I SA/Rz 1123/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może uchylić postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, czy jedynie utrzymać je w mocy lub zmienić?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy może jedynie utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy lub je zmienić. Ustawodawca nie przewidział dla sądu kompetencji do wydania orzeczenia kasatoryjnego, tj. uchylającego postanowienie referendarza. W związku z tym wniosek o uchylenie postanowienia referendarza nie znajduje podstaw prawnych w P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca dysponuje dochodami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca złożyła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. i wnosząc o uchylenie postanowienia referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu M. T. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 5 stycznia 2016r., sygn. I SA/Rz 1123/15, w przedmiocie odmowy przyznania M. T. prawa pomocy, w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2015 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008 r. - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. I SA/Rz 1122/15, odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, rozpoznający wniosek referendarz nie zgodził się ze skarżącą, że konieczność opłacenia przez nią kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 1 500 zł, pociągnie za sobą skutek w postaci pozbawienia jej środków koniecznego utrzymania, gdyż dochody w gospodarstwie domowym skarżącej wynoszą, w ujęciu miesięcznym, ponad 23 000 zł (dochody skarżącej i jej męża z tytułu świadczeń emerytalnych – 3 260, dochody męża skarżącej z prowadzonej działalności gospodarczej – 20 000 zł). Zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie, bez jakichkolwiek wyrzeczeń.
Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2016 r. skarżąca zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Tym samym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że mąż skarżącej prowadzi działalność, która generuje znaczne koszty, do tego spłaca kredyt na samochód, a w 2015 r. skarżąca wpłaciła na rachunek depozytowy organów podatkowych kwotę 76 783 zł, tytułem zabezpieczenia. Aktualnie więc nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, w związku z czym uznaje swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie za zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu art. 260 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, wydany w przedmiocie prawa pomocy, sąd może albo utrzymać go w mocy, albo orzekając reformatoryjnie, zmienić zaskarżone postanowienie. Ustawodawca nie przewidział dla sądu kompetencji do wydania orzeczenia kasatoryjnego, tj. uchylającego zaskarżone postanowienie. Z tego więc względu wniosek sprzeciwu o uchylenie postanowienia referendarza nie znajduje podstaw prawnych w uregulowaniach P.p.s.a.
Niezależnie jednak od powyższego, oceniając zarzuty sprzeciwu stwierdzić należy, że pomimo wskazania konkretnych przepisów P.p.s.a., które zdaniem jego autora zostały naruszone, to zarzuty te w istocie są gołosłowne, gdyż skarżąca nie przytoczyła ich uzasadnienia, tj. nie wskazała w czym to naruszenie ma się przejawiać.
Podstawą odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy było stwierdzenie, że z uwagi na osiągane dochody jest ona w stanie pokryć wszystkie koszty sądowe, bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Ocenę taka należy zaś uznać za prawidłową i znajdująca odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy. Bez znaczenia jest tu to czy skarżąca dysponuje oszczędnościami i jakie są koszty prowadzonej przez jej męża działalności. Tak więc przytaczane w sprzeciwie okoliczności, związane właśnie z tymi kwestiami, nie mają znaczenia dla oceny zasadności i prawidłowości zaskarżonego orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego postanowienia, a tym samym jego zmiany. W związku z tym, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło