I SA/Rz 1122/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy . Skarżąc decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, Z.T. (dalej: skarżący) wniósł równocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując wniosek tym, że jest emerytem i równocześnie wspólnikiem spółki cywilnej, która to spółka generuje wysokie koszty prowadzenia działalności, spłaca wysoki kredyt zaciągnięty na zakup samochodu. Ponadto naczelnik urzędu skarbowego przyjął od skarżącego zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji wysokości 76.783 zł. Dlatego wobec ponoszonych i poniesionych, opisanych wydatków skarżący nie jest w stanie ponieść wydatku na koszty postępowania, bez uszczerbku dla majątku swojego i swojej najbliższej rodziny. Skarżący jako majątek zadeklarował dom (współwłasność); nieruchomości rolne o pow. 41,78 ha (również współwłasność). W rubryce formularza PPF nr 7.2.3 dotyczącej wierzytelności skarżący wpisał: "kredyt:148.385zł", wskazał , że jest właścicielem samochodu marki Audi, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, która jest emerytką. Jej świadczenie wynosi 990 zł netto, skarżącego zaś 2.270 zł. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący zadeklarował dochody miesięczne w wysokości 20.000 zł. Jako zobowiązania i wydatki oświadczył kredyt (na zakup samochodu) w wysokości 148.385 zł, koszty utrzymania gospodarstwa domowego podał w kwocie 2000 zł, koszty leczenia 250 zł, ubezpieczenia majątku 300 zł oraz wyszczególnił kwotę ww. zabezpieczenia wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek skarżącego zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia stronie skarżącej i jej rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Żądanie skarżącego częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, którego różne warianty dopuszczalnych rozstrzygnięć w tej materii opisuje art. 245 § 3 i 4 P.p.s.a., nie ma - zdaniem rozpoznającego wniosek - uzasadnionych podstaw w materiale odnośnie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W istocie przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego są dwie decyzje ustalające zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008r., ponieważ taką decyzję wydano także w stosunku do żony skarżącego i która również została zaskarżona do sądu administracyjnego (sygn. I SA/Rz 1123/15). Zasada nakazująca pobieranie od jednego pisma wszczynającego postępowanie w sprawie jednego wpisu (stałego lub stosunkowego) również nie budzi wątpliwości, ponieważ zaskarżony akt rozstrzyga jedną sprawę w znaczeniu materialnoprawnym. Poza sporem pozostaje także i to, że skargi te podlegają wpisowi stosunkowemu zgodnie z treścią art. 231 P.p.s.a., a wpis ten zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, co z kolei znajduje potwierdzenie w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Uwzględniwszy zatem wysokość spornej kwoty podatku (74.446 zł × 2) wpisy od skarg obojga małżonków będą wynosić odpowiednio: 1500 zł i drugi raz 1500 zł, i taka kwota obciążenia budżetu domowego została wzięta pod uwagę w rozważaniach nad przesłankami ustawowymi przyznania prawa pomocy w stosunku do skarżącego (i skarżącej). Analizując wniosek skarżącego oraz akta sprawy nie sposób się zgodzić, że uiszczenie w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych odbędzie się z choćby najmniejszym uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego i wpłynie negatywnie na poziom egzystencji skarżącego i jego rodziny. Wyszczególnione we wniosku miesięczne koszty utrzymania (2.550 zł), możliwe są do pokrycia z uzyskiwanych świadczeń emerytalnych (łącznie 3.260zł). Natomiast skarżący zadeklarował dochody z działalności gospodarczej, których wysokość (20.000 zł miesięcznie ) z pewnością pozwala nie tylko na pokrycie większych niż podstawowe potrzeby skarżącego i jego rodziny, ale również na uiszczenie kosztów postępowania sądowego w obu sprawach, w tym kosztów sądowych, bez jakichkolwiek wyrzeczeń. Wniosek skarżącego należy uznać jako subiektywny i żadnym wypadku nie pozwalający doszukać się przesłanek przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Konkludując, na podstawie analizy wniosku i akt sprawy rozpoznający wniosek referendarz, nie utwierdził się w przekonaniu, że skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania - w jakimkolwiek zakresie- prawa pomocy. Społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana, w sytuacji gdy możliwości finansowe zobowiązanego na to pozwalają, nawet gdy stałoby się to z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.