I SA/Rz 1046/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2016r. uwzględniające zażalenie Zarządu Województwa o i uchylające postanowienie z dnia 8 lutego 20016r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] sierpnia 2015r., nr [...], w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty 534.185,42 zł pobranej na podstawie umowy o dofinansowanie ze środków EFRR oraz ze środków budżetu państwa - postanawia - I. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, II. odrzucić zażalenie. I SA/Rz 1046/15 Uzasadnienie A.M. (dalej: skarżąca) pismem z dnia 30 kwietnia 2016r., (data wpływu do Sądu: 2 maja 2016r.) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2016r. uwzględniające zażalenie Zarządu Województwa i uchylające postanowienie z dnia 8 lutego 20016r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz odmawiające wstrzymania wykonania tego rozstrzygnięcia. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że ww. postanowienie nie zostało jej skutecznie doręczone, zaś o jego treści dowiedziała się ze strony internetowej w dniu 26 kwietnia 2016r. Zdaniem skarżącej, powyższa okoliczność świadczy o tym, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Równocześnie z przedmiotowym wnioskiem w dniu 2 maja 2016r. skarżąca złożyła zażalenie na powołane wyżej postanowienie z dnia 22 lutego 2016r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 10 maja 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA w Rzeszowie) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2016r. i odrzucił zażalenie złożone wraz z przedmiotowym wnioskiem. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1–2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie WSA w Rzeszowie, ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skierowanej do skarżącej przesyłki, na adres przez nią wskazany, nie doręczono z powodu nieobecności adresata i pozostawiono ją w placówce pocztowej w B., o czym doręczyciel umieścił zawiadomienie w skrzynce pocztowej. Na przesyłce widnieje natomiast adnotacja o dwukrotnym pozostawieniu awizo w dniach: 24 lutego 2016 r. i 3 marca 2016 r.). Po upływie terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej dokonano zwrotu przesyłki do Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Sąd I instancji uznał, że postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 9 marca 2016 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 16 marca 2016 r. i nie można przyjąć braku skuteczności doręczenia postanowienia, skoro zostało one dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Natomiast nieodebranie pisma z urzędu pocztowego nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Zdaniem WSA w Rzeszowie, skarżąca we wniosku nie podała żadnej okoliczności, którą można byłoby zakwalifikować jako okoliczność niezależną, na którą nie miała ona wpływu, nagłą lub nieprzewidywalną – czyli taką, która w obiektywny sposób uniemożliwiała jej zachowanie terminu. Z powyższych względów, złożony przez nią wniosek nie może zostać uwzględniony. Sąd I instancji orzekł, że zażalenie na postanowienie z dnia 22 lutego 2016r., złożone przez skarżącą równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 P.p.s.a. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia powoduje, że zażalenie nie może zostać przez Sąd rozpoznane i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, po rozpoznaniu którego, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) postanowieniem z dnia 29 września 2016r. (sygn. akt II GZ 924/16) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie. NSA wskazał, że Sąd badając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy czynność ta została dokonana z uchybieniem terminu. W niniejszej sprawie strona wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 22 lutego 2016r., którego prawidłowość doręczenia jest przez nią kwestionowana. A.M. podnosiła bowiem, że o orzeczeniu dowiedziała się dopiero w dniu 26 kwietnia 2016r. NSA orzekł, że ocena winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia dokonana przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu była przedwczesna. Rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, Sąd I instancji powinien zbadać, czy i kiedy skarżąca dowiedziała się o tym postanowieniu. Istotny jest bowiem moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu po upływie powyższego terminu, wniosek taki podlega odrzuceniu. Natomiast w zależności od dokonanego ustalenia Sąd powinien albo rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu (w przypadku uznania, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu), albo odrzucić wniosek jako niedopuszczalny (w przypadku uznania, że zażalenie nie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje : W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a, WSA w Rzeszowie związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 września 2016r., sygn. akt II GZ 924/16. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2015 r., II FSK 3060/13, LEX nr 1783681). NSA w ww. postanowieniu nakazał zbadanie, czy i kiedy skarżąca dowiedziała się o postanowieniu z dnia 22 lutego 2016r., jednocześnie wskazując, że istotny jest moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Należy wskazać, że badając czy strona zachowała określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosowanymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2012r., sygn. akt I OZ 915/12, LEX nr 1239545). W przedmiotowym wniosku skarżąca podniosła, iż postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2016r. nie zostało jej skutecznie doręczone oraz że o jego treści dowiedziała się ze strony internetowej w dniu 26 kwietnia 2016r. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżąca nie odebrała z urzędu pocztowego skierowanej do niej przesyłki zawierającej przedmiotowe postanowienie oraz że przesyłka została zwrócona nadawcy (WSA w Rzeszowie) po upływie terminu przechowywania w placówce pocztowej. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że skarżąca dowiedziała się o postanowieniu z dnia 22 lutego 2016r. w dniu 26 kwietnia 2016r. i w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Od dnia 27 kwietnia 2016r. rozpoczął zatem bieg siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., który skończył bieg w dniu 4 maja 2016r. (ostatni dzień terminu przypadał w dniu 3 maja 2016r., który jest dniem ustawowo wolnym od pracy, zgodnie z art. 83 § 2 P.p.s.a., ostatnim dniem terminu był następny dzień po dniu wolnym od pracy, tj. 4 maja 2016r.). W tej sytuacji, Sąd uznał, że złożony w dniu 2 maja 2016r. przez skarżącą (osobiście w biurze podawczym Sądu) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, został złożony w ustawowym terminie. Zdaniem Sądu, okoliczność uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2016r. nie budzi wątpliwości. Jak wskazano w poprzednio wydanym postanowieniu, ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skierowanej do skarżącej przesyłki, na adres przez nią wskazany, nie doręczono z powodu nieobecności adresata i pozostawiono ją w placówce pocztowej w Boguchwale, o czym doręczyciel umieścił zawiadomienie w skrzynce pocztowej. Na przesyłce widnieje natomiast adnotacja o dwukrotnej awizacji w dniach: 24 lutego 2016r. i 3 marca 2016r. Po upływie terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej dokonano zwrotu przesyłki do tut. Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Z przepisu art. 73 P.p.s.a. wynika, że jeżeli doręczenie nie może nastąpić w sposób właściwy lub zastępczy, czyli w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo, po uprzednim zawiadomieniu adresata, umieszcza się w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy na okres czternastu dni, dokonując jednocześnie zawiadomienia o tym. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe – na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W sytuacji nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym przyjmuje się fikcję prawną doręczenia - za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Należy zatem przyjąć, zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a., że postanowienie z dnia 22 lutego 2016r. zostało doręczone skarżącej w dniu 9 marca 2016r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, określony w art. 194 § 2 P.p.s.a., upłynął w dniu 16 marca 2016r. W tej sytuacji, zażalenie złożone przez skarżącą wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 2 maja 2016r., zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Przechodząc do oceny winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, Sąd ponownie stwierdza, że skarżąca we wniosku nie podała żadnej okoliczności, którą można byłoby zakwalifikować jako okoliczność niezależną, na którą nie miała ona wpływu, nagłą lub nieprzewidywalną – czyli taką, która w obiektywny sposób uniemożliwiała jej zachowanie terminu. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca przedmiotowe postanowienie została doręczona skarżącej w trybie zastępczym i nie została przez nią odebrana z urzędu pocztowego. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2001r., II SA/Po 54/01, LEX nr 683381). Z powyższych względów, złożony przez skarżącą wniosek nie może zostać uwzględniony. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia powoduje, że zażalenie nie może zostać przez Sąd rozpoznane i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 178 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.