I SA/Rz 1097/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności za zalesianie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. I SA/Rz 1097/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału) z dnia [...] września 2012r. nr [...], którą to decyzją organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S.R. (dalej zamiennie: Skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik Biura) z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] o wstrzymaniu płatności na zalesienie, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Oddziału wskazał, że S.R. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2004r. wystąpił do Kierownika Biura o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych. W złożonym wniosku zadeklarował do zalesienia działki rolne oznaczone jako "E" i "H", o łącznej powierzchni 1,37 ha, położone na działkach ewidencyjnych nr nr: [...] i [...], gmina R., obręb P. Skarżący deklarował powierzchnię zalesienia w całości położoną na terenach o korzystnej konfiguracji. W dniu [...] kwietnia 2005r. Kierownik Biura wydał postanowienie o nr [...] o spełnieniu niezbędnych warunków z wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. [...] maja 2006r. Skarżący złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem wydanym przez nadleśnictwo R. o założeniu uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia. Kierownik Biura w dniu [...] sierpnia 2005r. wydał decyzję o nr [...] w sprawie przyznania Skarżącemu płatności na zalesianie gruntów rolnych. [...] czerwca 2012r. S.R. złożył kolejny wniosek o wypłatę płatności kontynuacyjnej wraz z adnotacją, że wnioskuje o płatność tylko do działki ewidencyjnej nr [...] i dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] października 2011r. [...]. Kierownik Biura decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. wstrzymał skarżącemu płatności na zalesianie. Odwołanie od decyzji Kierownika Biura wniósł S.R. W ocenie Dyrektora Oddziału Kierownik Biura postąpił zgodnie z przepisami prawa. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.; dalej: Rozporządzenie z 2004r.) płatność na zalesianie podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11 tego Rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie doszło do przeniesienia własności działki nr [...] na rzecz A.P. w wyniku umowy o zgodny dział spadku i zniesienie współwłasności ("inna umowa" wymieniona w § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r.). Jednocześnie A.P. nie spełniła warunków zawartych w §11 Rozporządzenia z 2004r. Ponadto Dyrektor Oddziału stwierdził brak podstaw do uznania powyższej okoliczności za tzw. siłę wyższą czyli zaistnienie okoliczności niezależnej od strony. Wyczerpujący katalog przypadków siły wyższej wynika wprost z art. 39 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/204 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1099 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. L 153 z dnia 30 kwietnia 2004r., str. 30; dalej: Rozporządzenie Komisji z 2004r.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] września 2012r. wniósł S.R., działający poprzez pełnomocnika - adwokata. Zaskarżył decyzję w całości i zarzucił: a) obrazę prawa procesowego przez: - naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: K.p.a.) poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewszechstronny i niewyczerpujący, - organ wbrew zasadom logicznego rozumowania i zasadom doświadczenia życiowego przyjął, że śmierć osoby fizycznej i związane z tym zdarzeniem skutki cywilnoprawne należy uznać za okoliczność zależną od strony, - naruszenie art. 6 K.p.a. w zw. z art. 104 § 2 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy co do jej istoty w całości, które przejawia się niezastosowaniem przepisów prawa aktualnych dla Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, - naruszenie art. 107 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji; z uzasadnienia nie wynika dlaczego organ pewne okoliczności faktyczne i z nim związane skutki zalicza do określonej kategorii faktów prawnych, jednocześnie z uzasadnienia nie wynika dlaczego ustalony stan faktyczny uzasadnia zastosowanie konkretnych przepisów prawa, wskazanych w zaskarżonej decyzji; organ ponadto nie ustosunkował się w uzasadnieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, b) obrazę prawa materialnego - przy założeniu, że uchybienia procesowe nie miały wpływu na treść zaskarżonej decyzji, przez: - naruszenie § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r., - art. 47 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 368 z dnia 23 grudnia 2006r. str. 15 ze zm.), jak i z art. 39 Rozporządzenia Komisji z 2004r., na które powołuje się organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na wstępie należy rozważyć czy w sprawie ma zastosowanie Rozporządzenie z 2004r., gdyż ostatni wniosek Skarżący złożył w czasie obowiązywania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 20 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r., wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu i rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), do postępowań w sprawach przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych prowadzonych w ramach wdrażania planu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004-2006, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Obecnie obowiązujące Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r., które weszło w życie dnia 25 marca 2009r. przewiduje (§ 18 ust. 2) sytuacje, których wystąpienie nie powoduje konieczności zwrotu wcześniej otrzymanych wartości. Jest to katalog otwarty, gdyż ustawodawca posługuje się pojęciem "inna okoliczność", której to nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania, a mających wpływ na realizację tego zobowiązania i będące wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika. Taki stan rzeczy wynika z art. 47 Rozporządzenia Komisji z 2006r. Śmierć osoby fizycznej uznaje się za zdarzenie prawne niezależne od woli innych podmiotów prawa, a jednocześnie wywołujące skutki prawne; śmierć żony skarżącego spowodowała w sferze cywilnoprawnej ustanie małżeńskiej wspólności i otwarcie spadku. Nie ulega wątpliwości że tych okoliczności skarżący nie mógł przewidzieć i nie miał na nie wpływu. Z chwilą śmierci żony skarżący stał się współwłaścicielem, a A.P. wszczęła postępowanie sądowe o dział spadku. Zniesienie współwłasności działki o nr ew. [...] nastąpiło na podstawie orzeczenia sądowego w sprawie, w której skarżący nie był wnioskodawcą. Orzeczenie to nie umowa, ale rozstrzygnięcie konkretnej sprawy przez organ państwa działający w ramach swojej kompetencji. Nie są więc spełnione warunki do zastosowania §13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r. Tego przepisu nie można wykładać rozszerzająco. Ponadto Skarżący wskazał, że decyzja nie została należycie uzasadniona i to zarówno w zakresie okoliczności faktycznych, jak i części prawnej, przez co naruszono art. 9 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko i zauważył, że wbrew zarzutom skargi, w sprawie zastosowano właściwe przepisy. Podzielił stanowisko skarżącego, że śmierć to zdarzenie niezależne od woli podmiotów, ale dział spadku jest inną umową w rozumieniu § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż wywołała określony skutek procesowy w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ I instancji. Nie wszystkie jednak zarzuty skargi okazały się uzasadnione, co jednak nie miało wpływu na wynik postępowania sądowego. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że nieuzasadniony jest zarzut sformułowany w skardze, że rozpatrujące sprawę organy zastosowały błędne przepisy. Zasadnie, w odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału wskazał, że w sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Z tego powodu, że pierwotny wniosek Skarżącego o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów został złożony w dniu [...] grudnia 2004r. i prawomocną decyzją Kierownika Biura z dnia [...] sierpnia 2005r. przyznano mu płatności na zalesianie gruntów rolnych. Przyznanie pomocy nastąpiło w okresie obowiązywania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 i dalsze wnioski "kontynuacyjne" były rozpatrywane w kontekście przepisów mających zastosowanie w chwili składania przez skarżącego wniosku pierwotnego. Zasadnie Dyrektor Oddziału argumentuje, że § 20 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w § 20 stanowi, że do postępowań w sprawach przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, a więc to Rozporządzenie z 2007r. nie ma w sprawie zastosowania, skoro, jak już wyżej zauważono, nastąpiło przyznanie płatności na zalesianie, skarżącemu, prawomocną decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Trafnie również podkreśla organ, że w Rozporządzeniu z 2007r. nie ma przepisu derogacyjnego, a więc uchylającego Rozporządzenie z 2004r. Trzeba podkreślić, że mimo iż obecnie kwestie przyznawania pomocy na zalesianie gruntów rolnych regulują odmienne przepisy niż m.in. Rozporządzenie z 2004r., to jednak Rozporządzenie z 2004r. funkcjonuje w obrocie prawnym, gdyż ma zastosowanie do spraw zakończonych prawomocną decyzją w okresie obowiązywania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006. Przekonują o tym te przepisy, które odnoszą się wprost do terminów poza 2006 rokiem, jak np. § 14 b o treści "W 2010r. wniosek o wypłatę składa się w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 31 sierpnia", który to przepis został dodany przez § 1 pkt 6 Rozporządzenia z dnia 2 lipca 2010r. zmieniającego Rozporządzenie z 2004r. (Dz.U. z 2010, nr 122, poz. 829), jak też przepisy regulujące wstrzymanie płatności i jej zwrot z przyczyn mających miejsce w perspektywie wieloletniej (§ 13 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia, w którym normodawca odwołuje się do upływu 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie). Tak więc Rozporządzenie z 2004r. będzie miało zastosowanie do tych wszystkich sytuacji faktycznych, które wypełniają dyspozycje norm tego Rozporządzenia. W związku z tym za bezskuteczny również należy uznać zarzut kwestionujący zasadność odwołania się organu w zakresie wyjątkowych okoliczności (§ 13 ust. 8 Rozporządzenia z 2004r.) do art. 39 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz. UE L 1053 z 30.04.2004, str. 30, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 89). Natomiast uzasadniony okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r. Powołany przepis ma następujące brzmienie "płatność na zalesianie podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11. Organ II instancji argumentując w zakresie subsumcji ustalonego stanu faktycznego wskazał, że skoro w sprawie doszło do przeniesienia własności działki nr [...] na rzecz innej osoby w wyniku umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności to wypełniona została dyspozycja przytoczonego przepisu w zakresie kategorii "innej umowy". Tego stanowiska nie można podzielić. Na wstępie należy zauważyć, że w omawianym przepisie § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r. chodzi o przeniesienie własności lub współwłasności nieruchomości (wszystkich działek rolnych albo ich części) przez producenta rolnego, któremu przyznano płatność, na rzecz innego producenta rolnego, a to w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy. Redakcja przepisu nie może budzić wątpliwości, że sformułowanie przeniesienie własności lub współwłasności w wyniku sprzedaży lub innej umowy dotyczy umowy przenoszącej własność (współwłasność), a nie odnosi się do sfery decyzyjnej poprzedzającej umowę czy też orzeczenie sądowe. Uprawnia do takiego rozumowania wymóg ustawowy, że przeniesienie własności nieruchomości, dla swej skuteczności, musi być zawarte w formie aktu notarialnego (art. 158 i art. 1037 §2 Kodeksu cywilnego). Z lakonicznego uzasadnienia tej kwestii wynika, że organ doszukuje się w ustalonym stanie faktycznym, że doszło do przeniesienia własności działki nr [...] wskutek porozumienia się Skarżącego i pozostałych uczestników postępowania sądowego, objętego sprawą Sądu Rejonowego w N. sygn. akt I Ns 181/10, a takie wnioskowanie jest niedopuszczalne i prowadzi do błędnej wykładni normy zawartej w § 13 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r. Dla wyjaśnienia właściwego wyłożenia tej kwestii niezbędne jest wskazanie w pierwszym rzędzie, że żona skarżącego I.R. zmarła [...] lipca 2001r., a spadek po niej - na podstawie testamentu, sporządzonego w formie aktu notarialnego, nabyły dzieci: A.R., R.R. i A.P. po 1/3 części (postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia [...]sierpniu 2006r. sygn. akt [...]). Sąd Rejonowy w N. postanowieniem z dnia [...]pazdiernika 2011r. sygn. akt [...] (prawomocnym od dnia [...]paziernika 2011r.), po rozpoznaniu sprawy z wniosku A.R uczestnictwem S.R A.R., R.R zgodny dział spadku po I.R, połączony ze zniesienie współwłasności, ustalił skład spadku i zniesienia współwłasności i dokonał działu spadku po I.R. i zniesienia współwłasności S.R. w ten sposób, że m.in. przydzielił na wyłączną własność uczestniczce A.P. działkę o nr ewidencyjnym [...], o pow. 1,1119 ha. Odnotować również należy, że w Sądzie Rejonowym w N. toczyła się sprawa z powództwa S.R. przeciwko A.R., A.P. i R.R. o zachowek ([...]). Normodawca w przytaczanym wielokrotnie przepisie § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r. używa sformułowania "umowa sprzedaży" lub "inna umowa", dlatego też należy wskazać że w doktrynie prawa cywilnego nie budzi wątpliwości że umowa jest czynnością prawną, co najmniej dwustronną i obejmuje zgodny zamiar stron, skierowany na wywołanie powstania, zmiany lub ustania skutków prawnych (istniejący spór czy chodzi tu o uzgodnieniu woli wewnętrznej czy też uzgodnienie oświadczeń woli stron zawierających umowę nie ma dla niniejszej sprawy znaczenia). Umowie należy przeciwstawić orzeczenie sądowe, które zdefiniować można jako wyraz procesowomaterialny kompetencji sądu do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Do zniesienia współwłasności działki nr [...] i przydzielenia na wyłączną własność A.P. doszło wskutek postanowienia (orzeczenia) sądu, wydanego po rozpoznaniu sprawy z wniosku o zgodny dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności. Wspólność majątku spadkowego z założenia jest stanem przejściowym. Współspadkobiercy mogą wyjść ze wspólności, dokonując działu spadku w drodze umowy lub - przede wszystkim przy braku zgody między nimi - w postępowaniu przed sądem (gdy istnieje między nimi zgoda mogą również wystąpić o dział spadku do sądu). Do działu spadku mają odpowiednie zastosowanie przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 K.c.). Dokonanie podziału majątku spadkowego w drodze zawarcia umowy możliwe jest jedynie przy istnieniu zgodnej woli wszystkich współspadkobierców, zarówno co do formy podziału, jak i sposobu jego dokonania. Dokonanie działu spadku w drodze umowy uwarunkowane jest - co należy powtórzyć - nie tylko zgodą co do sposobu dokonania działu, ale również istnieniem zgody, co do formy dokonania działu. Żądanie chociażby jednego spośród spadkobierców aby sprawę rozstrzygnął sąd wyłącza możliwość dokonania umownego działu spadku. Z cytowanego postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] października 2011r. wynika, że sprawa o dział spadku toczyła się z wniosku A.R.. Umowa o dział spadku może być zawarta także w formie ugody sądowej. Natomiast sądowy dział spadku (w postanowieniu) nie jest działem spadku zawartym w formie umowy i w związku z tym nie może być zakwalifikowany jako "inna umowa" w rozumieniu art. 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r. Wspomniany dział spadku był połączony ze zniesieniem współwłasności, również objętym wspomnianą sprawą i rozpoznany wydaniem opisanego postanowienia z dnia [...] października 2011r. Świadczy to, że organy dokonały błędnej wykładni przepisu o charakterze materialnym tj. art. 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z 2004r., a w konsekwencji błędnej subsumcji występującego w sprawie stanu faktycznego. Wobec powyższego przeprowadzona sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja wydana przez organ I instancji dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd więc był zobowiązany po myśli ostatnio przytoczonego przepisu, uchylić zaskarżoną decyzję, a ponadto uchylił również decyzję wydaną przez organ I instancji, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.). Sąd orzekł również na podstawie art. 152 p.p.s.a., o niewykonywaniu uchylonej decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku. Sąd orzekł o kosztach postępowania (art. 200 p.p.s.a.), na które składają się wyłącznie, wobec zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w całości, koszty zastępstwa procesowego skarżącego przez adwokata (§ 18 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).