I SA/Rz 1069/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2017r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2010 r., w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. I SA/Rz 1069/16, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 5 lipca 2017r., I SA/Rz 1069/16, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym - poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych- odmówił jego uwzględnienia. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej przez niego ulgi było złożenie wybiórczych i niepełnych oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, na podstawie których nie można było ustalić rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Rozpoznający wniosek referendarz sądowy zwrócił uwagę, że skarżący wezwany do przedłożenia szczegółowych danych dotyczących sytuacji finansowej w tym wyciągów z rachunków bankowych, rachunków papierów wartościowych, lokat, zeznań podatkowych skarżącego i jego rodziców za 2016r., a także wskazanie rodzajów wydatków oraz podanie kwot tychże wydatków – przemilczał skierowane do niego wezwanie. W ocenie referendarza sądowego brak dodatkowych informacji dotyczących faktycznej sytuacji finansowej skarżącego uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny jego możliwości płatniczych, a tym samym uwzględnienie wniosku, gdyż nie zostały wykazane okoliczności przemawiające za przyznaniem prawa pomocy. Sprzeciw od postanowienia referendarza wniósł skarżący, podkreślając że jego sytuacja finansowa pozostaje bez zmian, a brak jej udokumentowania nie wynika ze złej woli, ale z przyczyn niezależnych od skarżącego. Oświadczył, że nie jest w stanie uzyskać statusu osoby bezrobotnej, gdyż posiada ponad 2 hektary ziemi, której nie wykazywał w uprzednio składanych oświadczeniach dotyczących posiadanego majątku, gdyż ziemia ta "jest zastawiona w postępowaniu komorniczym", więc w każdej chwili może przestać być jej właścicielem, a ponadto z uwagi na wprowadzone przepisy ograniczające handel ziemią, sprzedaż tej nieruchomości jest niemożliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Mając na uwadze treść oświadczenia skarżącego, złożonego na urzędowym formularzu, a także sposób ustosunkowania się przez niego do wezwania o złożenie dodatkowego oświadczenia i wskazanych dokumentów źródłowych, stwierdzić należy, że wniosek referendarza, co do niekompletności i wybiórczości oświadczeń skarżącego był uprawniony i zasadny. Skarżący wezwany do uzupełnienia dokumentów źródłowych, przemilczał wezwanie, co spowodowało że w aktach sprawy znajdują się cząstkowe i sprzeczne ze sobą informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, w oparciu o analizę których nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny zdolności płatniczej skarżącego. Podkreślenia wymaga, że wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie szczegółowo wymienionych dokumentów ( pismo z dnia 21 kwietnia 2017r. ) zostało nadane na podany przez skarżącego adres, na który uprzednio dokonywano skutecznych doręczeń, a wobec braku jego podjęcia, pomimo dwukrotnego awizowania, zostało zwrócone na adres sądu. Zgodnie z treścią art. 73 § 1 P.p.s.a. doręczenie wezwania uważa się za dokonane z dniem 12 maja 2017r. Tym samym brak zadośćuczynienia wezwaniu obciąża skarżącego. Zaniechanie w kwestii przedłożenia żądanych dokumentów nie może wywołać oczekiwanych przez skarżącego skutków procesowych. Zgromadzone w niniejszej sprawie informacje, mające świadczyć o trudnej sytuacji majątkowej skarżącego, zarówno w kwestii utraty źródeł przychodów w postaci prowadzonej działalności gospodarczej, braku majątku, jak i w zakresie ponoszonych wydatków, wynikają wyłącznie oświadczeń skarżącego, nie popartych dokumentami źródłowymi. Trudno zatem ocenić ich rzetelność. Ponadto informacje te nie dają pełnego obrazu sytuacji majątkowej oraz finansowej skarżącego, ani nie wyjaśniają nasuwających się wątpliwości. O ile faktycznie sytuację skarżącego można uznać za trudną, biorąc pod uwagę treść kierowanych do sądu pism procesowych, to nie ma podstaw do rzetelnego odniesienia się do kwestii zdolności płatniczych strony oraz stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z udziałem w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Opisane wyżej wątpliwości, co do faktycznego statusu majątkowego skarżącego pogłębia, zawarte w treści sprzeciwu, oświadczenie skarżącego o posiadaniu nieruchomości rolnej, uniemożliwiającej mu uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, która nie została wykazana w treści składanych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Powoływanie się przez skarżącego na toczące się postępowanie egzekucyjne, nie zmienia faktu że sytuacja materialna skarżącego przedstawiona we wniosku nie jest kompletna. Takie działanie skarżącego wywołuje też uzasadnione wątpliwości czy pozostałe oświadczenia dotyczące innych okoliczności - wobec braku żądanych dokumentów źródłowych – odpowiadają rzeczywistości. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że samo prowadzenie postępowań egzekucyjnych, wobec braku bliższych danych, co do wpływu tych postępowań na możliwości płatnicze skarżącego, nie przesądza automatycznie o podstawach do przyznania prawa pomocy, a niewykazanie składników majątku czy też brak określania ich wartości powoduje niemożność dokonania prawidłowej oceny zdolności płatniczych skarżącego. Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.