I SA/Rz 1075/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. P. o przyznanie jej prawa pomocy, w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) września 2015 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach Programu rolnośrodowiskowego - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a źródło ich utrzymania stanowią świadczenia z ubezpieczeń społecznych (emerytury), których łączna wysokość wynosi 1 690,19 zł miesięcznie. Deklarując składniki zgromadzonego majątku skarżąca wymieniła: mieszkanie o pow. 52 m2, samochód o wartości ok. 7000 zł i oszczędności, w kwocie 500 zł. Przedstawiając listę ponoszonych wydatków, w oświadczeniu wskazano następujące pozycje: ubezpieczenie – 152 zł, media – 200 zł, leczenie 400 zł. Z uwagi na niepełny charakter złożonego przez skarżącą oświadczenia wezwano ją do złożenie dodatkowego oświadczenia, zawierającego między innymi pełną listę wydatków, ponoszonych na opłacenie mediów, a także wydatków przeznaczanych na zakup żywności, leków, środków czystości. Oprócz tego zwrócono się do skarżącej o wyjaśnienie czy nadal zajmuje się produkcją certyfikowanej żywności ekologicznej oraz czy pobiera dopłaty rolne. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżąca przedłożyła kserokopie dokumentów źródłowych, w postaci: rachunków za energię, rachunków za usługi telekomunikacyjne, decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, z tytułu podatku od nieruchomości, aktu notarialnego, a także wyciągów z rachunków bankowych. Oprócz tego dodała, że na zakup gazu w butli miesięcznie wydaje 50 zł. Skarżąca nie udzieliła jednak odpowiedzi na pozostałe postawione jej pytania, w szczególności te, dotyczące produkcji rolnej i związanych z tym dotacji. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonej regulacji, ustawodawca wiąże możliwość przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w pełnym zakresie z wykazaniem przez nią, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej sfinansowanie kosztów postepowania sądowoadministracyjnego, chociażby w minimalnym zakresie. W praktyce więc, sytuacja taka dotyczyć będzie osób żyjących w ubóstwie, przez które należy rozumieć sytuację, w której dotknięte nim osoby nie są one w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. Niezależnie jednak od tego zwrócić należy również uwagę, że zgodnie z brzmieniem cytowanego wyżej przepisu, to właśnie osoba występująca o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać, że spełnia ustawowe przesłanki uzyskania tego rodzaju wsparcia. Przez to wykazanie należy rozumieć zaś złożenie pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także, na wezwanie sądu lub referendarza, dodatkowego oświadczenia i wskazanych w nim dokumentów źródłowych. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła niepełne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, tj., oświadczenie niezawierające kompletnego wykazu ponoszonych wydatków. Ponadto, nie zawierało ono informacji dotyczących chociażby tego, czy skarżąca nadal prowadzi działalność rolnicza, na co wskazywałaby chociażby materia zawisłej przed sądem sprawy. W związku z tym konieczne było wezwanie jej do uzupełnienia wskazanych informacji. Skarżąca jednak, ustosunkowując się do przedmiotowego wezwania, co prawda przedłożyła kilka dokumentów źródłowych, poświadczających ponoszone wydatki bytowe, jednakże nie udzieliła odpowiedzi na pytania dotyczące wydatków na zakup żywności, odzieży i środków czystości, nie odniosła się też w jakikolwiek sposób do pytań dotyczących działalności rolnej. W tej sytuacji nie sposób jest wiec ustalić precyzyjnie nie tylko wszystkich jej dochodów, ale także relacji tychże dochodów do ogólnej sumy wydatków. Uprawnione jest więc stwierdzenie, że skarżąca nie wykazała spełnienia przez siebie przesłanek uzyskania prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym. Niezależnie jednak od powyższego zauważyć też należy, że skarżąca twierdząc, iż nie jest w stanie sfinansować, z uwagi na swoją sytuację materialną, kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, dysponuje oszczędnościami w wysokości 500 zł, co wskazuje raczej na to, że posiada możliwość wygospodarowania pewnych środków na pokrycie nieplanowanych wydatków. Skarżąca również, jak wynika z przedłożonej przez nią kserokopii aktu notarialnego, korzysta z dożywotniego użytkowania nieruchomości, o areale 3,4784 ha, oznaczonej w rejestrze gruntów jako las, co wskazuje, że prowadzi jakąś działalność z tym związaną. Jednakże, jak to wyżej zauważono, skarżąca, mimo wezwania, nie ustosunkowała się do tej kwestii w jakikolwiek sposób. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w związku art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.