I SA/Rz 1092/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A", z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za grudzień 2010 r. - postanawia - 1) odrzucić skargę, 2) odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 1092/14 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotem skargi spółki "A". (określanej dalej jako: spółka, skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2010 r. Wraz ze skargą wpłynął do Sądu wniosek spółki o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka powołała się na swoją trudną sytuację finansową. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie referendarza brak było podstaw do przyznania spółce prawa pomocy, gdyż dysponuje ona majątkiem - w postaci środków trwałych i udziałów - w którym koszty sądowe związane z niniejsza sprawą znajdują pokrycie. W rezultacie wniesionego sprzeciwu od powyższego postanowienia, wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przez Sąd, który postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. wniosek oddalił. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca nie spełnia przesłanki przyznania jej wsparcia, ponieważ dysponuje ona na jednym ze swoich rachunków bankowych środkami umożliwiającymi opłacenie kosztów sądowych, ponadto posiada majątek, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość przedmiotowych kosztów. Spółka nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I GZ 138/15 oddalił zażalenie uznając, że Sąd I instancji słusznie doszedł do przekonania, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym ma obowiązek partycypować w kosztach postępowania sądowego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 maja 2015 r., pełnomocnik spółki został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 648 zł, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 28 maja 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, znajdującego się w aktach sprawy. W dniu 8 czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęło pismo spółki o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od przedmiotowej skargi. W piśmie tym spółka wskazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi ze względu na swoją aktualną sytuację finansową. Podała, że negatywne okoliczności skutkujące brakiem możliwości uiszczenia opłat od skargi wynikają w szczególności z: - ograniczenia przez banki kredytujące łącznego limitu dostępnych kredytów, która to okoliczność powoduje, że w sytuacji gdy działalność gospodarcza wnioskodawcy jest finansowana z kredytów, a bieżące wpływy z tej działalności przeznaczane są na bieżąco na spłatę kredytów, zaś wysokość tych wpływów nie przekracza wysokości bieżących i wymagalnych dla banków kredytujących rat kapitałowych i odsetkowych, nie jest możliwe uiszczenie przedmiotowych opłat, tak ze środków pochodzących z już uzyskanych kredytów, jak i z bieżących wpływów , a równocześnie brak jest możliwości uzyskania nowego kredytu z przeznaczeniem na zapłacenie tych opłat; - pojawienia się w branży nowych konkurujących z wnioskodawcą podmiotów, co spowodowało pogorszenie (spadek) w okresie bieżącego roku (od stycznia 2015 r.) sprzedaży w stosunku do roku ubiegłego o ok. 10 % oraz spadek wypracowanej marży w stopniu procentowo odpowiadającym spadkowi sprzedaży; - konieczności terminowego regulowania w pierwszej kolejności zobowiązań wobec pracowników oraz ZUS, US a także opłat i podatków na rzecz organów samorządowych przy czym koszty i opłaty z tego tytułu mają charakter rosnący w stosunku do roku poprzedniego, przy czym nie ma możliwości ich korygowania w stosunku do poziomu aktualnie realizowanej marży, która jest istotnie niższa, niż w ubiegłym roku; - opóźnienia i trudności w realizowaniu płatności przez kontrahentów spółki, polegających na tym, że ok. 50% należności regulowanych jest ze znacznym , tj. ok. 6 - miesięcznym opóźnieniem co stwarza dodatkowe koszty albowiem aktualnie spółka zmuszona jest inicjować i prowadzić szereg postępowań sądowych i egzekucyjnych w celu przymusowego wyegzekwowania od kontrahentów przymusowej zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, z chwilą oddalenia zażalenia na to postanowienie przez Naczelny Sąd Administracyjny lub też w momencie upływu terminu do zaskarżenia postanowienia zażaleniem, staje się prawomocne. Tak też stało się z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2015 r. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2015 r. W związku z tym, skarżąca spółka została wezwana, pismem z dnia 25 maja 2015 r., do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W zakreślonym terminie skarga nie została opłacona, a spółka złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007 r. (sygn. akt II FZ 330/07, niepubl.), ".prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona na prawo w związku z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zgodnie z treścią art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dlatego też, Sąd potraktował przedmiotowy wniosek jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. odmawiającego skarżącej spółce prawa pomocy. Jak wynika z cytowanego powyżej orzeczenia, bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany, jeżeli strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. A zatem, obowiązku uiszczenia wpisu od skargi nie niweczy samo złożenie przedmiotowego wniosku. Stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skoro zatem, z uwagi na prawomocność postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, nadal istniał obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, który nie został zniweczony przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a skarżąca tego wpisu nie uiściła, należało odrzucić skargę, czemu dano wyraz w punkcie 1 niniejszego orzeczenia. Zdaniem Sądu, inna sytuacja miałaby miejsce w przypadku zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Jak już wskazano powyżej, zgodnie z treścią art. 165 p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu, w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności, które mogłyby uzasadniać zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy. We wniosku z dnia 5 czerwca 2015 r. spółka wskazuje na szeroko rozumiane trudności finansowe uniemożliwiające uiszczenie wpisu. Trudności te wynikają między innymi z niemożności uzyskania stosownych środków finansowych z tytułu kredytów, zmniejszenia się sprzedaży, konieczności regulowania w pierwszej kolejności zobowiązań wobec pracowników, ZUS, urzędu skarbowego. Sama treść wniosku prowadzi do wniosku, że okoliczności w nim wskazane występowały już przed prawomocnym rozpoznaniem przez Sąd wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy, a niewątpliwie w dyspozycji art. 165 p.p.s.a. chodzi o sytuację zmiany okoliczności w stosunku do stanu z momentu wydania poprzedniego postanowienia, którego zmiany dotyczy wniosek. Co więcej, na trudną sytuację finansową wynikającą z trudności w zaciągnięciu kredytów, pogorszenia się koniunktury na rynku motoryzacyjnym, ogólnej złej kondycji finansowej spółki, spółka wskazywała już w swoim pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, a zatem nie jest to okoliczność nowa i była ona znana Sądowi w momencie orzekania o odmowie przyznania prawa pomocy postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. Dlatego też Sąd, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, odmówił, w punkcie 2 niniejszego postanowienia, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i 245 § 3 p.p.s.a, zmiany postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy skarżącej spółce.