I SA/Rz 1037/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-12-06
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji unieważniającej zgłoszenie celne przedstawicielowi bezpośredniemu, który działał na podstawie pełnomocnictwa obejmującego czynności w sprawach celnych i był ustanowiony pełnomocnikiem do doręczeń, jest skuteczne i od daty tego doręczenia należy liczyć termin do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji unieważniającej zgłoszenie celne przedstawicielowi bezpośredniemu skarżącej Spółki było skuteczne, ponieważ pełnomocnictwo obejmowało reprezentację w sprawach celnych, w tym odbiór dokumentów. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania należy liczyć od daty potwierdzenia odbioru decyzji przez przedstawiciela, a wniesienie odwołania po upływie tego terminu skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła zgłoszenie celne, które zostało unieważnione decyzją Naczelnika Urzędu Celnego. Decyzja ta została doręczona przedstawicielowi bezpośredniemu Spółki, firmie "B" Sp. z o.o. Spółka złożyła odwołanie po upływie terminu, co skutkowało postanowieniem Dyrektora Izby Celnej o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Spółka zaskarżyła to postanowienie, argumentując, że doręczenie decyzji było nieskuteczne, ponieważ pełnomocnictwo dla przedstawiciela nie obejmowało postępowania o unieważnienie zgłoszenia celnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r.nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego unieważnił zgłoszenie celne JDA SAD poz.ewid. [...] z dnia [...] kwietnia 2012r., złożone przez "A" w K (dalej: Spółka), w imieniu której działał przedstawiciel bezpośredni – "B" Sp. z o.o. w W. Decyzja organu celnego została doręczona przedstawicielowi bezpośredniemu w dniu [...] czerwca 2012r.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, które zostało nadane listem poleconym w dniu [...] lipca 2012r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia dowołania. W uzasadnieniu organ podał, że termin do wniesienia odwołania upłynął
z dniem [...] lipca 2012r., a zatem na podstawie art.228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz.749) – dalej: Ordynacja podatkowa, należało stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i zarzuciła naruszenie art.145 Ordynacji podatkowej w zw. z art.98 i następne kc w zw. z art.223 Ordynacji podatkowej, przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że zgłoszenia celnego dokonała przez przedstawiciela "B" Sp. z o.o. w W., a przedstawiciel ten działał w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Jednakże postępowanie w sprawie unieważnienia zgłoszenia celnego jest postępowaniem odrębnym, które wymaga przedstawienia stosownego pełnomocnictwa. Zakres pełnomocnictwa udzielonego "B" Sp. z o.o. nie obejmował reprezentowania skarżącego
w postępowaniu o unieważnienie zgłoszenia celnego. W związku z tym, doręczenie decyzji podmiotowi, który nie posiadał stosownego umocowania nie może być uznane za skuteczne i nie można od daty tego doręczenia liczyć terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że towar został zgłoszony do procedury celnej dopuszczenia do obrotu przez przedstawiciela działającego na podstawie pełnomocnictwa nr [...]. Z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego zostało wszczęte postępowanie celne, zgodnie z art.23 ust.4 Prawa celnego, a następnie organ przeprowadził kontrolę przed zwolnieniem towaru. Z uwagi na nieprzedstawienie dokumentów, od których uzależnione jest objęcie towarów procedurą celną, zgłoszenie celne zostało unieważnione. Postępowanie prowadzone przez organ nie było odrębnym postępowaniem od tego, które zainicjowała strona zgłoszeniem celnym z dnia [...] kwietnia 2012r. Organ zaznaczył, że przedstawicielstwo bezpośrednie zbliżone jest do konstrukcji pełnomocnictwa występującego w prawie cywilnym, jednakże przepisy celne mają charakter lex specialis wobec cywilistycznych regulacji. Zatem doręczenie decyzji ustanowionemu przez stronę przedstawicielowi bezpośredniemu spowodowało skutek prawny, że termin do wniesienia odwołania od decyzji - zarówno przez stronę, jak i przez przedstawiciela, zaczął biec od tej daty. Bezsporne jest, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie, ani przez stronę, ani przez przedstawiciela bezpośredniego.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie skarżąca Spółka złożyła do akt wykaz decyzji, jakie otrzymywała, stwierdzając, że jedynie przedmiotowa decyzja została błędnie skierowana do "B" z siedzibą w W. Oświadczyła, że część tych decyzji dotyczy innych spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, w tym zgodność zaskarżonych decyzji i postanowień organów administracji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – dalej: ustawa p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest umocowanie przedstawiciela bezpośredniego skarżącej Spółki – "B" Sp. z o.o. w W. - do odbioru decyzji w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego, a w istocie zagadnienie - czy decyzja unieważniająca zgłoszenie celne wydawana jest
w postępowaniu odrębnym w stosunku do postępowania wszczętego na skutek przyjęcia zgłoszenia celnego.
W rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U.UE. L. 92. 302.1 ze zm.), - dalej: WKC, przyjęto zasadę, iż objęcie towaru daną procedurą celną następuje na wniosek zgłaszającego, który w sposób sformalizowany tj. w wymaganej formie oraz w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną (zgłoszenie celne). Organ celny po sprawdzeniu zgodności i kompletności informacji przedstawionych w zgłoszeniu celnym i załączonych do niego dokumentach, przyjmuje zgłoszenie celne, co powoduje objęcie z mocy prawa zgłoszonego towaru wnioskowaną procedurą celną od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
W celu weryfikacji zgłoszeń przyjętych przez organy celne mogą one przeprowadzić kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów oraz rewizję towarów z jednoczesnym ewentualnym pobraniem próbek w celu dokonania ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli (art. 68 WKC), a wyniki dokonanej weryfikacji zgłoszenia są podstawą stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą objęte są towary (art. 71 ust. 1 WKC).
Zgodnie z art. 73 ustawy Prawo celne, do postępowania w sprawach celnych, czyli również odwołań, stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Przepisy celne regulują w sposób odmienny między innymi kwestie związane z pełnomocnictwem.
Przedstawicielstwo bezpośrednie, jak i pośrednie, określone w przepisach celnych należy rozumieć jako szczególny tryb pełnomocnictwa upoważniający do dokonywania określonych czynności prawnych w postępowaniu przed organami celnymi. Stosownie do treści art. 75 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ze zm.) – dalej: Prawo celne, przedstawicielem może być każda osoba, o której mowa w art. 4 pkt 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Przedstawicielem może być w szczególności, agencja celna, spedytor, przewoźnik. W myśl art. 4 pkt 1 WKC określenie "osoba" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną oraz o ile obowiązujące przepisy przewidują taką możliwość, stowarzyszenie osób uznane za zdolne do podejmowania czynności prawnych, a nie posiadające przy tym osobowości prawnej. Natomiast przepis art. 78 Prawa celnego stanowi, że zgłoszenia celnego jako przedstawiciel bezpośredni osoby zainteresowanej może dokonać wyłącznie osoba, o której mowa w art. 4 pkt 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli jest agentem celnym lub jeżeli w jej imieniu czynności przed organem celnym dokonuje upoważniony pracownik wpisany na listę agentów celnych. Czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła (art. 76 Prawa celnego).
Z zalegającego w aktach pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] lutego 2006r. wynika, że "A" Sp. z o.o. w K. upoważniła przedstawiciela – Przedsiębiorstwo "B" Sp. z o.o. w W. do dokonywania w imieniu i na rzecz mocodawcy czynności w sprawach celnych związanych
z wprowadzaniem towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej lub wyprowadzaniem z tego obszaru, w tym w szczególności: badanie towarów
i pobieranie próbek przed dokonaniem zgłoszenia celnego, przygotowanie niezbędnych dokumentów i dokonanie zgłoszenia celnego, uiszczenie należności celnych przywozowych lub celnych wywozowych oraz innych opłat, podejmowanie towarów po ich zwolnieniu, składanie zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego, wnoszenie wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne, odbiór dokumentów po objęciu towarów procedurą celną. Jednocześnie mocodawca ustanowił przedstawiciela pełnomocnikiem do doręczeń w postępowaniu w zakresie wyżej wymienionych spraw celnych. Z treści pełnomocnictwa wynika także, że upoważnia ono przedstawiciela do udzielania dalszego upoważnienia do wykonywania czynności określonych tym pełnomocnictwem.
Zgłoszenie celne w rozpoznawanej sprawie w dniu [...] kwietnia 2012r. złożył
- w imieniu skarżącej Spółki - agent celny T.J., reprezentujący przedstawiciela bezpośredniego "B" Sp. z o.o. w W. Z wpisów zamieszczonych w polu 14 oraz 54 zgłoszenia celnego wynika, że upoważnienie dla reprezentowanej przez "B" Sp. z o.o. w W. zostało dołączone do zgłoszenia celnego, a zatem określony w nim rodzaj i zakres przedstawicielstwa bezpośredniego był znany organowi celnemu przy prowadzeniu postępowań dotyczących tego zgłoszenia.
Organ celny dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art.68 WKC, wezwał Spółkę w dniu [...] kwietnia 2012r. do dostarczenia stosownych dokumentów. Wezwanie doręczone zostało na adres przedstawiciela bezpośredniego. Kolejne wezwanie z dnia [...] maja 2012r. również zostało doręczone na adres przedstawiciela bezpośredniego. Skarżąca Spółka nie kwestionowała sposobu doręczenia pism,
a z treści odpowiedzi kierowanych do Naczelnika Urzędu Celnego wynika, że otrzymała ww wezwania. Z akt sprawy wynika też, że Spółka wiedziała, że decyzja o unieważnieniu zgłoszenia celnego zakończy postępowanie wszczęte
w związku z przyjęciem zgłoszenia celnego z dnia [...] kwietnia 2012r., gdyż została
o tym poinformowana w zawiadomieniu z dnia [...] czerwca 2012r. o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wprawdzie - w ocenie Sądu - zawiadomienie to powinno być doręczone przedstawicielowi bezpośredniemu, a nie Spółce, jednakże uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego
unieważnił zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2012r. z uwagi na nieprzedstawienie dokumentu niezbędnego do objęcia towarów wnioskowaną procedurą celną. Towary objęte tym zgłoszeniem nie zostały zwolnione.
W ocenie Sądu, zasadnie organ celny uznał, że unieważnienie zgłoszenia celnego nie było rozstrzygnięciem, które zapadło w odrębnym postępowaniu, ponieważ takiego odrębnego postępowania nie było. Decyzja unieważniająca zgłoszenie celne, wydana m.in. na podstawie art.250 ust.2 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE L 253 z dnia 11 października 1993r. ze zm.), zakończyła postępowanie celne wszczęte zgłoszeniem celnym z dnia [...] kwietnia 2012r. Z akt sprawy nie wynika, aby mocodawca cofnął pełnomocnictwo udzielone przedstawicielowi bezpośredniemu.
Oznacza to, że przedstawiciel bezpośredni był umocowany do odbioru decyzji unieważniającej zgłoszenie celne. Dlatego zasadnie organ doręczył temu przedstawicielowi (jego reprezentantowi) decyzję skierowaną do Spółki (art.145 § 1
i 2 Ordynacji podatkowej). Oceny tej zmienia nawet okoliczność, że inne decyzje kierowane do Spółki organ doręczał na adres Spółki, a nie przedstawiciela bezpośredniego. Sąd nie ma uprawnień do oceny prawidłowości doręczania decyzji, które zostały podjęte w innych sprawach.
Termin do wniesienia odwołania należało zatem liczyć od dnia potwierdzenia odbioru decyzji przez agenta celnego tj. od [...] czerwca 2012r. W związku z tym nadanie decyzji pocztą w dniu [...] lipca 2012r. miało miejsce
z przekroczeniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa
w art.223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a który upłynął
w dniu [...] lipca 2012r. W tej sytuacji organ był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, zgodnie z treścią art.228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów są bezzasadne.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło