I SA/Rz 1021/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-11-20

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i brak środków na rachunkach bankowych, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, mimo wykazania straty i braku środków na rachunkach bankowych. Sąd uznał, że strata nie musi oznaczać faktycznie złej sytuacji finansowej, a brak środków na rachunkach bankowych jest niewiarygodny w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej. Spółka nie przedłożyła dokumentacji potwierdzającej trudną sytuację finansową, a jej majątek w postaci środków trwałych jest znaczny. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu kwoty dofinansowania. W uzasadnieniu spółka podała, że jej sytuacja finansowa jest przejściowa, związana z prowadzeniem wielu spraw sądowych i ponoszeniem opłat. Wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, brak środków na rachunkach bankowych oraz posiadanie środków trwałych o znacznej wartości. Sąd rozpoznał wniosek na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku "A"sp. z o.o. z siedzibą w S. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty 934.890 zł pobranej na podstawie umowy o dofinansowanie ze środków EFRR - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podała, że w chwili obecnej nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi umożliwiającymi terminowe i płynne regulowanie zobowiązań, w tym uiszczanie nieprzewidzianych w procesie planowania opłat sądowych. Sytuacja tak jak zaznaczono jest przejściowa. Dalej skarżąca argumentowała, że jej sytuacja płatnicza związana jest z tym, że prowadzi dużą ilość spraw sądowych, domagając się zapłaty od swoich dłużników, w tym o dużej wartości przedmiotu sporu, co wiąże się z opłatami sądowymi, a to z kolei powoduje brak środków pieniężnych na opłatę w niniejszej sprawie. Zatem w takiej sytuacji swój wniosek spółka uznała za zasadny. Odnośnie danych ekonomicznych spółka podała, że za ostatni rok obrotowy wygenerowała stratę w wysokości 4.047.606,29 zł, wartość jej środków trwałych wynosi 9.164.431,50 zł, na czterech wskazanych rachunkach bankowych spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych; ich salda wynoszą według oświadczenia 0 zł, kapitał zakładowy spółki wynosi zaś 6.330.000,00 zł . Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono co następuje : Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.) oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie przesłanek ekonomicznych (w zakresie częściowym, o jaki ubiega się skarżąca – jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania), uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a oświadczenie spółki o braku środków na pokrycie kosztów opłaty sądowej, jest niewiarygodne. Przede wszystkim nie można dać wiary oświadczeniu spółki o braku jakichkolwiek środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Spółka prowadzi sprzedaż hurtową i detaliczną samochodów i furgonetek różnych marek, sprzedaż hurtową i detaliczną części i akcesoriów do pojazdów oraz działalność usługową wspomagającą transport. Jak nie trudno ustalić na podstawie informacji dostępnych w Internecie ([...]) jest jednym z największych sprzedawców samochodów w regionie w którym działa, w tym pojazdów różnych marek. Zatem w takiej sytuacji można jedynie powątpiewać w złożone oświadczenie o braku środków pieniężnych na pokrycie należnych w sprawie kosztów sądowych, a na obecnym etapie jest to wpis od skargi. Spółka kierując do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie podjęła działań w celu wykazania przesłanek przyznania tej pomocy, tj. nie przedłożyła jakiejkolwiek dokumentacji np. rachunkowej (bilans, deklaracje dla podatku od towarów i usług, deklaracja CIT-8 itp.), z której wynikałaby owa trudna sytuacja finansowa spółki. Spółka posiada majątek w postaci środków trwałych w wysokości 9.164.431,50 zł. Strata natomiast (a taką spółka deklaruje) nie koniecznie musi oznaczać faktycznie złej sytuacji finansowej; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i w żadnym wypadku nie stanowi automatycznie o braku środków. W sytuacji spółki może być spowodowana prowadzoną inwestycją w rozwój zakresu działalności spółki. Reasumując, poddając ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uznać, że nie zasługuje on na wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Działalność osób prawnych opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Funkcjonowanie spółki prawa handlowego nie może polegać na dotowaniu jej przez Skarb Państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych zawsze w sytuacji gdy prowadzi spór sądowy, a co więcej nie może odbywać się to w sytuacji gdy ta sama spółka angażuje środki pieniężne w inne spory na gruncie cywilnym, domagając się jednocześnie wyjątkowego traktowania w sporze publicznoprawnym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło