I SA/Rz 112/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA. Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Kazimierz Włoch NSA Jacek Surmacz /spr/ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej 1) oddala skargę, 2) zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie – na rzecz pełnomocnika z urzędu skarżącego A. P. - adwokata A. M. – R. T. i P. – Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów z siedzibą w R. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. 1. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2010 r., nr 0180-2010-002302, w przedmiocie odmowy przyznania A.P. renty strukturalnej. 2. A.P. , wnioskiem z dnia [...] września 2010 r., zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. o przyznanie renty strukturalnej. Na formularzu przedmiotowego wniosku zamieścił oświadczenie o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działkach ewidencyjnych, wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego. Zgodnie z tym oświadczeniem posiada on następujące działki: stanowiącą jego własność działkę nr [...] – o pow. użytków rolnych 2,1291 ha, na dowód czego przedłożył odpis aktu notarialnego, działkę nr [...] – o pow. użytków rolnych 1 ha, odnośnie której złożył wniosek o stwierdzenie nabycia jej własności poprzez zasiedzenie, działkę nr [...] – o pow. 1,5 ha użytków rolnych, którą włada na podstawie umowy dzierżawy. 3. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], odmówił A.P. przyznania renty strukturalnej, powołując się na dyspozycję § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem z 2007r.), który stanowi, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 3 ha; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. Na podstawie analizy treści wniosku o przyznanie renty strukturalnej oraz załączonych do niego dokumentów organ stwierdził bowiem, że A.P. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,1291 ha oraz użytkownikiem działki nr [...] o pow. 1 ha, położonej w Z. W dniu 31 sierpnia 2010 r. złożył on do Sądu Rejonowego w P. wniosek o zasiedzenie wskazanej wyżej działki o nr [...], jednakże samo złożenie wniosku nie stanowi dowodu potwierdzającego nabycie prawa własności. Stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie następuje bowiem jedynie na podstawie orzeczenia sądowego. Mając na uwadze fakt, że wnioskodawca w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 3 ha organ, na podstawie § 19 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2007 r., odmówił jego uwzględnienia. 4. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł A.P. , domagając się przyznania mu renty strukturalnej. Podniósł, że powierzchnia przekazanego przez niego gospodarstwa rolnego przekracza wymagane 3 ha, gdyż nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje z mocy samego prawa, a sąd to prawo jedynie potwierdza. Z tego względu przedłożył on oświadczenie, że nabył przez zasiedzenie własność działki nr [...], ponieważ była ona uprawiana przez jego rodziców od czasów wojny. Dodatkowo dołączył kopię wniosku skierowanego do Sądu Rejonowego w P. o stwierdzenie nabycia poprzez niego, w drodze zasiedzenia, prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W jego ocenie powinno to wystarczyć do stwierdzenia nabycia przez niego prawa własności, a w konsekwencji do nabycia renty strukturalnej. 5. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że w myśl § 17 ust. 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2007r. do wniosku o przyznanie renty strukturalnej dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej, w tym potwierdzające łączną powierzchnię, położenie i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała powierzchnia i stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku. Zgodnie natomiast z § 18 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. dokumentami potwierdzającymi okoliczności, o których mowa w § 17 ust. 5 pkt 1 lit a są: akt notarialny, prawomocne orzeczenie sądu, wypis z księgi wieczystej, wypis z ewidencji gruntów i budynków, zaświadczenia właściwego wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), inne dokumenty, w tym oświadczenia, potwierdzające łączną powierzchnię, położenie i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego. W ocenie organu II instancji odwołujący się jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,1291 ha, ponieważ działka oznaczona numerem [...] nie stanowi jego własności. Stwierdzenie nabycia własności poprzez zasiedzenie może nastąpić jedynie na podstawie postanowienia sądu, tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w P., do którego wpłynął wniosek o zasiedzenie, wydał jedynie zaświadczenie, że taka sprawa została zarejestrowana. Tak więc na dzień złożenia wniosku A.P. , wbrew swym twierdzeniom, nie był właścicielem wyżej wymienionej nieruchomości. Nie przedłożył on także dowodów nabycia własności przedmiotowej nieruchomości w czterdziestodniowym terminie, przewidzianym przepisami prawa do weryfikacji jego wniosku. 6. Skargę na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniósł A. P., zarzucając jej naruszenie art. 172 k.c. (ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 1964, Nr 16, poz. 93 ze zm.), poprzez nieuznanie nabycia przez niego w drodze zasiedzenia własności nieruchomości, oznaczonej jako działka [...]. Na tej podstawie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że stwierdzenie zasiedzenia ma charakter deklaratoryjny, potwierdza więc jedynie fakt nabycia własności z mocy prawa. Dodał także, że po śmierci matki jest samoistnym posiadaczem wskazanej wyżej nieruchomości, tymczasem organ pominął art. 176 k.c., zgodnie z którym do zasiedzenia można doliczyć czas posiadania poprzednika prawnego. Organ oparł swoją decyzję na dokumentach, nie czyniąc własnych ustaleń, w efekcie czego odmówił przyznania mu renty strukturalnej. Do skargi A.P. dołączył między innymi: kserokopie decyzji podatkowych, w przedmiocie ustalenia łącznych zobowiązań pieniężnych i podatku rolnego oraz dowody uiszczenia wynikających z nich należności. 7. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa w R., w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje: 8. Skarga jest niezasadna. Podstawę prawną przyznawania rent strukturalnych w ramach działania "Renty strukturalne" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowią przepisy rozporządzenia z 2007 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Przepisy te formułują zarówno szczegółowe warunki przyznawania producentom rolnym tego rodzaju pomocy finansowej, jak i kwestie proceduralne związane z rozpatrywaniem wniosków o jej przyznanie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący nie kwestionuje interpretacji oraz zastosowania przepisów o charakterze materialnoprawnym, dotyczących przesłanek przyznawania renty strukturalnej, zarzuca natomiast organom naruszenie przepisów prawa formalnego, które w konsekwencji doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje kwestia wymaganej minimalnej powierzchni gospodarstwa rolnego, położonego na obszarze województwa podkarpackiego, przekazywanego następcy, która uprawnia do wystąpienia o przyznanie renty strukturalnej. Skarżący zgadza się ze stanowiskiem organów, że powierzchnia ta wynosi 3 ha, kwestionuje jednak stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że powierzchnia przekazanego przez niego gospodarstwa wynosiła 2,1291 ha. 9. Odnosząc się do jego zarzutu w tym zakresie należy podkreślić, że zgodnie z § 17ust. 5 lit. a rozporządzenia z 2007 r. do wniosku o przyznanie renty strukturalnej wnioskodawca jest zobligowany załączyć między innymi dokumenty potwierdzające łączną powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego. Dokumentami potwierdzającymi tę powierzchnię, zgodnie z § 18 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r., są: akt notarialny, prawomocne orzeczenie sądu, wypis z księgi wieczystej, wypis z ewidencji gruntów i budynków, zaświadczenia właściwego wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), inne dokumenty, w tym oświadczenia, potwierdzające łączną powierzchnię, położenie i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. zakwestionował prawo własności skarżącego w stosunku do działki nr [...], gdyż skarżący, powołując się na nabycie jej w drodze zasiedzenia, nie przedłożył stosownego postanowienia sądu, czego on sam z resztą nie kwestionuje. Jednakże w jego ocenie, wykazał on w sposób należyty fakt nabycia własności wskazanej wyżej nieruchomości, składając stosowne oświadczenie, kserokopie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia działki nr [...], a także zaświadczenie Sądu Rejonowego w P. o zarejestrowaniu sprawy z jego wniosku. Odnosząc się do tej kwestii należy stwierdzić, że skarżący nie udokumentował faktu nabycia własności, poprzez zasiedzenie, działki nr [...] w sposób wymieniony w § 18 ust 2 rozporządzenia z 2007 r. Co prawda katalog dokumentów wymienionych w powołanym wyżej przepisie nie ma charakteru zamkniętego, jednakże wniosku o przysługującym skarżącemu prawie własności nie można wywieść jedynie z treści wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, sprowadzającego się do sformułowania żądania skarżącego w tym zakresie, popartego przywoływaną przez niego argumentacją, będącą wyrazem jego subiektywnego stanowiska w tej kwestii, jak również z zaświadczenia o zarejestrowaniu wszczętej, w następstwie złożenia przedmiotowego wniosku, sprawy. Dopiero bowiem w wyniku przeprowadzonego postępowania nastąpi weryfikacja zawartych w jego wniosku twierdzeń, której rezultatów nie sposób na tym etapie domniemywać. Podobnie dowodem nabycia własności nieruchomości nie może być oświadczenie skarżącego w tym przedmiocie, które jako dokument prywatny stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego; Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). W tym miejscu należy zauważyć, że § 18 ust. 2 pkt 6 wśród dokumentów potwierdzających okoliczności o których mowa w § 17 ust. 5 pkt 1 lit a wymienia oświadczenia potwierdzające łączną powierzchnie, położenie i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego, jednakże w przypadku nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia właściwym do stwierdzenia tego faktu jest jedynie sąd powszechny, orzekający, co do zasady, w trybie nieprocesowym. Kompetencja ta ma charakter wyłączny, co oznacza, że wykazanie nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia nie może nastąpić żadnym innym dokumentem, a tym bardziej dokumentem prywatnym. 10. Rację ma skarżący twierdząc, że nabycie własności rzeczy w drodze zasiedzenia następuje z mocy samego prawa, a postanowienie sądu w tym przedmiocie ma charakter deklaratoryjny. Jednakże, jak to zostało wyżej zaznaczone, wykazanie tego prawa może nastąpić tylko i wyłącznie za pomocą dokumentu urzędowego w postaci orzeczenia sądowego. Z tego też względu organ administracyjny załatwiający konkretną sprawę nie jest władny, ani też uprawniony do czynienia własnych ustaleń w tym zakresie. Nie może on bowiem badać przesłanek nabycia własności rzeczy w drodze zasiedzenia, o których mowa w art. 172 – 176 k.c. Nie może również w tym zakresie polegać na oświadczeniach stron, powołujących się na ten fakt, w celu wykazania zasadności swojego stanowiska w sprawie. Dlatego też zarzut zaniechania ustaleń w zakresie podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie zasługuje na uwzględnienie. 11. Przepis § 19 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2007 r. stanowi, że jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. użytków rolnych, określonej w § 4 pkt 5 tego rozporządzenia – kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej. Mając na uwadze dyspozycję zacytowanego przepisu oraz okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, zgodnie z wymogami prawa formalnego, a wydane na ich podstawie rozstrzygnięcia w całości odpowiadają prawu. Przedmiotowa konstatacja oznacza więc, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi oraz wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. 12. Pełnomocnik skarżącego, zarzucił na rozprawie również to, że organy rozstrzygające przedmiotową sprawę dopuściły się naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), ponieważ, z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym w P. postępowanie z wniosku skarżącego o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, należało zawiesić postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Nie sposób jednak zgodzić się z tym stanowiskiem, gdyż okoliczności związane ze stwierdzeniem nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości nie stanowią zagadnienia wstępnego w przedmiotowej sprawie. Wynika to przede wszystkim z faktu, że termin składania wniosków o przyznanie renty strukturalnej, jak również termin ich weryfikacji jest ściśle określony, nie ma zatem możliwości jego wydłużenia w konkretnej sprawie. Do takiej konstatacji prowadzi bowiem treść § 21 oraz § 19 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r., z których wynika, że to Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest uprawniony do wyznaczenia zakończenia terminu składania wniosków, a kierownik biura powiatowego weryfikuje wnioski w ciągu czterdziestu dni. Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy dodać również, że rozpatrując wniosek o przyznanie renty strukturalnej organ dokonuje jego oceny według stanu na dzień jego złożenia. Bada on więc przesłanki przyznania renty strukturalnej, w świetle okoliczności faktycznych, wynikających z treści wniosku oraz załączonych do niego dokumentów, wszelkie natomiast zmiany w tym zakresie mogą być uwzględniane jedynie wówczas, gdy zostały przedstawione przed upływem czterdziestodniowego terminu weryfikacji wniosku. W przedmiotowej sprawie organ dokonał prawidłowej oceny, że na dzień złożenia wniosku skarżący nie spełniał warunków do przyznania mu renty strukturalnej. 13. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153 poz.1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. 14. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U. 2009 r., Nr 146 poz. 1188) w związku z § 18 ust. 1 pkt c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348, ze zm.) Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego – ustanowionego z urzędu – adwokata A. M. kwotę 295,20 zł, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, która nie została opłacona, zawierającą podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł.