I SA/Rz 1042/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Jarosław Szaro /spr/ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012r., w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia - umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne - I SA/Rz 1042/12 Uzasadnienie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. (sygn. [...]) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odwołania z dnia [...] maja 2012r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2012r. znak [...] w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za maj 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego okazało się, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na dostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W związku z tym organ ten zwrócił się za pośrednictwem Izby Skarbowej w P. Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w K. do ukraińskiej administracji podatkowej z wnioskiem o podjęcie czynności w celu uzyskania informacji mających wpływ na wysokość opodatkowania. 2 lipca 2012r. Dyrektor uzyskał informację, że wniosek został przekazany stronie ukraińskiej. W tych okolicznościach uznał, że zachodzi przesłanka z art. 201 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012r. poz. 749), co skutkuje zawieszeniem postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik podatnika i zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej i nie ma powodu aby postępowanie zostało zawieszone, gdyż czynność ta jest dla podatnika niekorzystna w sytuacji gdy oczekuje on na wypłatę nadpłaconego podatku, a zwłaszcza podatnik obawia się przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty podatku VAT za miesiąc maj 2007r. Na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2012r. ([...]) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uznał, że zachodzi przesłanka z art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, gdyż w sprawie wystąpiono do organów administracji skarbowej Ukrainy o przedstawienie danych których dotychczas nie udało się uzyskać. Dyrektor wskazał, że uzyskano dotychczas dane za okres od 1 stycznia 2005r. do 31 grudnia 2006r. natomiast zachodzi konieczność ich uzupełnienia w zakresie roku 2007. Organ II instancji podniósł ponadto, że zawieszenie postępowania z urzędu w takim przypadku jest obligatoryjne i organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie niezależnie od etapu na jakim ono się znajduje. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zaistniała podstawa prawna do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy prawnej do organów administracyjnych państwa obcego określona w art. 5 Konwencji Rady Europy z 25 stycznia 1988r. (Dz.U. z 1998r. Nr 141 poz. 913) w związku z czym zażalenie jest nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył pełnomocnik podatnika F.H.U. "A" J.S., który zaskarżył to postanowienie w całości i zarzucił naruszenie przepisu art. 28 ust. 6 Konwencji Rady Europy z dnia 25 stycznia 1988r. oraz przepisów art. 122, 201 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skargi wyraził pogląd, że wystąpienie o pomoc prawną organów administracyjnych Ukrainy w oparciu o przedmiotową Konwencję jest niezasadne, gdyż Konwencja ta w niniejszej sprawie nie będzie miała zastosowania z uwagi na jej "zasięg czasowy". Ponadto powtórzył dotychczasowe argumenty odnośnie przedłużania postępowania przez organy podatkowe, co działa na niekorzyść podatnika. Wniósł o uchylenie postanowienia w całości i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Postępowanie sądowe powinno zostać umorzone w oparciu o przepis art. 161 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. albowiem aktualnie jest ono bezprzedmiotowe. Jak wynika z pisma Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 listopada 2012r. postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie, w którym wniesiono skargę zostało postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 listopada 2012r. podjęte z urzędu, gdyż ustały powody dla których je zawieszono, ponieważ organ podatkowy otrzymał żądane od administracji podatkowej Ukrainy dokumenty. Powyższa czynność organu II instancji spowodowała, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Nie istnieje bowiem decyzja która stała się przedmiotem zaskarżenia, gdyż została ona zmieniona w drodze działań organu administracyjnego został osiągnięty cel, do którego zmierzał skarżący wnosząc skargę. Postępowanie dalej się toczy. W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie o zawieszeniu postępowania i w tym zakresie Sąd powinien się wypowiedzieć czy postępowanie powinno być dalej zawieszone, czy też powinno ono się toczyć. Ponieważ postępowanie zostało już podjęte rozstrzygnięcie Sądu nie zmieni w żaden sposób toku postępowania administracyjnego. Nie jest w stanie wywołać ani korzystnych ani niekorzystnych skutków dla strony. Dlatego też wydawanie merytorycznych decyzji nie jest potrzebne, a samo postępowanie jest bezprzedmiotowe. Odwołać się należy do treści art. 50 § 1 ppsa, który przewiduje , że skargę może wnieść każdy " kto ma w tym interes prawny". Przez pojecie to należy rozumieć prawo do żądania oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym. Jednakże nie wyczerpuje to treści terminu "interes prawny" w rozumieniu tego przepisu. Skarżący bowiem musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością (por. A.Kabat Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz ; art. 50 , System informacji prawniczej Lex ). Z treści tego przepisu należy wyprowadzić wniosek ,że postępowanie powinno toczyć się tak długo , jak strona ten interes prawny posiada. W chwili, gdy na skutek innych rozstrzygnięć strona ten interes utraci , postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Tak też stało się w sprawie niniejszej. Wskazać można na podobne stanowiska jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w podobnej sytuacji prawnej, w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2011r. sygn. II GZ 400/11, który stwierdził "postanowienia mogą być zmieniane lub uchylane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne". Powyższe oznacza, że postanowienie może być zmienione lub uchylone także w sytuacji, gdy zostało zaskarżone zażalenie. W takiej sytuacji zażalenie jest bezprzedmiotowe". Nie mają znaczenia w niniejszej sprawie dla istnienia interesu prawnego strony rozwiązania zawarte w treści przepisu art. 70a Ordynacji podatkowej. Stanowi on, że bieg terminu przedawnienia o którym mowa w art. 68 § 1 i 3 oraz w art. 70 § 1 ulega zawieszeniu, jeżeli możliwość ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego wynika z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, a ustalenie lub określenie przez organ podatkowy wysokości tego zobowiązania uzależnione jest od uzyskania odpowiednich informacji od organów innego państwa. Treść tego przepisu zawiera bowiem inne przesłanki niż treść przepisu art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie wystąpienia na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych których stroną jest Rzeczpospolita Polska do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Ten pierwszy przepis stosowanie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, których stroną jest Rzeczypospolita Polska wiąże z możliwością ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego. Z zastosowania tychże umów wynikać więc będą kwestie materialnoprawne mające znaczenie dla powstania zobowiązania podatkowego. Ten drugi przepis zaś stosowanie wyżej wymienionych umów wiąże z możliwością wystąpienia do organów innego państwa o udzielenie informacji. Reguluje kwestie procesowe. Zakres regulacji tych przepisów jest zatem różny. Po drugie o trafności zastosowania przepisów art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej rozstrzygał będzie sąd orzekający w przedmiocie skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania, zaś o trafności zastosowania przepisu art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej orzekał będzie sąd oceniający sprawę w zakresie określenia lub ustalenia zobowiązania podatkowego. Po trzecie wreszcie - i co najważniejsze do zawieszenia biegu terminu przedawnienia o którym mowa w art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej nie jest konieczne zawieszenie postępowania z urzędu, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Należy bowiem przywołać przepis art. 70a § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zawieszenie terminu przedawnienia o którym mowa w § 1 następuje od dnia wystąpienia przez organ podatkowy z wnioskiem do organu innego państwa do dnia uzyskania przez organ podatkowy żądanych informacji - jednak nie dłużej niż przez okres 3 lat. Kwestia ewentualnego zawieszenia postępowania podatkowego nie ma znaczenia dla określenia okresu jaki powinien zostać uwzględniony w myśl tego przepisu, w zakresie przedłużenia terminu przedawnienia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Administracyjny uznał, że wobec podjęcia postępowania przez organ podatkowy prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest bezprzedmiotowe. Podstawą rozstrzygnięcia jest przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.