I SA/Rz 107/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W związku z tym postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowić profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającą umorzenia zaległości składkowych. Skarżący wykazał niskie dochody, korzystanie z pomocy społecznej oraz posiadanie gospodarstwa rolnego i nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego. 2. Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie (dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku S. P. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) listopada 2015 r., nr (....) w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu zaległości z tytułu składek na fundusz wypadkowo-chorobowo-macierzyński oraz fundusz emerytalno-rentowy, za okres od lipca do września 2015 r. - postanawia – 1. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. S. P. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z rolnictwa. Skarżący, z uwagi na niskie dochody (222 zł miesięcznie, z tytułu dopłat), korzysta z pomocy społecznej, pobierając zasiłek w wysokości 259,90 zł. Deklarując składniki posiadanego majątku skarżący wyszczególnił następujące pozycje: dom o pow. 62 m 2, nieruchomości rolne o pow. 3,68 ha, las o pow. 1,3 ha, a także budynki gospodarcze. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) nie mają obowiązków uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tak więc skarżący w przedmiotowej sprawie, dotyczącej odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jest zwolniony, z mocy samego prawa, z obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji jego wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy. W związku z tym, na podstawie art. 249 a P.p.s.a., w myśl którego jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w tej sytuacji rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (o co wnosi skarżący) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący w niniejszej sprawie spełnia warunki uzyskania wsparcia ze środków publicznych w pełnym zakresie, o czym świadczy bardzo niska dochodowość prowadzonego przez niego gospodarstwa, a także to, że jest on zmuszony do korzystania z pomocy społecznej. W tej sytuacji, konieczność sfinansowania przez niego kosztów skorzystania w sprawie z pomocy zawodowego pełnomocnika musiałaby pociągnąć za sobą pozbawienie skarżącego środków koniecznego utrzymania. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., ustanowiono dla niego radcę prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło