I SA/Rz 1060/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...), w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym, w związku z zażaleniem skarżącego na postanowienie dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 1060/16, w przedmiocie odrzucenia skargi - postanawia – odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. I SA/Rz 1060/16, odrzucił skargę A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2016 r., gdyż skarżący, wzywany do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez jej podpisanie, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, nie wykonał skierowanego do niego wezwania. Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 26 stycznia 2017 r., wraz z pouczeniem o terminie oraz sposobie wniesienia od niego zażalenia. W dniu 29 stycznia 2017 r., skarżący wniósł na elektroniczny adres sądu, na platformie ePUAP, zażalenie na postanowienie z dnia 17 stycznia 2017 r., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący podkreślił, że podpisanie skargi podpisem elektronicznym jest dopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów, spełnia też wymogi dotyczące pisma procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 30 stycznia 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniesionego zażalenia, poprzez jego podpisanie, w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie w tym przedmiocie zostało doręczone skarżącemu 2 lutego 2017 r. Termin do jego wykonania upłynął z dniem 9 lutego 2017 r. Wezwanie nie zostało wykonane. Pismem wniesionym na adres Sadu, na platformie ePUAP, opatrzonym podpisem elektronicznym, z dnia 6 lutego 2017 r., skarżący poinformował Sąd, że jego pisma, podpisywane elektronicznie, spełniają wymogi pism procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W myśl natomiast art. 176 § 2 P.p.s.a. skarga kasacyjna, poza wymaganiami, o których mowa w § 1 powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Szczegółowe wymogi pism procesowych, składanych przez strony w ramach postępowań sądowoadministracyjnych, precyzuje art. 46 P.p.s.a. Przepis ten w § 1 pkt 4 stanowi, że każde pismo powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Żaden z przepisów P.p.s.a. nie przewiduje możliwości wnoszenia pism procesowych, składanych w poszczególnych sprawach, jak również ich podpisywania, elektronicznie. Nie przewiduje także możliwości prowadzenia w formie elektronicznej akt sprawy. W związku z tym wnioskować należy, że pod pojęciem "podpis" należy rozumieć wyłącznie podpis własnoręczny – zindywidualizowany znak graficzny, właściwy dla konkretnej osoby. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia z 12 maja 2014 r., sygn. I OPS 10/13 (dost. w CBOiS – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym, w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 P.p.s.a., nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262, ze zm., zwanej dalej ustawą o podpisie elektronicznym), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Odnosząc się do kwestii zastosowania przepisów ustawy o podpisie elektronicznym NSA stwierdził, że ustawodawca w art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym zastrzegł, że z przepisów szczególnych mogą w tym zakresie wynikać inne rozwiązania. Tak więc, z elektroniczną procedurą w sensie prawnym, będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy zostaną wprowadzone aktami odpowiedniej rangi, regulacje prawne pozwalające, zarówno nadawcy, jak i odbiorcy, na dokonywanie czynności procesowych na tym samym poziomie technologicznym. Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę, że interpretacji cytowanego przez NSA art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym, w myśl której dane w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu są w każdym wypadku równoważne pod względem skutków prawnych dokumentom opatrzonym podpisami własnoręcznymi sprzeciwia się to, że regulacje dotyczące możliwości wykorzystywania przez strony takiej formy autoryzacji dokumentów zostały wprowadzone do innych procedur, czego przykładem jest chociażby art. 63 § 3a pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.). Gdyby więc zamiarem ustawodawcy było bezwzględne zrównanie wyżej wymienionych rodzajów podpisów, to regulacja taka byłaby zbędna. Przywoływana przez NSA ustawa o podpisie elektronicznym została uchylona z dniem 7 października 2016 r., przepisami ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1579), który to akt obecnie reguluje kwestie posługiwania się tego typu podpisem, zaś w jego przepisach brak jest odpowiednika art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym, mówiącego o równoważności podpisu elektronicznego i własnoręcznego. Aktualnie obowiązujące przepisy, regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wnoszenia pism w formie elektronicznej. Możliwość taka wystąpi dopiero od dnia 15 maja 2018 r., tj. po wejściu w życie przepisu art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 183, ze zm.), zmieniającego art. 46 § P.p.s.a., poprzez dodanie do niego §2 a – 2d . Skutki prawne, na gruncie przepisów P.p.s.a., związane z opatrzeniem pisma podpisem elektronicznym, odpowiadają tym jakie wywołuje podpisanie pisma wniesionego w formie elektronicznej podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, w rozumieniu art. 20 b ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r., poz. 1114, ze zm.). W tym wypadku również brak jest podstaw do przyjęcia dopuszczalności podpisania w ten sposób pisma elektronicznego i jego wniesienia do sądu. W niniejszej sprawie pismo procesowe skarżącego, zawierające zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, zostało wniesione za pośrednictwem platformy ePUAP i opatrzone podpisem elektronicznym. Tak więc uznać należy, że nie spełnia ono wymogów art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. W związku z tym, na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego pisma – zażalenia, poprzez jego uzupełnienie, polegające na podpisaniu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniesionych środków odwoławczych. Termin do uzupełnienia tego braku upłynął z dniem 9 lutego 2017 r. Przedmiotowy brak nie został uzupełniony. Zgodnie z art. 178 P.p.s.a., który w postępowaniu zażaleniowym znajduje zastosowanie z mocy art. 197 § 2 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając na uwadze przytoczoną regulację Sąd, odrzucił zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 17 stycznia 2017 r., które mimo wezwania nie zostało podpisane.