I SA/Rz 111/26

PostanowienieWSA w Rzeszowie2026-03-17

Skład orzekający: SWSA Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna, jeśli decyzje administracyjne, na które się ona opiera, nie weszły do obrotu prawnego z powodu pominięcia skutecznie ustanowionego pełnomocnika strony?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli dotyczy decyzji, które nie weszły do obrotu prawnego. Doręczenie pisma stronie z pominięciem skutecznie ustanowionego pełnomocnika jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych, w tym nie rozpoczyna biegu terminów procesowych. W takiej sytuacji skarga jest przedwczesna i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług. Zarzucił naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez pominięcie ustanowionego pełnomocnika, któremu nie doręczano żadnych pism. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach brakowało dokumentów pełnomocnictwa, jednak organ pierwszej instancji potwierdził jego wpływ. Wobec tego organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi jako przedwczesnej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej 1500 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący: SWSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2025 r., znak: 1801-IOV-2.4103.53.2025 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 2020 - 2022 - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W skardze z dnia 26 stycznia 2026 r. S.S. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 grudnia 2025 r., znak: 1801-IOV-2.4103.53.2025, oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 14 maja 2025 r., wydanych w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 2020–2022. Skarżący zarzucił powyższym decyzjom naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 145 § 2 oraz art. 138a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 2383 ze zm., dalej: o.p.), poprzez pominięcie ustanowionego w toku postępowania podatkowego pełnomocnika, co skutkowało naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 10 grudnia 2024 r. pełnomocnik zgłosił swój udział w postępowaniu podatkowym, przedkładając stosowne dokumenty potwierdzające umocowanie. Pomimo tego organy podatkowe obu instancji pominęły prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. W toku postępowania nie doręczono mu żadnego pisma, a decyzje organów zostały doręczone bezpośrednio stronie, z pominięciem pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w aktach sprawy przekazanych organowi odwoławczemu wraz z odwołaniem brak było dokumentów potwierdzających ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Dopiero po zakończeniu postępowania odwoławczego, pismem z dnia 28 stycznia 2026 r., organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o informację, czy pełnomocnictwo zostało złożone. W odpowiedzi organ pierwszej instancji potwierdził, że pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M.P. wpłynęło do organu w dniu 10 grudnia 2024 r. za pośrednictwem platformy ePUAP i zostało zarejestrowane w systemie elektronicznej obsługi dokumentów. Jednocześnie przyznał, że nie zostało ono uwzględnione w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Wobec powyższego organ drugiej instancji wniósł w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jako niedopuszczalnej z uwagi na jej przedwczesność. Wskazał, że z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi, decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 oraz art. 54 § p.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Warunkiem dopuszczalności skargi jest zatem istnienie w obrocie prawnym aktu lub czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi na decyzję, która nie weszła do obrotu prawnego, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że zarówno decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 grudnia 2025 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 14 maja 2025 r., nie zostały skutecznie doręczone prawidłowo ustanowionemu w postępowaniu podatkowym pełnomocnikowi skarżącego. Pełnomocnictwo zostało bowiem złożone za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 10 grudnia 2024 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Pomimo tego zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy dokonywały doręczeń z pominięciem pełnomocnika, kierując korespondencję bezpośrednio do strony. Tymczasem doręczenie pisma stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminów procesowych. W konsekwencji należy uznać, że decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona, a zatem nie weszła do obrotu prawnego. Tym samym nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania, jak również nie mogło dojść do skutecznego zakończenia postępowania podatkowego. W tej sytuacji wniesiona skarga jest przedwczesna, gdyż dotyczy aktu, który nie funkcjonuje w obrocie prawnym, co skutkuje jej niedopuszczalnością w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji. O zwrocie wpisu od odrzuconej skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło