I SA/Rz 1134/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-11-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości, mimo posiadania znacznych środków na rachunku bankowym, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie częściowego prawa pomocy, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska, a łączna kwota potencjalnych opłat w wielu sprawach jest wysoka?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, złożony przez syndyka masy upadłości, nie może zostać uwzględniony, jeśli syndyk dysponuje na rachunku bankowym środkami pieniężnymi w kwocie znacznie przekraczającej wysokość opłat sądowych, nawet jeśli w wielu toczących się postępowaniach suma potencjalnych opłat jest wysoka. Kryterium oceny wniosku jest aktualny stan finansowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Syndyk podał, że spółka znajduje się w stanie upadłości, toczy się wiele postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, a łączna wartość potencjalnych opłat sądowych może wynieść kilkaset tysięcy złotych. Na rachunku bankowym spółki znajdowało się około 2.800.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – syndyka masy upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – syndyka masy upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] września 2018 r. nr [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy JP - syndyk masy upadłości U., wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl zatem art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", w przypadku osoby prawnej powinien wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia, określoną na 1.466 zł, każda z opłat sądowych wynosić będzie 100 zł. W złożonych oświadczeniach (skarga, formularz) Syndyk podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem upadłej Spółki/Syndyka toczy się przed organami administracji skarbowej wiele postępowań. Doręczono mu już około 700 decyzji I instancji dotyczących należności celno-podatkowych, a w maju i czerwcu br. około 150 decyzji organu odwoławczego. Od marca wniósł około 350 skarg. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1.000 zgłoszeń celnych Spółki, co determinuje możliwość wydania około 2.000 decyzji. Łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a łączna wartość opłat sądowych może wynieść kilkaset tysięcy złotych. Każda sprawa łączy się również z koniecznością uregulowania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W sprawach, w których tut. Sąd wydał już wyroki wnoszone będą skargi kasacyjne, które także wiązać się będą z opłatami. Obowiązek pokrycia wszystkich możliwych opłat może więc zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Stan rachunku bankowego wynosi około 2.800.000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, a stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa. Powyższe okoliczności nie pozwoliły na uwzględnienie wniosku. Brak było podstaw do przyjęcia, że Syndyk nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, skoro zadeklarował posiadanie na rachunku bankowym środków pieniężnych w kwocie 2.800.000 zł. Ponadto referendarzowi z urzędu wiadome jest, mając na uwadze treść dokumentów złożonych do akt sprawy I SA/Rz 748/18, że na dzień 26 września 2018 r. saldo na rachunku bankowym wynosiło 45.861,69 zł, a kwota 2.150.000 zł deponowana była na lokatach z terminami zapadalności przypadającymi w październiku br. Syndyk dysponuje więc środkami, z których ma możliwość pokrycia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla prowadzonego postępowania upadłościowego, także przy uwzględnieniu konieczności pokrywania innych jeszcze wydatków. Biorąc natomiast pod uwagę, że jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest aktualny stan finansowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze (kryterium finansowe, por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r. I GZ 877/17, publ. "http://orzeczenia.nsa.gov.pl") uznać należało, że wnioskodawca posiada możliwość zadośćuczynienia wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim, także przy kumulacji opłat z innych spraw. Zdolność zabezpieczenia środków na ten cel należy ocenić jako realną, choćby suma opłat dotyczących decyzji doręczonych mu w maju i czerwcu br. miała wynosić, jak podano we wniosku, około 15.000 zł, czy "setki" tysięcy złotych, o których wspomniano w skardze. Z analizy wniosków Syndyka o prawo pomocy zgłoszonych w sprawach sądowoadministracyjnych oznaczonych sygnaturami z 2018 r. ("/18") wynika, że suma należnych wpisów od skarg, które wpłynęły do tut. Sądu w tym roku i zostały rozstrzygnięte w trybie prawa pomocy do dnia 15 listopada 2018 r., wyniosła niespełna 72.000 zł, przy czym poszczególne płatności rozłożone były w relatywnie długim okresie przeszło 10 miesięcy. Wydatki te stanowią część kosztów postępowania upadłościowego, o których mowa w art. 230 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344), a zatem wymagają traktowania na równi z innymi podobnymi wydatkami mieszczącymi się w dyspozycji tych przepisów, jak chociażby na obsługę prawną i wynagrodzenie syndyka. W myśl zaś art. 343 ust. 1 Prawa upadłościowego, podlegają one zaspokojeniu w pierwszej kolejności, a inne należności – jak stanowi art. 344 ust. 1 cyt. ustawy – dopiero po zaspokojeniu w całości kosztów postępowania. W świetle art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa uwzględnienie wniosku nie było zatem możliwe, a nie przedstawiono dowodów na istnienie aktualnych zobowiązań, które wyczerpywałyby środki masy upadłości w znacznej części i mogłyby doprowadzić do ekonomicznej niedopuszczalności postępowania upadłościowego, o której mowa w art. 361 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło