I SA/Rz 1055/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-12-11
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która utrzymuje w mocy decyzję już uchyloną wyrokiem sądu administracyjnego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, utrzymująca w mocy decyzję wcześniej uchyloną wyrokiem sądu administracyjnego, stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd stwierdził nieważność tej decyzji, ponieważ organ administracji publicznej nie mógł rozpoznać sprawy ponownie w oparciu o decyzję, która została już wyeliminowana z obrotu prawnego. Brak było również dołączenia do akt sprawy upoważnienia dla pracownika wydającego decyzję, co uniemożliwiało stwierdzenie, czy działał on w granicach umocowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie składek ubezpieczeniowych. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji odmawiającej umorzenia, Prezes KRUS wydał kolejną decyzję utrzymującą w mocy poprzednią, uchyloną decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tym wydanie decyzji przez tego samego pracownika, który wydał poprzednią decyzję, brak należytych ustaleń faktycznych oraz błędne zastosowanie przepisów prawa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2012r. o odmowie umorzenia składek i odsetek ubezpieczeniowych na fundusz emerytalno-rentowy w kwocie 219 złotych za okres od 4 października 2011r. do 4 grudnia 2011r. 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz pełnomocnika z urzędu radcy prawnego A. Cz.-P. kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek w funduszach emerytalno-rentowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2012r. o odmowie umorzenia składek i odsetek ubezpieczeniowych na fundusz emerytalno-rentowy w kwocie 219 złotych za okres od 4 października 2011r. do 4 grudnia 2011r. 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz pełnomocnika z urzędu radcy prawnego A. Cz.-P. – Kancelaria Radcy Prawnego w R. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych - w tym kwota 55,20 zł. stanowi podatek od towarów i usług - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
I SA/Rz 1055/12
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2012r. znak [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2012r. o odmowie umorzenia składek i odsetek ubezpieczeniowych na funduszu emerytalno-rentowym w kwocie 219zł za okres od [...] października 2011r. do [...] grudnia 2011r.
Od wyżej wskazanej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł S.P. (Skarżący) zaskarżając ją w całości. W piśmie procesowym skarżącego sporządzonym przez ustanowionego dla niego pełnomocnika podniesiono zarzut naruszenia.
1. art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez wydanie decyzji z dnia [...] września 2012r. przez tego samego pracownika który wydał decyzję z dnia [...] lutego 2012r.
2. art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa który nakazuje organowi podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
3. art. 80 kpa poprzez brak należnych ustaleń faktycznych co nie pozwoliło organowi na ocenę, czy po ewentualnej zapłacie należności z tytułu składek skarżącemu pozostaną środki pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
4. art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez błędne zastosowanie.
W związku z tymi zarzutami wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji - Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2012r.,
2. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów dojazdu skarżącego do sądu,
3. zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył do następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja winna być wyeliminowana z obiegu prawnego lecz z innej przyczyny niż podana w skardze.
Wnioskiem z dnia [...] października 2011r. S.P. zwrócił się z prośbą o umorzenie IV raty składki ubezpieczenia emerytalno-rentowego za okres od [...] października 2011r. do [...] grudnia 2011r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. znak [...] Prezes KRUS odmówił umorzenia składki i odsetek ubezpieczeniowych na funduszu emerytalno-rentowym w kwocie 219zł za okres od [...] października 2011r. do [...] grudnia 2011r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes KRUS decyzją z dnia [...] lutego 2012r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2011r. o odmowie umorzenia składek i odsetek ubezpieczeniowych na funduszu emerytalno-rentowym w kwocie 219zł za okres od [...] października 2011r. do [...] grudnia 2011r.
Skargę od powyższej decyzji złożył S.P. W wyniku rozpoznania tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia [...] maja 2012r. (sygn. akt I SA/Rz 332/12) uchylił zaskarżoną decyzję to jest decyzję z [...] lutego 2012 znak [...].
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes KRUS decyzją z dnia [...] września 2012r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2012r.
Należy podkreślić, że decyzja z dnia [...] lutego 2012r. znak [...] została uchylona wyżej wskazanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie co skutkowało wyeliminowaniem jej z obiegu prawnego. Dlatego rozpoznając sprawę ponownie Prezes KRUS winien odnieść się do ustaleń i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] grudnia 2011r., nie zaś do decyzji uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Dokonanie przez Prezesa KRUS oceny decyzji uchylonej wyrokiem sądu administracyjnego stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa co zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 ppsa dał Sądowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji szczegółowo opisanej w punkcie I wyroku.
Ponadto zauważył, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 maja 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że zgodnie z Regulaminem organizacyjnym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 134 Prezesa KRUS z dnia 13 sierpnia 2008r. - pracownicy placówek terenowych KRUS wydają decyzje w ramach imiennych upoważnień udzielonych im przez Prezesa. Dla wykazania zatem, że osoba wydająca decyzję działała w imieniu organu oraz w zakresie udzielonego jej umocowania konieczne jest załączenie udzielonego jej upoważnienia do akt sprawy. Bez takiego dokumentu nie można bowiem stwierdzić czy osoba podpisująca decyzję działa w imieniu organu tj. w granicach udzielonego jej upoważnienia.
Pomimo powyższych uwag stosowne upoważnienie nie zostało dołączone do akt sprawy.
W ponownym postępowaniu winien być uzupełniony wyżej wskazany brak a ocenę merytoryczną należy odnieść do właściwej decyzji.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku oparte jest na przepisie art. 152 p.p.s.a.
Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów dojazdu skarżącego do Sądu należy stwierdzić, że złożona skarga wolna jest od obowiązku uiszczenia wpisu, skarżącemu ustanowione pełnomocnictwo w osobie radcy prawnego a związane z tym koszty ponosi Skarb Państwa. Natomiast zgodnie z art. 205 p.p.s.a. koszty przejazdu skarżącego do sądu w sytuacji gdy został mu ustanowiony pełnomocnik i skarżący nie był wezwany przez sąd do osobistego stawiennictwa nie stanowi niezbędnych kosztów postępowania o których mowa w tym przepisie.
Z powyższych względów orzeczono jak w wyroku w oparciu o wyżej wskazane przepisy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło