I SA/Rz 1026/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi E. O. jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], wydane w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], przyznał E. O. płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 r. w pomniejszonej wysokości - w kwocie 2609,10 zł oraz nałożył sankcję wieloletnią w łącznej wysokości 286 zł. Decyzja została przesłana na adres pełnomocnika strony T. O. w dniu 14 kwietnia 2015 r. Przesyłka nie została odebrana przez adresata z uwagi na jego nieobecność w miejscu zamieszkania, dlatego zgodnie z art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; zwanej dalej K.p.a.) - została ona awizowana i złożona w dniu 16 kwietnia 2015 r. we właściwej placówce pocztowej Urzędu Pocztowego R., o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu 24 kwietnia 2015 r., przesyłka była ponownie awizowana i nie została podjęta - w terminie 14 dniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia. W związku z powyższym w dniu 4 maja 2015 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy - Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W dniu 3 czerwca 2015 r. Skarżąca złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wniosek o udostępnienie ww. decyzji. Następnie w dniu 16 lipca 2015 r. T. O. reprezentujący E. O. również wystąpił z wnioskiem o udostepnienie tej samej decyzji, podając, że wniosek ten był składany w dniu 3 czerwca 2015 r. jednak "otrzymana kserokopia decyzji została zagubiona". W dniu 22 lipca 2015 r. E. O. reprezentowana przez T. O. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] kwietnia 2015 r. Jednocześnie złożono odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa decyzja została nadana 13 kwietnia 2015 r., jednakże listonosz, pomimo nieudanego doręczenia nie zostawił u adresata informacji o przesyłce - awiza, stąd adresat nie miał o niej wiedzy. Wobec tego, nie miał on możliwości odbioru przesyłki, a tym samym ustosunkowania się w odpowiednim czasie do decyzji. W związku z powyższym uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy strony. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. reguluje przywrócenie terminu do dokonana danej czynności procesowej, pod warunkiem spełnienia łącznie czterech przesłanek tj.: 1) uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu, 2) złożenie wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie terminu do złożenia wniosku, 3) dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, której przywrócenia terminu domaga się strona. W ocenie organu E. O. nie uprawdopodobniła braku winy oraz nie dochowała terminu (nieprzywracanego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W szczególności organ wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zaadresował decyzję z [...] kwietnia 2015 r. do pełnomocnika strony – T. O., na poprawny adres podany przez E. O. we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych, gdzie wskazała T. O. jako swojego pełnomocnika. Doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. (tj. w formie doręczenia zastępczego). Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w niniejszej sprawie dowód skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 44 K.p.a. nie budzi wątpliwości, gdyż zawiera oznaczenie o pozostawieniu zawiadomienia na drzwiach mieszkania adresata. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję, zawarto adnotację, że z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP R. w dniu 16 kwietnia 2015 r., co zawarto w zawiadomieniu o pozostawieniu przesyłki w tym Urzędzie Pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które pozostawiono na drzwiach mieszkania adresata – T. O. Następnie, zgodnie z kolejną adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru operator pocztowy, z powodu nie podjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizował powtórnie w dniu 24 kwietnia 2015 r. Kolejny zapis świadczy o tym, że w dniu 4 maja 2015 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy (tj. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki we wskazanym terminie (tj. do dnia 30 kwietnia 2015 r.), a więc w terminie czternastu dni od dnia pierwszego awizowania (tj. od dnia 16 kwietnia 2015 r.). W związku ze spełnieniem wszystkich przesłanek z art. 44 § 1-4 K.p.a. – doręczenie uznano za prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu zawartego we wniosku, że listonosz nie pozostawił tzw. awiza (zawiadomienia) - organ podał, że poza tym zarzutem pod adresem pracownika urzędu pocztowego pełnomocnik nie przedstawił dowodów, które mogłyby skutecznie zanegować dowód w sprawie, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z [...] kwietnia 2015 r., która została skutecznie doręczona z upływem 30 kwietnia 2015 r. Organ odwoławczy stwierdził, że nie uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego – T. O. pełnomocnika E. O., upoważnionego do odbioru korespondencji. Odnosząc się do przesłanki dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu - organ odwoławczy podał, że w dniu 3 czerwca 2015 r. E. O. – beneficjentka płatności rolnośrodowiskowej wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o udostępnienie decyzji z [...] kwietnia 2015 r., otrzymując ją w tym samym dniu. Następnie w dniu 16 lipca 2015 r. pełnomocnik strony również wystąpił do organu I instancji o udostępnienie tej samej decyzji, dopisując pod wnioskiem, że otrzymana w dniu 3 czerwca 2015 r. decyzja została zagubiona. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał, że w dniu 3 czerwca 2015 r., strona dowiedziała się o treści decyzji z [...] kwietnia 2015 r., a więc w tym dniu ustała przeszkoda i od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który minął w dniu 10 czerwca 2015 r. Przedmiotowy wniosek złożono w dniu 22 lipca 2015 r., a więc z uchybieniem terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. E. O. reprezentowana przez T. O. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] sierpnia 2015 r., wnosząc o jego uchylenie w całości, z uwagi na fakt, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu podano, że przesyłka zawierająca decyzję nadana 13 kwietnia 2015 r. nie została skutecznie doręczona gdyż listonosz, pomimo nieudanego doręczenia nie zostawił u adresata informacji o przesyłce – awizo. W związku z powyższym adresat nie miał wiedzy odnośnie oczekującej przesyłki, dlatego nie miał on możliwości jej odbioru, tym samym ustosunkowania się w odpowiednim czasie do decyzji z [...] kwietnia 2015 r. Zwrócono uwagę, że w dniu 16 lipca 2015 r. listonosz w przeprowadzonej rozmowie oświadczył, że ustnie poinformował jednego z domowników o przesyłce poleconej skierowanej do T. O. Jednocześnie informacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, która została dostrzeżona w trakcie przeglądania akt w dniu 11 sierpnia 2015 r. jest nieprawdziwa i jest w istocie dowodem na to, że w rzeczywistości nie było żadnego awiza. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] sierpnia 2015 r., o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] kwietnia 2015 r. Decyzja organu I instancji została doręczona w trybie przepisów art. 44 § 1 K.p.a., które dopuszczają domniemanie doręczenia pisma. Zgodnie z treścią art. 42 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 K.p.a.). Stosownie do art. 44 § 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.). Dla oceny prawidłowości doręczenia pisma w trybie art. 44 K.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Podkreślenia wymaga, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby można było stwierdzić prawidłowe (skuteczne) doręczenie zastępcze dokonane w trybie art. 44 K.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie wyżej opisane warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności możliwe jest stwierdzenie, że pismo zostało doręczone w sposób nieprawidłowy. Wbrew stawianemu zarzutowi skargi - okoliczności tych strona nie wykazała, tj. nie wykazała, że decyzja organu I instancji została doręczona w sposób nieprawidłowy, zaś na podstawie akt nie można uznać, że organ w jakikolwiek sposób uchybił opisanym powyżej warunkom doręczenia zastępczego. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że decyzja organu I instancji została po raz pierwszy wysłana do T. O. - pełnomocnika E. O. w dniu 14 kwietnia 2015 r. na wskazany adres: B. [...], [...] M. Ponieważ adresata nie zastano w mieszkaniu, przesyłka zawierająca decyzję została w dniu 16 kwietnia 2015 r. awizowana zgodnie z treścią art. 44 § 2 K.p.a. Zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni w Urzędzie Pocztowym R. - umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w tym terminie, awizowano ją powtórnie w dniu 24 kwietnia 2015 r., a zatem została spełniona dyspozycja z art. 44 § 3 K.p.a. Pomimo podwójnego awizowania, przesyłka nie została odebrana przez pełnomocnika skarżącego, dlatego w dniu 4 maja 2015 r. została zwrócona do nadawcy czyli do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (art. 44 § 1 i § 4 k.p.a.). Przesyłka zawierająca ww. decyzję została przechowywana przez urząd pocztowy w okresie czternastu dni, a zawiadomienie o możliwości odbioru pisma było dwukrotnie pozostawiane w oddawczej skrzynce pocztowej. W związku z powyższym należy uznać, że organ odwoławczy po myśli art. 44 § 4 K.p.a., w sposób prawidłowy ustalił, że skutek doręczenia zastępczego omawianej decyzji nastąpił w ostatnim dniu czternastodniowego okresu tj. w dniu 30 kwietnia 2015 r., zatem od tego dnia biegł termin 14 dniowy do wniesienia odwołania. Sprawę wyznaczył wniosek T. O. - pełnomocnika E. O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] kwietnia 2015 r., który został złożony w dniu 22 lipca 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej podlega rozpoznaniu na podstawie art. 58 K.p.a. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Z treści tej regulacji wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1) wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 2) zachowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 3) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 4) dokonanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin, który nie został zachowany. Stosownie do art. 59 § 1 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Formą załatwienia sprawy przywrócenia terminu jest postanowienie. Organ administracji publicznej może wydać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jeżeli nie została spełniona chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 K.p.a. W razie gdy powyższe przesłanki zostały spełnione, organ jest zobowiązany do wydania postanowienia o przywróceniu terminu (zob. Jaśkowska M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., 2015). Poza sporem pozostaje kwestia, że skarżąca spełniła dwie wyżej wymienione przesłanki, tj. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i dokonała wraz z wnioskiem czynności dla której ustanowiony był termin, tj. wniosła odwołanie. Trafnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przyjął, że strona zainteresowana nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a więc drugiej przesłanki wymienionej w art. 58 § 1 K.p.a. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, że ograniczono się w nim jedynie do zarzutu, że listonosz nie pozostawił u adresata informacji o przysyłce tzw. awiza (zawiadomienia), co w ocenie pełnomocnika strony spowodowało, że nie miał on wiedzy o przesyłce zawierającej decyzję, co w konsekwencji spowodowało uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, bez winy strony. Wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu wniosku, zarzut sprowadzający się do stwierdzenia, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji nie została doręczona w sposób prawidłowy, sam w sobie nie uprawdopodabnia jeszcze braku winy strony w uchybieniu terminowi. Istotne znaczenie ma bowiem uprawdopodobnienie, że zaistniała przeszkoda była niezależna od strony – a więc, że jest to taka przeszkoda, której strona nie mogła przezwyciężyć, co w konsekwencji uniemożliwiało jej dotrzymanie terminu. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana "ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić - stosowną argumentacją - swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna" (poz. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 284). Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji prowadzi do stwierdzenia, że decyzja organu I instancji została doręczona w trybie art. 44 K.p.a., a organ w sposób prawidłowy uznał, że nastąpił zastępczy skutek doręczenia decyzji w dniu 30 kwietnia 2015 r., co szczegółowo omówiono powyżej. Nie może zatem zyskać akceptacji Sądu zarzut zawarty w skardze dotyczący uchybienia w kwestii doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 44 K.p.a. i sposobu awizowania przesyłki. W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Opisana przyczyna przekroczenia terminu nie miała charakteru nadzwyczajnego, a skarżąca miała możliwość złożenia odwołania od decyzji z zachowaniem ustawowego terminu osobiście lub przy pomocy pełnomocnika. Przekroczenie terminu nastąpiło z powodu niedołożenia należytej staranności w prowadzeniu sprawy przez pełnomocnika strony. Zasadne jest również stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony. Z akt administracyjnej sprawy wynika, że E. O. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o udostepnienie jej decyzji z [...] kwietnia 2015 r., rozstrzygnięcie to zostało jej udostępnione w tym samym dniu. Istotny jest równie fakt, że pełnomocnik skarżącej w dniu 16 lipca 2015 r. zwrócił się do organu I instancji o udostępnienie tej samej decyzji. Jednocześnie pod tym wnioskiem T. O. potwierdził, że wniosek o udostępnienie był składany 3 czerwca 2015 r., a otrzymana kserokopia decyzji została zagubiona. Nie budzi więc wątpliwości, że o treści decyzji z [...] kwietnia 2015 r. strona skarżąca dowiedziała się w dniu 3 czerwca 2015 r., zatem od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 10 czerwca 2015 r. (środa). Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 22 lipca 2015 r., a więc z uchybieniem terminu siedmiodniowego. Brak spełnienia przez stronę kumulatywnie wszystkich czterech przesłanek przywrócenia terminu określonych w art. 58 § 1 K.p.a. - wykluczało możliwość uwzględnienia żądania pełnomocnika skarżącej o przywróceniu terminu do złożenia odwołania. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie przywróceniu E. O. terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 59 § 1 K.p.a. - uznać należy za prawidłowe, mimo częściowo błędnego uzasadnienia co do rozpoczęcia biegu terminu. Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).