I SA/Rz 1064/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. spraw ze skarg P. H. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok, oddala skargi. I SA/Rz 1064/16 Uzasadnienie Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] września 2016r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołań P. H. (dalej: podatnik/skarżący), utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2016r., nr [...], w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2012, 2013, 2014 i 2015 rok w kwotach odpowiednio: 155,00zł, 648,00zł, 652,00zł, i 677,00zł. Z uzasadnień decyzji i akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji z dnia [...] lipca 2015r. przez SKO, po ponownym rozpatrzeniu spraw ustalił podatnikowi - właścicielowi działki nr 1405/08 i nr 1405/3 zabudowanej budynkiem o pow. użytkowej 29,9m2 sklasyfikowanym jako budynki pozostałe - podatek od nieruchomości za 2012, 2013, 2014 i 2015 rok w kwotach odpowiednio: 155,00zł, 648,00zł, 652,00zł, i 677,00zł. Organ I instancji wskazał, że podatek został ustalony na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, informacji na podatek od nieruchomości złożonych przez skarżącego oraz po przeprowadzeniu - w ramach zaleceń SKO - oględzin przedmiotowych nieruchomości z udziałem podatnika. Organ I instancji wskazał również, że na skutek pomiarów przeprowadzonych w dzielnicy [...] nastąpiła zmiana powierzchni i sposób sklasyfikowania gruntów. Projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego nr 255 [...] stał się od 26 września 2012r. operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu 225, a informacja ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2012r. poz. 1924. Dane dotyczące powierzchni działki nr 1405/3 sklasyfikowanej jako tereny mieszkaniowe "B" na podstawie dokumentu KERG: 3.29.15.2E-62/11 w ramach rękojmi do modernizacji, uległy zmianie z dotychczasowych 0,2024ha na 0,1975 ha, o czym organ został powiadomiony zawiadomieniem nr [...] z dnia 31 stycznia 2014r. Zaznaczono również, że dane przyjęte przez organ I instancji uwzględniają stawki podatku określone przez Radę Miasta [...] na 2012, 2013, 2014 i 2015 rok i przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014r., poz. 849 ze zm. - dalej: u.p.o.l.). Od powyższych decyzji organu I instancji podatnik wniósł odwołania, po rozpatrzeniu których, decyzjami z dnia [...] września 2016r., nr [...], SKO utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. Organ odwoławczy uznał, że podatek od nieruchomości został ustalony w prawidłowej wysokości. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki oraz grunty, podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). W ocenie SKO, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, opierając się na danych wynikających z ewidencji gruntów, informacji na podatek od nieruchomości oraz zawiadomieniu o zmianach danych w ramach rękojmi do modernizacji i w danych ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej: p.g.k.), są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i organy podatkowe muszą je respektować, pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją, a stanem faktycznym. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie. Organ podatkowy nie może więc przykładowo dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, lecz przede wszystkim powinien uwzględnić odpowiednie zapisy wynikające z tej ewidencji. Natomiast podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków może wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Dopóki jednak dane nie zostaną zmienione, dopóty organ podatkowy jest zobowiązany je uwzględniać przy wymiarze podatku. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokół oględzin, do którego podatnik nie wniósł uwag, nie potwierdził stanowiska podatnika odnośnie nieprawidłowości danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił, że mimo wszczęcia przez podatnika stosownej procedury zmierzającej do zmiany danych zamieszonych w ewidencji, do dnia rozstrzygnięcia spraw dane te nie zostały zmienione, a postępowanie na wniosek skarżącego zostało zawieszone, co oznacza, że ewidencja w dalszym ciągu zawiera dane przyjęte przez organ I instancji w przedmiotowych decyzjach. Odnosząc się wniosków dowodowych zawartych w piśmie skarżącego z dnia 25 maja 2016r., SKO uznało, że są one bezprzedmiotowe, gdyż przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie doprowadziłoby do zmiany danych w ewidencji, gdyż doporowadzenie do zgodności zapisów ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem posiadanych przez podatnika nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą, wykracza poza zakres przedmiotowych postępowań. Na powołane wyżej decyzje organu odwoławczego P. H. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarg skarżący zarzucił, że organ I instancji nie podjął wszelkich możliwych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, nie skorzystał z możliwości, jaką mu daje podległa struktura organizacyjna Urzędu Miasta [...] w celu rozpatrzenia zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego przy realizacji zadania przetargowego pn. "Opracowanie numerycznej mapy zasadniczej wraz z modernizacją ewidencji gruntów i założeniem ewidencji budynków dla obrębu 225 [...], o czym świadczy § 49 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący wskazał, że ww. zadanie przetargowe było prowadzone na podstawie art. 24a ust. 1 p.g.k., przy czym z dokumentacji przetargowej wynika, że organizujący przetarg nie dysponował ewidencją budynków. Zdaniem skarżącego, z powodu braku ewidencji gruntów i budynków w Urzędzie Miasta [...] niemożliwym było przeprowadzenie modernizacji tej ewidencji. Na poparcie swego stanowiska skarżący przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2015r., sygn. akt I SA/Rz 509/15. Skarżący podkreślił również, że złożył wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie zmiany użytków gruntowych, gdyż niewłaściwie rozpatrzono jego żądanie i prowadzono postępowanie w kierunku dokonania zmian w ustaleniu użytków gruntowych na dzień złożenia żądania, a nie jak żądał – zgodnie ze stanem faktycznym od dnia dokonania zmian tych użytków w ramach rękojmi do modernizacji tj. od września 2012r. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz.718 - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W ocenie Sądu, skargi są niezasadne. Dokonując ustaleń odnośnie podmiotu i przedmiotu opodatkowania organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010r. I SA/Lu 684/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r. III SA/Po363/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela. Słusznie zatem stwierdziło Kolegium w niniejszej sprawie, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika – podważenie tych danych bądź ich zmiana mogą nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do tych działań w przepisach p.g.k., ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz 454). Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą (np. wyroki NSA z dnia 11 lipca 2012r., sygn. akt II FSK 2632/10, z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, dost. CBOIS). Niemniej jednak domniemania, z jakich korzysta wzmiankowany wyżej dokument urzędowy jako dowód o podwyższonej mocy dowodowej, są domniemaniami wzruszalnymi. Świadczy o tym treść przepisu art. 194 § 3 O.p. dopuszczającego możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Podkreślenia wymaga, że możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015., sygn. akt II FSK 235/13, dost. CBOIS). Zasada bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa takie mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Skarżący kwestionując zapisy ewidencji gruntów odnośnie klasyfikacji działek nr 1405/3 i 1405/8 jako terenów mieszkaniowych "B" o powierzchniach odpowiednio 0,1975ha i 0,0153ha, nie wskazał dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W skardze podniósł, że podejmuje działania w celu ustalenia użytków gruntowych w ramach rękojmi do modernizacji oraz wskazał na nieprawidłowości w postępowaniu przetargowym dotyczącym opracowania numerycznej mapy zasadniczej wraz z modernizacją ewidencji gruntów i założeniem ewidencji budynków dla obrębu 225 [...] . Odwołał się też do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2015r., sygn. akt I SA/Rz 509/15. W ocenie Sądu, organ podatkowy prawidłowo uznał, że skarżący nie przedstawił dokumentu, który mógłby obalić domniemanie prawdziwości danych zwartych w ewidencji gruntów i budynków, a co za tym idzie, zasadne było ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie zapisów ewidencji gruntów i budynków. Przeprowadzona przez starostę (Prezydenta Miasta [...]) modernizacja spowodowała zmianę danych w ewidencji, które zostały ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] i mają charakter wiążący. Z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 20 ust. 9 p.g.k., zarzuty zgłoszone przez skarżącego zostały potraktowane jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją i w tej sprawie toczy się odrębne postępowanie. Dopóki jednak zapisy ewidencji nie zostały zmienione, są dla organów podatkowanych wiążące. Dopiero dokonanie zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków, przez uprawniony do tego organ geodezyjny, będzie podstawą do uwzględnienia nowych danych przez organ podatkowy, tj. zmiana zapisów ewidencji będzie mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowań podatkowych. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zaskarżone decyzje nie naruszają art. 210 § 1 w zw. z art. 235 O.p., gdyż znajdujące się w aktach sprawy decyzje zawierają podpisy członków składu orzekającego SKO. Z przedstawionych względów, Sąd uznał postępowanie organów podatkowych i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów za bezpodstawne. W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.