I SA/Rz 1123/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku M.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy . Skarżąc decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, M.T. (dalej: skarżąca) wniosła równocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując wniosek tym, że jest emerytką, ponosi wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego. Ponadto naczelnik urzędu skarbowego przyjął od skarżącej zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji wysokości 74.446 zł. Dlatego wobec ponoszonych i poniesionych, opisanych wydatków skarżąca nie jest w stanie ponieść wydatku na koszty postępowania, bez uszczerbku dla majątku swojego i swojej najbliższej rodziny. Skarżąca jako majątek zadeklarowała dom (współwłasność); nieruchomości rolne o pow. 41,78 ha (również współwłasność). W rubryce formularza PPF nr 7.2.3 dotyczącej wierzytelności skarżąca wpisała: "kredyt na samochód 146.385zł", wskazując także, że jest właścicielem samochodu marki Audi (współwłasność), pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, który jest emerytem i równolegle wspólnikiem spółki cywilnej. Jej świadczenie wynosi 990 zł netto, zaś męża 2.270 zł. Skarżąca zadeklarowała, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jej mąż osiąga miesięczne dochody w wysokości 20.000 zł. Jako zobowiązania i wydatki oświadczyła kredyt w wysokości 148.385 zł, koszty utrzymania gospodarstwa domowego podała w kwocie 2000 zł, koszty leczenia 250 zł, ubezpieczenia majątku 300 zł oraz wyszczególniła kwotę ww. zabezpieczenie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia stronie skarżącej i jej rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Żądanie skarżącej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, którego różne warianty dopuszczalnych rozstrzygnięć w tej materii opisuje art. 245 § 3 i 4 P.p.s.a., nie ma - zdaniem rozpoznającego wniosek - uzasadnionych podstaw w materiale odnośnie sytuacji finansowej wnioskodawczyni. W istocie przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego są dwie decyzje ustalające zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008r., ponieważ taką decyzję wydano także w stosunku do męża skarżącej i ona również została zaskarżona do sądu administracyjnego (sygn. I SA/Rz 1122/15). Zasada nakazująca pobieranie od jednego pisma wszczynającego postępowanie w sprawie jednego wpisu (stałego lub stosunkowego) również nie budzi wątpliwości, ponieważ zaskarżony akt rozstrzyga jedną sprawę w znaczeniu materialnoprawnym. Poza sporem pozostaje także i to, że skargi te podlegają wpisowi stosunkowemu zgodnie z treścią art. 231 P.p.s.a., a wpis ten zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, co z kolei znajduje potwierdzenie w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Uwzględniwszy zatem wysokość spornej kwoty podatku (74.446 zł × 2) wpisy od skarg obojga małżonków będą wynosić odpowiednio: 1500 zł i drugi raz 1500 zł, i taka kwota obciążenia budżetu domowego została wzięta pod uwagę w rozważaniach nad przesłankami ustawowymi przyznania prawa pomocy w stosunku do skarżącej i jej męża (skarżącego w sprawie o sygn. I SA/Rz 1122/15). Analizując wniosek skarżącej oraz akta sprawy nie sposób się zgodzić, że uiszczenie w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych odbędzie się z choćby najmniejszym uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego i wpłynie negatywnie na poziom egzystencji skarżącej i jej rodziny. Wyszczególnione we wniosku miesięczne koszty utrzymania (2.550 zł), możliwe są do pokrycia z uzyskiwanych świadczeń emerytalnych (łącznie 3.260zł). Natomiast zadeklarowane dochody z działalności gospodarczej męża skarżącej, których wysokość (20.000 zł miesięcznie ) z pewnością pozwala nie tylko na pokrycie większych niż podstawowe potrzeby skarżącej i jego rodziny, ale również na uiszczenie kosztów postępowania sądowego w obu sprawach, w tym kosztów sądowych, bez jakichkolwiek wyrzeczeń. Wniosek skarżącej należy uznać jako subiektywny i żadnym wypadku nie pozwalający doszukać się przesłanek przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Konkludując, na podstawie analizy wniosku i akt sprawy rozpoznający wniosek referendarz, nie utwierdził się w przekonaniu, że skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania - w jakimkolwiek zakresie- prawa pomocy. Społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana, w sytuacji gdy możliwości finansowe zobowiązanego na to pozwalają, nawet gdy stałoby się to z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.