I SA/Rz 110/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-08-10
Skład orzekający: Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący radcą prawnym, który osiąga miesięczny dochód 4000 zł i ponosi wydatki na poziomie 1200-1500 zł, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w sytuacji gdy nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień?Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący radcą prawnym, nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo osiągania dochodu 4000 zł miesięcznie i ponoszenia wydatków na poziomie 1200-1500 zł, nie przedłożył wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdolności płatniczych, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom realnie ubogim, a nie ochronę prywatnego majątku osób, które mogą pokryć koszty postępowania z własnych dochodów.Stan faktyczny
Wnioskodawca DS, będący radcą prawnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku ze skargą kasacyjną od decyzji Dyrektora Izby Celnej dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Wnioskodawca podał, że jego rodzina składa się z niego i trzech synów, posiada dom, wierzytelność oraz osiąga dochód 4000 zł miesięcznie. Organ wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, jednak wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku DS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi DS na decyzje Dyrektora Izby Celnej w [.] z dnia [.] grudnia 2016 r. [.] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki z o.o. L. z siedzibą w [.] wraz z tą spółką za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
Wyrokiem z dnia 24 października 2017 r. I SA/Rz 110/17, wydanym w połączonych 5 sprawach (I SA/Rz 110/17, I SA/Rz 111/17, I SA/Rz 112/17, I SA/Rz 113/17, I SA/Rz 114/17), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi DS na opisane w sentencji decyzje.
Wywodząc skargę kasacyjną DS wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym oświadczeniu podał, że w skład rodziny wchodzi trzech synów (urodzonych w 2006, 2010, 2012 r.). Mieszkają w domu o pow. 170 m2. Posiada samochód (nie wiadomo jaki), wierzytelność na kwotę 15000 zł, z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga miesięcznie dochód wynoszący 4000 zł. Innego majątku nie wymienił. Wśród zobowiązań podał ratę kredytu hipotecznego 850 zł oraz opłaty za media 300 zł miesięcznie.
W dniu 12 marca 2018 r. wezwałem wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dokumentów. Na doręczone w dniu 26 marca 2018 r. wezwanie odpowiedzi nie udzielono. Wezwanie ponowiłem 27 lipca 2018 r.
Wpis od skargi kasacyjnej wynosić będzie 1250 zł.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca przesłanek tych nie wykazał, a nie udzielając szczegółowych odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 marca 2018 r. – i to pomimo ponowienia wezwania w dniu 27 lipca 2018 r. - uniemożliwił poznanie rzeczywistej jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdolności płatniczych, czym uchybił dyspozycji art. 255 Ppsa w sposób mający istotny wpływ na ocenę wniosku. M.in. nie przedłożył dowodów ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem domu i zaciągniętych zobowiązań (kredytu), nie uszczegółowił wydatków związanych z codziennym utrzymaniem rodziny. Nie odniósł się do pytania o posiadane pojazdy mechaniczne, miejsca i źródła zarobkowania żony, stanu majątkowego członków rodziny. Pomimo prowadzenia kancelarii radcy prawnego nie określił wydatków związanych z jej utrzymaniem, nie przedłożył deklaracji VAT-7 i rozliczenia podatku dochodowego za 2017 r. oraz wyciągów z rachunków bankowych. Z racji wykonywanego zawodu powinien zaś mieć szczególną świadomość konieczności współdziałania w wyjaśnieniu rzeczywistej jego sytuacji materialno-bytowej, skoro ubiega się o wsparcie ze środków publicznych.
Natomiast jeżeli chodzi o ocenę zasadności wniosku przez pryzmat złożonego oświadczenia to wynika z niego, że wnioskodawca osiąga dochód 4.000 zł i ponosi wydatki na poziomie 1.200 – 1.500 zł. Oświadczenie to odpowiada złożonemu w kwietniu 2017 r., a zatem w świetle art. 165 Ppsa nie zaszły tutaj jakiekolwiek zmiany. Pozostałe środki wynikające z różnicy tych wartości wnioskodawca może więc przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku w podstawowym utrzymaniu rodziny. Osiąga stałe dochody, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i egzystencjalne. Niemniej, nie są znane jego rzeczywiste relacje rodzinne i majątkowe z żoną. Przede wszystkim jednak nie wykazał dochodowości prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa ani dochodów żony. Instytucja prawa pomocy nie służy zaś ochronie prywatnego majątku, lecz ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom realnie ubogim, mającym trudności w samodzielnym zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych (do granic tych potrzeb), czego nie można odnieść do wnioskodawcy.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło