I SA/Rz 1032/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-12-10

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Grzegorz Panek, Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie stwierdzono całkowitej nieściągalności długu, a sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy nie uzasadniała umorzenia ze względu na zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Posiadanie przez wnioskodawcę udziałów w nieruchomości oraz pobieranie renty pozwala na prowadzenie postępowania egzekucyjnego i nie pozbawia go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżący S.K. zwrócił się do ZUS o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, wynikających z przeniesienia odpowiedzialności spadkowej po ojcu. Wnioskodawca argumentował, że jest uczniem/studentem, nie pracuje, a jego sytuacja materialna nie pozwala na opłacenie długu bez narażenia na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego udziałów w nieruchomości oraz pobieranie renty, co wyklucza całkowitą nieściągalność i nie stanowi przeszkody w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Piotr Popek / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lutego 2008 r. do kwietnia 2011 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2009 r. do czerwca 2009 r. i kwiecień 2011 r. oraz Fundusz Pracy za okres od lutego 2008 r. do kwietnia 2011 r. wynikających z przeniesienia odpowiedzialności na spadkobiercę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.; dalej: u.s.u.s, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS lub Zakład), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] odmawiającą S.K. (dalej: wnioskodawca lub skarżący) umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lutego 2008 r. do kwietnia 2011 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2009 r. do czerwca 2009 r. i kwiecień 2011 r. oraz Fundusz Pracy za okres od lutego 2008 r. do kwietnia 2011 r. wynikających z przeniesienia odpowiedzialności na spadkobiercę. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. S.K. zwrócił się do ZUS - Oddział w M. o umorzenie zaległych składek w łącznej kwocie 6.512,31 zł. Jak podał wnioskodawca ZUS decyzją z dnia 8 stycznia 2015 r. przeniósł na niego odpowiedzialność za zobowiązania spadkodawcy – zmarłego w dniu 11 maja 2011 r. W.K. (ojciec wnioskodawcy) z tytułu w/w nieopłaconych składek. Wnioskodawca podał, że nie ma możliwości opłacenia zaległych należności, bez narażenia się na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Wyjaśnił, że jest uczniem szkoły średniej, a po jej skończeniu zamierza studiować na studiach stacjonarnych. W związku z nauką nie pracuje, nie otrzymuje jakiegokolwiek wynagrodzenia. Po śmierci ojca utrzymanie rodziny spoczywa ma matce, natomiast z renty po ojcu, jak podał, pokrywa koszty związane z nauką poza miejscem zamieszkania, obejmujące koszty internatu i wyżywienia poza domem jak również inne, niezbędne koszty swojego utrzymania. Ponadto wyjaśnił, że zadłużenie jest wynikiem błędu osoby, której spadkodawca powierzył prowadzenie rachunkowości swojej działalności gospodarczej, tj. niepoinformowania, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, od 1 stycznia 2008 r. obowiązkowo podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności, do czasu ustalenia prawa do emerytury. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym zebraniu materiału dowodowego, decyzją z dnia 1 lipca 2015 r. nr 63/2015 ZUS odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 2008 r. do kwietnia 2011 r. w łącznej kwocie 5.756,86 zł, w tym odsetek naliczonych do dnia wpływu wniosku o umorzenie w kwocie 836,00 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2009 r. do kwietnia 2011 r. w kwocie 76,05 zł, oraz Fundusz Pracy za okres od lutego 2008 r. do kwietnia 2011 r. w łącznej kwocie 507,24 zł , w tym z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych do dnia wpływu wniosku o umorzenie w kwocie 62,75 zł. Organ powołał podstawę prawną do umorzenia należności z tytułu składek, tj. art. 28 ust. 1 i ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365; dalej: rozporządzenie wykonawcze) i dokonał oceny przesłanek warunkujących umorzenie w kontekście powołanych przepisów. W ocenie ZUS nie ma możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., bowiem nie zachodzi w sprawie całkowita nieściągalność składek. Organ na podstawie informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalił, że wnioskodawca nabył spadek po zobowiązanym W.K., w którego skład wchodziła nieruchomość zabudowana o pow. 987 m², budynek mieszkalny o pow. 78 m², budynek gospodarczy o pow. 50 m², garaż o pow. 22 m², a także ½8 działki o pow. 467m². Ponadto nie posiada on zaległości podatkowych, nie posiada środków transportu, nie jest prowadzone wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne. Rozpatrując natomiast wniosek pod kątem istnienia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia wykonawczego, ZUS uznał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, że zapłacenie należności pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, biorąc pod uwagę przeprowadzoną w decyzji analizę sytuacji życiowej w jakiej się znajduje. Wyjaśniając tę sytuację organ zaznaczył, że wnioskodawca uzyskuje rentę w kwocie 1.110,22 zł brutto, tj. netto- 943,30 zł. Matka z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe również pobiera rentę rodzinną w kwocie 1.295,87 zł brutto (1.092,24 netto), stałe wydatki związane z opłatami zgodnie z oświadczeniem wynoszą ok. 900 zł, inne ok. 1.100 zł. Ponadto organ wysunął propozycję spłaty zadłużenia niepodlegającego abolicji w systemie ratalnym; w stosunku do skarżącego wydana bowiem została decyzja o warunkach umorzenia należności składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, pod warunkiem opłacenia należności niepodlegających umorzeniu. Tak więc spłata zobowiązania w ustalonych w odrębnej decyzji ratach miałaby w konsekwencji doprowadzić do umorzenia należności z tytułu składek na podstawie ww. ustawy. Organ odmawiając umorzenia przedmiotowych należności dodał, że pomimo argumentów o trudnej sytuacji materialnej skarżący nie korzysta z pomocy socjalnej instytucji powołanych do jej udzielania. Zwracając się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenie należności z tytułu składek, skarżący wskazał na nieścisłości w ustalonym stanie faktycznym. Wyjaśnił, że wskazane nieruchomości służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych i że jest ich współwłaścicielem, a więc nie jest ich jedynym dysponentem. Co do działki o pow. 467 m², to stanowi ona drogę dojazdową do nieruchomości na której posadowiony jest budynek mieszkalny, dlatego nie sposób z jej współposiadania (udział ½8) czynić korzyści w postaci sprzedaży, wynajmu lub dzierżawy, jak postulował organ. ZUS, utrzymując w mocy decyzję z dnia 1 lipca 2015 r., nr 63/2015 dokonał analizy argumentów związanych z odmową umorzenia zaległych składek w kontekście sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny w celu ustalenia czy zachodzą wymienione w art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przesłanki do umorzenia zaległości, w konkluzji stwierdzając, że materiał dowodowy w sprawie wyklucza wystąpienie w przypadku skarżącego przesłanek umorzenia przedmiotowych należności. Organ podkreślił, że uwzględnił przesłanki umorzenia w kontekście wystąpienia ich całkowitej nieściągalności, ważnego interesu osoby zobowiązanej oraz interesu publicznego. Zaznaczył, że posiadanie nieruchomości stanowi podstawę do wdrożenia postępowania w zakresie dokonania zabezpieczenia należności poprzez wpis hipoteki przymusowej i zarazem stanowi podstawę wykluczenia wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności. Uznał także, że w przypadku wnioskodawcy nie występuje zagrożenie niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ponieważ kwota dochodów jego gospodarstwa domowego pokrywa wydatki tego gospodarstwa związane z bieżącym utrzymaniem. Sytuacja materialna nie zmusza wnioskodawcy do korzystania z pomocy socjalnej miejscowego ośrodka, posiada on majątek nieruchomy, posiada zabezpieczenie materialne w postaci świadczenia z tytułu renty. Ponadto w sprawie brak jest tzw. interesu publicznego, który przemawiałby za umorzeniem przedmiotowych należności. Na powyżej opisane rozstrzygnięcie S.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, żądając uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że stan majątkowy skarżącego oraz sytuacja rodzinna nie wskazują, że opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny. Jak podkreślił skarżący, jedyny majątek, stanowi udział we współwłasności nieruchomości zaspokajającej potrzeby mieszkaniowe skarżącego i jego matki, zaś z renty nie ma on możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, ponieważ w całości jest ona przeznaczana na bieżące i niezbędne utrzymanie, a w przyszłości na rozpoczęcie studiów. Skarżący zarzucił organowi także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w ten sposób, że organ nie ustalił prawidłowo istotnych dla sprawy okoliczności, a mianowicie, że nieruchomości, których udział jest własnością skarżącego stanowią nieruchomość zabudowaną domem zaspokajającym potrzeby mieszkaniowe oraz nieruchomość stanowiącą drogę dojazdową do domu, co miało wpływ na ustalenie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Skarżący w uzasadnieniu skargi przywołał okoliczności związane z genezą powstania swojego zadłużenia oraz powołał się na ustalenia organu odnośnie swojej sytuacji materialnej. Skarżący podkreślił, że nie wskazywał we wniosku o umorzenie, iż domaga się podjęcia rozstrzygnięcia w jego sprawie z uwagi na całkowitą nieściągalność, zauważając, że z uwagi na posiadanie udziałów w odziedziczonej nieruchomości, istnieje możliwość prowadzenia z niej postępowania egzekucyjnego. Skarżący natomiast wywodzi w skardze, że podstawą wniosku o umorzenie w jego przypadku jest okoliczność wskazana w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, tj. że z uwagi na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić przedmiotowych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny. Skarżący zgodził się, że organ prawidłowo ustalił, że nie posiada on cennych ruchomości, nie pobiera żadnego wynagrodzenia, ponieważ jest absolwentem szkoły średniej, a od października 2015 r. studentem studiów stacjonarnych w Warszawie, co potwierdził kserokopią decyzji uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Zarzucił jednocześnie organowi, że ten nie analizował wydatków skarżącego w kontekście ich niezbędności i indywidualnych potrzeb przedstawionych w aktach sprawy, odnosząc je do ogólnego , niezindywidualizowanego niezbędnego minimum. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 28 ust. 1 u.s.u.s. Przepis ten stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Zgodnie z ustępem 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zostały określone w rozporządzeniu powoływanym jako wykonawcze ( § 3 ust. 1). Z przepisu tego wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Katalog przesłanek zawartych w tym przepisie ma charakter otwarty, a zwrot w szczególności oznacza, że w zakresie tego przepisu mieszczą się wszystkie stany faktyczne, które będą spełniały warunki w nim określone, tj. sytuacje, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy, zdrowotny i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w tym także, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Także w oparciu o powyższą regulację, zaistnienie którejkolwiek z przesłanek w niej określonych, stwarza możliwość, a nie obowiązek umorzenia należności. Podkreślenia wymaga bowiem to, że w przypadku decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek należy mieć na uwadze jej charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zaistnieje któraś ze wskazanych powyżej przesłanek, nie powoduje automatycznie umorzenia należnych ZUS należności. W takiej sytuacji organ ma obowiązek rozważyć czy zachodzą okoliczności wskazane we wniosku o umorzenie należności, dokonując rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy. Sprawowana natomiast przez sąd administracyjny kontrola takiej decyzji sprowadza się do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania przez organ ubezpieczeniowy i zbadania formalnej prawidłowości decyzji, nie obejmuje natomiast zagadnień celowości i zasadności (por. np. wyrok WSA w Warszawie, sygn. III SA/Wa 1264/05) . Odnosząc się do materiału dowodowego zebranego przez organ w przedmiotowej sprawie, stwierdzić należy, że nie można uznać, że w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności, z czym zgadza się skarżący i co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Skarżący posiada udziały w majątku nieruchomym, pobiera także świadczenie z tytułu renty, a zatem istnieje możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Mając na uwadze treść przepisu § 3 ust. 1 rozporządzeniu wykonawczego organ przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie, ustalając, że zarówno skarżący jak i jego matka, z którą prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe pobierają świadczenia w postaci rent; skarżący w kwocie 943,30 zł, jego matka 1.092,24 zł, co łącznie daje kwotę 2.035,54zł. Kwota ta pokrywa według oświadczenia wydatki związane z utrzymaniem. Zatem organ uznał, że skoro skarżący nie jest zmuszony do korzystania z pomocy socjalnej, według złożonego oświadczenia o sytuacji materialnej nie posiada jakichkolwiek zobowiązań pieniężnych, w tym z tytułu kredytów i pożyczek zaciągniętych w bankach lub instytucjach jak również u osób fizycznych, posiada majątek nieruchomy w postaci domu, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny, to istnieje możliwość spłaty należności z tytułu składek i nie spowoduje ona zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. Dodać w sprawie należy, że z akt sprawy nie wynika, żeby zaspokojenie podstawowych potrzeb było zagrożone z uwagi na jakiekolwiek okoliczności nadzwyczajne, np. związane z przewlekłą chorobą, w obliczu której należałoby dać pierwszeństwo zaspokojeniu poprawy stanu zdrowia. Zgodzić się należy ze skarżącym, że organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 Kpa nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 §1 Kpa obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Kontrola sądowa decyzji uznaniowej, co zostało już powyżej podkreślone, sprowadza się do zbadania, czy w sprawie nastąpiło wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego, czy dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne oraz, czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie przepisów materialnoprawnych, w których unormowano kwestię warunków do umorzenia należności składkowych. W niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego, organ uwzględnił wyjaśnienia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z których wynika, że współwłasność jednej z nieruchomości obejmuje nieruchomość gruntową będącą faktycznie drogą dojazdową do nieruchomości, na której posadowiony jest budynek mieszkalny skarżącego i nie rozważał ponownie jej charakteru, jako nieruchomości, z której może skarżący czerpać pożytki, przeznaczając je na wywiązanie się z obowiązku uregulowania przedmiotowych należności wobec ZUS. Wnioski wysnute przez organ, choć sprzeczne z oczekiwaniami skarżącego, nie wykraczają poza granice uznania administracyjnego zakreślone przez powołane powyżej przepisy regulujące umorzenie należności "zusowskich". Istotne jest również i to, że należności z tytułu składek oraz cele na które są te składki przeznaczane, posiadają publicznoprawny charakter, a organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to także podejmowania decyzji w przedmiocie umarzania należności, którym ustawodawca nadał, co wyżej sygnalizowano, charakter uznaniowy, w którym interes strony powinien być brany pod uwagę łącznie z interesem społecznym. Umarzanie należności ma nieodwracalne i definitywne skutki, pozbawia ZUS możliwości egzekucji należności w przyszłości, w sytuacji gdy sytuacja materialna skarżącego uległaby znacznej poprawie, czego nie można wykluczyć. Skarżący jest człowiekiem młodym, zdrowym i nie ma nikogo na utrzymaniu. Godzi się także dodać w sprawie, iż ograniczone możliwości płatnicze skarżącego, podnoszone jako jeden z głównych argumentów skargi, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia powstałych zaległości. Orzecznictwo i literatura zgodnie akcentują, że zasady sprawiedliwości wymagają, by każdy zobowiązany do płacenia zobowiązań publicznoprawnych, a takowymi są przedmiotowe składki, obowiązek ten wypełni i to bez względu na genezę powstania tego obowiązku. Udzielanie ulg jednym podmiotom, a egzekwowanie obowiązku od innych, burzyłoby zasady sprawiedliwości społecznej. Zwrócić w sprawie należy także uwagę, że organ słusznie odniósł się do możliwości spłaty zadłużenia w ratach ustalonych w decyzji Zakładu. Przywoływana powyżej decyzja (z dnia [...]kwietnia 2015 r. nr. [...]) o warunkach umorzenia na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. umożliwi umorzenie wskazanej w decyzji kwoty należności składek w sytuacji spłaty należności niepodlegających abolicji. Ten warunek zaś możliwy jest do spełnienia poprzez zawarcie układu ratalnego, co z kolei umożliwi wydłużenie terminu spłaty należności niepodlegających abolicji. Jeżeli ustalone przez organ, powołane wyżej okoliczności w istotnej części uległyby zmianie, np. w postaci pogorszenia się ustalonej sytuacji materialnej już po wydaniu kontrolowanej decyzji, może skutkować to kolejnym wnioskiem o umorzenie należności, a decyzja wydana w następstwie rozpoznania tego wniosku zmiany te winna uwzględnić. Nie zmienia to jednak oceny, że w chwili wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia decyzja organu o odmowie umorzenia składek nie nosiła znamion dowolności, a w konsekwencji skarga, wobec nie stwierdzenia naruszeń prawa podlegać musi oddaleniu. Zdaniem Sądu stanowisko jakie zostało przyjęte przez organ w przedmiotowej sprawie jest zgodne z prawem, a organy w sposób pełny i wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, z zachowaniem proporcji pomiędzy interesem społecznym a ważnym interesem strony. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło