I SA/Rz 113/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. i A.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J. i A.P. wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie opisane w sentencji, wnieśli na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek umotywowali zaawansowanym wiekiem i stanem zdrowia, co powiązane jest z wydatkami na zakup leków. Jak podali utrzymują się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1529 zł i dlatego łączna kwota wpisów we wszystkich sprawach w wysokości 500 zł (odnotowano wpływ 5 spraw; w każdej wpis wynosi 100 zł) przekracza możliwości skarżących. Jako majątek zadeklarowali dom o pow. 76 m² i nieruchomość rolną -1,39 ha. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący nie odpowiedzieli. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Bez wątpienia, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. W niniejszej sprawie Skarżący nie przedłożyli żadnych środków dowodowych na poparcie twierdzeń o swojej złej sytuacji finansowej, dlatego rozpoznający wniosek referendarz sądowy, zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych Skarżących, wezwał ich w trybie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dowodu wypłaty emerytury oraz wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, do podania wielkości wydatkowanych kwot pieniężnych związanych z kosztami codziennego utrzymania oraz informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich itp., udokumentowanych informacji o ewentualnych zobowiązaniach kredytowych lub wierzytelnościach i przedłożenia wszelkich dowodów wskazujących na trudną sytuację materialną jeśli takowe są w posiadaniu Skarżących. Skarżący nie wypełnili wezwania. W takiej sytuacji samo twierdzenie Skarżących, iż kwota wpisów przekracza ich możliwości finansowe nie daje podstaw do zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, ponieważ jest nazbyt ogólnikowe i nie może zostać zweryfikowane. Za przyznaniem prawa pomocy nie może przemawiać to, że kwota wpisu (łącznie) przewyższa kwotę sporu, ani pogląd skarżących, iż głębsze spojrzenie organu odwoławczego na istotę sporu, pozwoliłoby uniknąć postępowania sądowego. Konkludując, skoro Skarżący nie wykazali zasadności swojego wniosku należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.