I SA/Rz 1022/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-11-26

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, mimo odnotowywania strat i posiadania zadłużenia, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli posiada znaczący majątek trwały, a jej działalność gospodarcza ma na celu generowanie zysków dla udziałowców?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów sądowych, nie ma roszczenia o przyznanie prawa pomocy. Sąd, rozważając wniosek, musi wziąć pod uwagę nie tylko sytuację materialną, ale także status wnioskodawcy, cele jego działania, możliwości pozyskania środków oraz potencjalne skutki odmowy. W przypadku spółki posiadającej znaczący majątek trwały, który wielokrotnie pokrywa wysokość kosztów sądowych, oraz której celem jest generowanie zysków, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż nie pełni ona istotnej funkcji społecznej uzasadniającej wsparcie ze środków publicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy, wysokie środki trwałe, zadłużenie w bankach oraz stratę z działalności. Wpis od skargi wynosił 2000 zł. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka posiada wystarczający majątek trwały do pokrycia kosztów sądowych i nie pełni funkcji społecznej uzasadniającej wsparcie ze środków publicznych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "A" sp. z o.o. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w Rzeszowie, o przyznanie tej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2007 r., - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, zgodnie z którym wartość jej kapitału zakładowego wynosi 141 000 zł, wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych 7 955 594,98 zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 165 173,30 zł. Spółka podała również, że posiada dwa rachunki bankowe, których saldo, na dzień złożenia wniosku, wynosiło odpowiednio: 38,48 zł oraz 0 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy spółka podkreśliła, że jest zadłużona w dwóch bankach na kwoty 2 816 128 zł i 130 000 zł, z tytułu zaciągniętych kredytów. Jej strata z prowadzonej działalności wynosi natomiast, na dzień 30 września 2014 r., 10 826,86 zł. Utrzymując więc stan zatrudnienia na niezmienionym poziomie, wielkość produkcji, a także borykając się problemami finansowymi nieustannie zmierza do poprawy swojej kondycji finansowej. Cały czas ma jednak problemy z brakiem środków obrotowych oraz trudności ze spłatą kredytów i regulowaniem zobowiązań wobec kontrahentów. W związku z tym skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych związanych z przedmiotową sprawą. Do złożonego oświadczenia skarżąca dołączyła kserokopię bilansu, zgodnie z którym wartość jej aktywów trwałych na koniec września 2014 r. wyniosła 13 320 298,99 zł, a aktywów obrotowych 932 808,17 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 2 000 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonego wyżej regulacji przyznanie prawa pomocy innym podmiotom niż osoby fizyczne uzależnione jest nie tylko od ich sytuacji materialnej, albowiem ustawodawca w tym przypadku, posługując się terminem "prawo pomocy może zostać przyznane", pozostawił decyzję w tym zakresie uznaniu sądu, co oznacza, że nawet, gdy wnioskodawca wykaże brak środków na pokrycie określonych kosztów postepowania, to nie rodzi to po jego stronie swoistego rodzaju "roszczenia" o przyznanie tego rodzaju ulgi. Udzielając bowiem tego rodzaju wsparcia osobie prawnej rozważyć należy oprócz uwarunkowań materialnych również takie okoliczności jak status wnioskodawcy, cele jego działania, możliwości pozyskania środków oraz potencjalne skutki odmowy przyznania mu wsparcia. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wysokość potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis wynosi 2 000 zł, wykracza poza zakres możliwości finansowych spółki. Niezależnie bowiem od salda posiadanych rachunków bankowych dysponuje ona sporym majątkiem, o czym świadczy chociażby deklarowana przez nią wartość zgromadzonych środków trwałych, w kwocie 7 955 594 zł, w której to kwocie koszty sądowe znajdują pełne i wielokrotne pokrycie. Sama spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą, będąc pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, tj. reguluje swoje zobowiązania zarówno te publicznoprawne jak i cywilnoprawne, w związku z tym brak jest po jej stronie wystarczających podstaw do zasadnego ubiegania się o uzyskanie wsparcia ze środków publicznych. Skarżąca podkreśliła w swoim wniosku, że cały czas odnotowuje stratę, co w jej ocenie, ma przemawiać za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się do tych stwierdzeń należy zwrócić uwagę, że straty w rozumieniu przepisów podatkowych nie można utożsamiać z rzeczywistym efektem/wynikiem prowadzonej działalności, gdyż strata ta jest jedynie różnicą wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania, które obejmują między innymi takie pozycje jak odpisy amortyzacyjne, nie będące faktycznymi wydatkami w momencie ich wykazywania. Strata może być też wynikiem poczynionych wcześniej inwestycji, nie można więc w oparciu jedynie o jej wysokość wywodzić tak daleko idących wniosków jak to czyni skarżąca, podkreślając swoją trudną sytuację ekonomiczną. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy dodać, że nawet gdyby przyjąć, że skarżąca faktycznie nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, to nie sposób byłoby znaleźć uzasadnienie dla przerzucenia ciężaru tych wydatków na ogół podatników. Skarżąca bowiem jest przedsiębiorcą, którego celem jest generowanie zysków, w interesie swoich udziałowców. Nie pełni więc ona na tyle istotnej funkcji społecznej, która usprawiedliwiałby udzielenie jej swoistego rodzaju dofinansowania ze środków publicznych. W tej więc sytuacji, jeżeli nawet spółka ma problemy finansowe, winna zwrócić się o wsparcie do swoich udziałowców, z woli których w funkcjonuje w obrocie prawnym i do których w sensie ekonomicznym należy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło