I SA/Rz 1098/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości za okres od sierpnia 2011 roku do grudnia 2015 roku - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia "A" Sp. z o.o. w K. (dalej: spółka) z podatku od nieruchomości za okres od sierpnia 2011r. do grudnia 2015r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 13 §1 pkt 3, art. 67a §1, art. 165a §1 oraz art. 233 §1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu 17 listopada 2010r. spółka zwróciła się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące od maja do grudnia 2009r. i od stycznia do listopada 2010r. oraz o zwolnienie z podatku od nieruchomości za okres od grudnia 2010r. do grudnia 2015r. W kolejnym piśmie z dnia 8 sierpnia 2011r. zmodyfikowała swój wcześniejszy wniosek w ten sposób, że zawnioskowała o udzielenie zwolnienia z podatku od nieruchomości za okres od sierpnia 2011r. do grudnia 2015r. Rozszerzyła też zakres wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Do wniosku Spółka dołączyła dokumenty przedstawiające jej sytuację oraz dane odnośnie otrzymanej pomocy. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku, powołując się na brak prawnych możliwości dokonania zwolnienia. Przepis art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.), zawiera zamknięty katalog zwolnień i żadna z wymienionych w nim kategorii nie obejmuje nieruchomości, w stosunku do których skarżąca domaga się zwolnienia, zaś Rada Gminy nie skorzystała z przysługującego jej prawa do podjęcia uchwały w tym przedmiocie na podstawie art. 7 ust. 3 u.p.o.l. W piśmie przekazującym zażalenie organ I instancji wskazał, ze odrębnie toczy się postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy, w pełni podzielając zajęte przez organ I instancji stanowisko. Jak wskazało, instytucja ulg w spłacie podatków została przewidziana w rozdziale 7a działu III (art. 67a - 67e) Ordynacji podatkowej. Powołane przepisy przewidują m.in. możliwość umorzenia zaległości podatkowej, nie przewidują natomiast możliwości zwolnienia z obowiązku płacenia przyszłych podatków. Za nieuzasadniony organ uznał zarzut nie rozważenia czy w sytuacji złożenia przez podatnika wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości, nie zachodzą przesłanki do podjęcia uchwały w sprawie wprowadzenia zwolnień przedmiotowych od podatku od nieruchomości. Przepis art. 7 ust. 3 u.p.o.l., jak wskazał, przyznaje radzie gminy kompetencje do wprowadzenia w drodze uchwały innych zwolnień aniżeli wymienione w ustawie, jest to jednak uprawnienie tego organu, a nie obowiązek. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organów Spółka wniosła do tutejszego Sądu skargę. Zarzuciła w niej naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., polegające na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej skarżącej, która usprawiedliwia złożony wniosek, a także zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego czy też przepisów postępowania, które zarzuca skarżąca. W piśmie z dnia 17 listopada 2010r. skarżąca domagała się zarówno umorzenia zaległości podatkowych, jak i zwolnienia z podatku od nieruchomości na przyszłość. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. Brak było natomiast postaw do wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości, ponieważ obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zastosowania takiego zwolnienia w stosunku do skarżącej. Przewidziane przez ustawodawcę zwolnienia w podatku od nieruchomości wymienione zostały w treści art.7 u.p.o.l. i dzielą się na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowią zwolnienia o charakterze przedmiotowym (art.7 ust.1 u.p.o.l.) i obejmują określone kategorie nieruchomości, natomiast w drugiej grupie znajdują się zwolnienia o charakterze podmiotowym i dotyczą określonych kategorii podatników (art.7 ust.2 u.p.o.l.). Tego typu zwolnienia obowiązują z mocy prawa, tzn. są uwzględniane przez organy podatkowe z urzędu w decyzjach wymiarowych lub przez samego podatnika w deklaracji na podatek. Ich praktyczne zastosowanie nie wymaga żadnego wniosku podatnika ani też decyzji organu podatkowego. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art.7 ust.2 u.p.o.l., nie wykazała też, aby nieruchomości objęte wnioskiem podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art.7 ust.1 u.p.o.l. Spór sprowadza się natomiast do potencjalnej możliwości zwolnienia tych nieruchomości przez Radę Gminy, na podstawie uchwały wydanej na podstawie art. 7 ust. 3 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "może" oznacza, że radzie gminy przysługuje w tym zakresie uprawnienie, a nie obowiązek podejmowania inicjatywy uchwałodawczej i to ona decydować będzie o tym fiskalnym przywileju. Na podstawie takiego aktu gmina ma prawo zwolnić dane nieruchomości ze względu na okoliczności dotyczące tych nieruchomości, a nie podmiotów nimi rozporządzających. Upoważnienie ustawowe dotyczy bowiem wyłącznie zwolnień o charakterze przedmiotowym i nie może sprowadzać się, czego zdaje się oczekiwać skarżąca, do wydania uchwał w stosunku do indywidualnie zgłaszanych wniosków przez poszczególnych podatników. Pomijając zatem kwestię, że wniosek nie determinuje wszczęcia przez radę gminy procedury uchwałodawczej, gdyż ta uzależniona jest wyłącznie od jej woli, to stwierdzić również należy, że powoływane przez skarżącą okoliczności mają charakter podmiotowy, a nie przedmiotowy i nie mogłyby stanowić podstawy takiego zwolnienia. Jak wynika z akt sprawy, Rada Gminy nie skorzystała z przysługującego jej w tym zakresie uprawnienia, w czym skarżąca upatruje naruszenie prawa wskazując, że złożony przez nią wniosek powinien uruchomić procedurę uchwałodawczą. Należy stwierdzić, że rada gminy jest organem suwerennym w zakresie podejmowania uchwał, niezależnym od wniosków składanych w tym przedmiocie do organu podatkowego. Gdyby rada gminy podjęła stosowną uchwałę w sprawie zwolnień podatkowych, to wójt jako organ podatkowy byłby zobowiązany ją zastosować. W rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zwolnienia z podatku od nieruchomości, ani rada gminy nie wprowadziła innych zwolnień w tym zakresie. Brak było podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego z wniosku o zwolnienie z podatku od nieruchomości i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia. Zasadna zatem była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art.165a § 1 O.p. Trudna sytuacja majątkowa, na którą powołuje się skarżąca może być natomiast przesłanką do zastosowania jednej z ulg określonych w rozdziale 7a działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 67 a § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem niemającego w niniejszej sprawie znaczenia art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Biorąc pod uwagę treść złożonego przez skarżącą wniosku oraz cel do jakiego wydaje się zmierzała, tj. zastosowanie ulgi podatkowej, należałoby przyjąć, że wniosek ten najbardziej odpowiadałby wnioskowi o umorzenie zaległości. Jak wynika z wyżej cytowanego przepisu, ulga w postaci umorzenia dotyczyć może jedynie zaległości podatkowych, a więc zobowiązań podatkowych, w stosunku do których termin płatności już upłynął, podczas gdy w chwili składania wniosku podatek od nieruchomości za okres wskazany we wniosku o zwolnienie nie był jeszcze wymagalny. Modyfikując wniosek w dniu 8 sierpnia 2011r. domagała się zwolnienia z podatku za okres od sierpnia 2011r. do grudnia 2015r., a więc z zobowiązań, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Natomiast kwestia umorzenia zaległości podatkowych Spółki (o których mowa w punkcie pierwszym wniosku) jest przedmiotem odrębnego postępowania. Prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania przez organ czyni całkowicie bezzasadnymi zarzuty dotyczące nieustalenia stanu faktycznego i ograniczenie się w związku z tym wyłącznie do zagadnienia prawno materialnego. Skoro brak było podstaw do wszczęcia postępowania, to tym bardziej zbędnym było dokonywanie ustaleń, w tym dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.