zatem inne ewentualne koszty sądowe (np. wpis od skargi kasacyjnej) nie przekroczą również tej kwoty. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez skarżącą okoliczności, nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych. Przedmiotem działalności skarżącej jest działalność związana z grami na automatach i grami na automatach o niskich wygranych. Wynik finansowy skarżącej (według zadeklarowanych danych) jest dodatni - 713.731,90 zł, spółka posiada majątek trwały o wartości 300.155,92 zł, przy czym oczywistym jest, że spółka amortyzuje posiadany majątek, obniżając dochód, tj. redukując w ten sposób kwotę przypadającego do zapłaty podatku. W całkowitym rozliczeniu spółka rozlicza również wszystkie koszty związane ze swoją działalnością, a co za tym idzie, wynik finansowy skarżącej nie wskazuje na trudności finansowe. Prowadzenie działalności gospodarczej ze swej natury wymaga od wszystkich podmiotów gospodarczych regulowania na bieżąco i bez opóźnień wszelkich zobowiązań, zarówno cywilnych jak i publicznoprawnych, dlatego argument sformułowany w sprzeciwie spółki od postanowienia referendarza sądowego, odnośnie tego, że orzeczenie w przedmiocie kosztów sądowych w stosunku do skarżącej spółki powinno uwzględniać to, że musi ona mieć możliwość bez opóźnień regulować czynsz za wynajmowane lokale, opłacać serwis i obsługę urządzeń, wypłacać wygrane, podatek od gier, nie jest przekonywujący i nie stanowi przesłanki do zastosowania przywileju wobec skarżącej w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych. Decydując się na określony profil działalności gospodarczej, spółka zdecydowała się również na ryzyko związane z tego rodzaju działalnością, która - co należy zaznaczyć - absolutnie nie jest ukierunkowana na zaspokojenie jakichkolwiek potrzeb społecznych. Należy jeszcze raz podkreślić, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i osiąga znaczne przychody ze sprzedaży, czego dowodem jest powoływany już wynik finansowy. Rozmiary jej działalności są duże, na co wskazuje skarżąca (wiele postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych na terenie całego kraju). Żądając zastosowania tej wyjątkowej instytucji jaką jest prawo pomocy, skarżąca spółka nie wykazała, że boryka się z problemami finansowymi, nie przedstawiła dowodów na utratę płynności finansowej. Obniżenie dotychczasowych przychodów, na co mogła mieć wpływ zmiana przepisów podatkowych w zakresie podatku od gier, nie może być przesłanką do zwolnienia jej od kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie, także co należy zaznaczyć - w uwzględnieniu wszystkich spraw ze skarg spółki, które wpłynęły do Sądu w przedmiocie podatku od gier - supremację należy przyznać analizie akt sprawy, z uwzględnieniem zasad racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego, a te pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy. Ponadto - zdaniem Sądu - w odniesieniu do osób prawnych, a szczególnie spółek prawa handlowego, z racji, że ich działalność opiera się na samodzielności i są one pełnoprawnymi uczestnikami obrotu gospodarczego, obok analizy przesłanek ekonomicznych, należy koncentrować się także na ocenie czy, podmioty takie wykazały, że podjęły niezbędne działania w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym, tj. czy przedstawiły dowody świadczące o niemożliwości uzyskania np. dopłat od wspólników, kredytu lub pożyczki, w sposób formalny dowiodły swojej niewypłacalności. To przede wszystkim od członków zarządu spółki należy wymagać podjęcia inicjatywy w celu zgromadzenia środków pieniężnych niezbędnych do obrony jej interesów przed sądem. W rozpoznawanej sprawie działań takich skarżąca nie ujawnia. Spółka uzyskuje bieżące dochody, a według oświadczenia posiada dodatnie saldo na rachunku bankowym przewyższające zdecydowanie należne opłaty sądowe na tym etapie sprawy; zadeklarowany stan rachunku bankowego wynosi 180.334,29 zł, co przeczy sytuacji, w jakiej ustawodawca dopuścił możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy takim podmiotom jak spółka. Występując o zwolnienie od kosztów Spółka nie podnosi, że nie posiada zdolności kredytowej w celu zaciągnięcia zobowiązania. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, wiążące się z wydatkami finansowymi. Do takich zaliczają się także wydatki sądowe, konieczne do dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze postępowania sądowego Biorąc zatem pod uwagę możliwości poniesienia opłat przez skarżącą w toczącym się postępowaniu w konfrontacji z podanymi informacjami o sytuacji finansowej, kwoty kosztów sądowych należy uznać jako nie osłabiające jej kondycji finansowej. Według Sądu, koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami, jako związane z funkcjonowaniem spółki. Ograniczenia natury finansowej nie powinny zamykać stronie drogi do sądu, jednak jej zagwarantowanie nie oznacza bezwarunkowego prawa strony do uzyskania bezpłatnej pomocy. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie, okoliczności o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ppsa. nie zachodzą i dlatego, mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.