I SA/Rz 1145/12
WyrokWSA w Rzeszowie2013-02-07
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Jacek Surmacz, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli dane te nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego lub prawnego?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków jako urzędowym źródle informacji faktycznych, co stanowi podstawę wymiaru podatków. Jednakże, w przypadku niezgodności między danymi ewidencyjnymi a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym, organ powinien podjąć działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji lub przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistego stanu. Niezłożenie przez podatnika informacji podatkowej nie wyklucza możliwości podnoszenia przez niego twierdzeń o samoistnym posiadaniu gruntu w toku postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy dotyczącą wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za 2012 rok. Skarżąca zarzucała organom podatkowym nieuwzględnienie w opodatkowaniu nieruchomości należącej do jej zmarłej babci oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku rolnym. Organy podatkowe opierały się na danych z ewidencji gruntów, wskazując na współwłasność skarżącej i uczestnika postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy, określając, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2012 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
I SA/Rz 1145/12
Uzasadnienie
1) Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: Kolegium) z dnia [...] października 2012r. nr [...], którą Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania M.M. (dalej: Skarżąca) od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] marca 2012r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2012r. w kwocie 133,00zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że zaskarżoną decyzją organ I instancji ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2012r. w kwocie 133,00zł i obowiązkiem jego zapłaty objął Skarżącą oraz R.G. (dalej: Uczestnik). Zobowiązanie to wynika z ½ udziału prawa własności tych osób w nieruchomościach objętych kontrolowaną decyzją. Od decyzji wydanej przez organ I instancji odwołanie wniosła Skarżąca, wskazując że decyzją winny być również objęte nieruchomości, których jako właściciel figuruje zmarła M.G. (babcia), o pow. 0,7530 ha. Skarżąca w odwołaniu podkreśliła, że organ I instancji celowo nie wykazuje do opodatkowania tej nieruchomości, by ją przejąć do własnych zasobów. Skarżąca wniosła, w związku z tymi okolicznościami oraz faktem niezakończenia postępowania podatkowego za 2011r. "w tym samym przedmiocie", o wydanie "prawidłowego nakazu podatkowego" na 2012r.
Kolegium, jak to ujęło, "rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy", stwierdziło, że brak jest przesłanek do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli jest ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości, a więc chodzi tu o łączne zobowiązanie pieniężne (nakaz płatniczy). Jako że łączne zobowiązanie pieniężne w kontrolowanej sprawie jest należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych, organ podatkowy I instancji ustalił i doręczył to zobowiązanie każdemu ze współwłaścicieli tj. Skarżącej i Uczestnikowi. Te czynności są prawidłowe i nie można z ich powodu zakwestionować zaskarżonej decyzji. Bezsporne bowiem w sprawie jest to, że nieruchomości gruntowe i budynkowe, objęte zaskarżoną decyzją - według wypisu ewidencji gruntów z dnia 4 maja 2012r. dla jednostki rejestrowej G.209 oraz z dnia 11 maja 2012r. dla jednostki rejestrowej G.84 - stanowią współwłasność Skarżącej i Uczestnika w wysokości ½ udziału. W tej sytuacji organ podatkowy I instancji prawidłowo wykorzystał ewidencje gruntów jako urzędowe źródło informacji faktycznych celem wykorzystania w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu podatkowym (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287; dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne) i objął obowiązkiem zapłaty tego podatku wszystkich współwłaścicieli przedmiotowych gruntów, a podkreślić należy, że organ podatkowy I instancji jest związany danymi zawartymi w dotychczasowej ewidencji gruntów i budynków i nie jest uprawniony do dokonywania stosownych zmian w ewidencji gruntów. Jeżeli podatnicy uzyskają korektę danych ewidencyjnych, w trybie określonym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym, to na podstawie zmienionych danych z tej ewidencji, będą mogli wnosić o wzruszenie ostatecznej decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.
Kolegium odnosząc się do zarzutu Skarżącej o nieobjęci jako przedmiotu opodatkowania działki należącej, według ewidencji gruntów, do osoby zmarłej M.G., wskazało na konieczność ustalenia następców prawnych po zmarłym ostatnim właścicielu tej działki, dla prawidłowego określenia osób zobowiązanych do zapłaty podatku od tej działki. Należy to uczynić w drodze postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, względnie wskazania samoistnych posiadaczy tej działki i objęcia ich decyzją podatkową. Jeżeli więc skarżąca wskaże organowi podatkowemu I instancji na istnienie przesłanek, że to jej osoba lub wespół z bratem R.G. jest (są) samoistnymi posiadaczami przedmiotowej nieruchomości, to wówczas rolą organu podatkowego będzie wszczęcie postępowania podatkowego i wydania stosownej decyzji, w której uczyni ich podmiotami zobowiązania podatkowego.
W tym stanie rzeczy Kolegium utrzymało w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji.
2) M.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium z dnia [...] października 2012r.
Zarzuciła naruszenie prawa podatkowego, a właściwie niezastosowanie w decyzji żadnego artykułu Ordynacji podatkowej oraz rażące naruszenie ustawy o podatku rolnym.
Wniosła o:
1) uchylenie decyzji w całości,
2) przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji,
3) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zauważono, że decyzja Kolegium wadliwie nie przytacza żadnych artykułów Ordynacji podatkowej i nie zawiera umotywowania w rzeczywistych faktach oraz jest sprzeczna z ustawą o podatku rolnym, a także z wcześniej wydaną decyzja Kolegium z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], w której uznało decyzję Wójta za błędną i "przywróciło" podatek uwzględniający wszystkie użytkowane "przez nas" grunty.
Podano dalej, że po śmierci ojca Skarżącej i Uczestnika – B.G. Skarżąca i Uczestnik nabyli spadek i pismo o nabyciu spadku przekazali w 1997r. Od tamtej pory Skarżąca i Uczestnik stali się "płatnikami" podatku łącznego od gruntów będących ich własnością oraz gruntów "stojących na naszą babcię M.G.". Taki też podatek otrzymali na 2011r., później - bez podania przyczyn - Wójt Gminy zmienił ten podatek. Skarżąca i Uczestnik nie nabyli ani nie sprzedali żadnych gruntów, co by zmuszało ich w ciągu 14 dni - do złożenia informacji podatkowej do organu podatkowego, a ten organ do zmiany naliczonego podatku.
3) W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz dodało, że zgodnie z art. (nie podano bliższego oznaczenia jednostki redakcyjnej) ustawy z dnia 11 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanej przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie stan własnościowy jest taki jak ustalono w oparciu o ewidencji gruntów. W odniesieniu do zarzutów skarżącej należy zauważyć, że pomimo jej twierdzeń, iż użytkuje grunt wpisany jako własność M.G. nie składa oświadczenia czy informacji o jej posiadaniu do organu podatkowego zatem nie wykazuje tzw. animus vivendi, które pozwalałoby ją uznać za samoistnego posiadacza w rozumieniu przepisów K.p.c. (powszechnie używany skrót dla wskazania Kodeksu postępowania cywilnego). Ponadto skarżąca i uczestnik nie są jedynymi ustawowymi spadkobiercami po babci M.G., co organowi I instancji jest znane z urzędu, bowiem prowadzi ewidencję ludności i stąd nie można wywieść ich samoistnego posiadania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
4) Z mocy art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie nie występują przepisy rangi ustawowej, które powodowałyby zmianę kompetencji sądu administracyjnego, że sąd ten dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia również wymaga, że kontrola pod względem zgodności z prawem oznacza, że sąd jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany do przeprowadzenia wspomnianej kontroli zarówno w zakresie przepisów prawa materialnego, jak też przepisów regulujących postępowanie w danej sprawie administracyjnej, rozstrzygniętej aktem, będącym przedmiotem zaskarżenia do sądu. Oznacza to, że Sąd obejmuje sprawowaną przez siebie kontrolą nie tylko zaskarżony do sądu akt, ale również postępowanie, poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu. Wymaga w końcu jednoznacznego podkreślenia, że sąd nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy; w realiach niniejszej sprawy - sprawy podatku za 2012r., bo kompetencje do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy o charakterze administracyjnym posiada właściwy organ podatkowy.
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało kompleksowo uregulowane w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a w ramach wspomnianej kontroli orzekają m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz pkt 2 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Sąd administracyjny I instancji tj. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; przy czym nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Odnosząc się do norm prawnych ujętych w art. 134 i 135 P.p.s.a. wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z jednolitym poglądem w judykaturze i doktrynie, użycie przez ustawodawcę we wspomnianych jednostkach redakcyjnych ustawy pojęcia: "granice danej sprawy", "granice sprawy, której dotyczy skarga" oznacza sprawę w pojęciu materialnym, a więc sprawę związaną z istnieniem stosunku administracyjno-materialno-prawnego pomiędzy określonymi podmiotami praw i obowiązków, a organem administracji publicznej, będącym sensu largo przedstawicielem Państwa, a więc w realiach niniejszej sprawy sprawą jest podatek od nieruchomości i podatek rolny na 2012r. objęty łącznym zobowiązaniem pieniężnym odnośnie podatników M.M. i R.G. Innym pojęciem jest postępowanie prowadzone w granicach sprawy i takim postępowaniem będzie postępowanie przed organem I instancji, postępowanie przed organem odwoławczym czy też postępowania o charakterze tzw. "wpadkowym" lub postępowania nadzwyczajne.
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 54 § 2 i art. 55 §2 P.p.s.a.), wyjątkowo tylko może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnej wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 P.p.s.a.), a ponadto bierze pod uwagę fakty powszechnie znane, nawet bez powołania się na nie przez strony (art. 106 § 4 P.p.s.a.).
Sąd podkreśla również, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest konkretny akt administracyjny i pod względem merytorycznym, w tym co do ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego, sprawowaną kontrolą obejmuje ten właśnie akt, będący procesowym zakończeniem rozstrzygniętej sprawy administracyjnej. Odpowiedź na skargę sąd może traktować jedynie jako pismo procesowe, w odrębnym od postępowania administracyjnego, postępowaniu sądowo – administracyjnym; jako możliwość strony do prezentowania swojej argumentacji, stanowiska w sprawie, odpowiedzi na zarzuty formułowane przez drugą stronę tj. w przypadku odpowiedzi na skargę przez stronę skarżącą. Sąd nie może uwzględnić treści odpowiedzi na skargę jako wpływającą na zmianę zaskarżonego aktu, w tym np. poprzez uzupełnienie stanu faktycznego. Tę uwagę Sąd czyni dlatego, że w odpowiedzi na skargę Kolegium podało okoliczności, które nie wynikają z akt sprawy administracyjnej i nie są uwzględnione w zaskarżonej do Sądu decyzji, ani też w decyzji wydanej przez organ I instancji. Chodzi mianowicie o wskazanie - w odpowiedzi na skargę - że Skarżąca i Uczestnik nie są jedynymi ustawowymi spadkobiercami po M.G., co organowi I instancji jest znane z urzędu, bowiem prowadzi ewidencję ludności. Tego typu uwaga zamieszczona w odpowiedzi na skargę może być jedynie potencjalną przyczyną do uchylenia zaskarżonego aktu, jeśliby się okazało w trakcie przeprowadzanej kontroli sądowej, że okoliczność ta, niewykazana w postępowaniu administracyjnym, jest tak istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, że należy ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne.
Przed przejściem do oceny zarzutów sformułowanych w skardze niezbędnym jest wskazanie na niektóre uregulowania prawne, mające zastosowanie w sprawie.
Z mocy art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 ze zm.; dalej: ustawa o podatku rolnym) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza; za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, m.in. będące: właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów; jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy o podatku rolnym). Z mocy art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym, osoby fizyczne, z zastrzeżeniem niemającym znaczenia w niniejszej sprawie, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego, lub o zaistnieniu zmian, o których mowa w ust. 4 tj. zajęcie w ciągu roku podatkowego gospodarstwa rolnego na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza lub przywrócenie, po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej na gruntach, działalności rolniczej, zmiana powierzchni (z innych powodów) poprzez zmniejszenie lub zwiększenie. Podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem niemającym znaczenia w niniejszej sprawie, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego (art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku rolnym lub zaistniały zmiany, o których mowa w art. 6a ust. 4 (wyżej opisane), organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek (art. 6a ust. 7 ustawy).
Jeżeli grunty, o których mowa w art. 1 ustawy, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach) z zastrzeżeniem, że jeżeli grunty te stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości (art. 3 ust. 5 i 6 ustawy o podatku rolnym). Z kolei art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym, osobom fizycznym na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy); jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.
Z mocy art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r., Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: ustawa o podatkach i opłatach lokalnych) osoby fizyczne, z zastrzeżeniem niemającym znaczenia w niniejszej sprawie, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3 tj. mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części.
Postępowanie podatkowe uregulowane jest przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa). Z mocy art. 165 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu; wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Przepisów art. 165 §2 i §4 nie stosuje się do postępowania m.in. w sprawie: ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie (art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
Organ podatkowy orzeka w sprawie decyzji, chyba że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią inaczej. Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie wdanej instancji (art. 207 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej).
Decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu podatkowego;
2) datę jej wydania;
3) oznaczenie strony;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie;
8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej).
Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 §4). Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to decyzji wydanej na skutek odwołania bądź na podstawie której przyznano ulgę w zapłacie podatku (art. 210 § 5). Do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. art. 210 §4 (art. 219 Ordynacji podatkowej).
Sąd przytoczył powyższe uregulowania w celu wskazania na błędy w prowadzonym postępowaniu, zarówno przez organ I jak i organ II instancji. Organ I instancji postanowieniami z dnia [...] lutego 2012r. o nr [...] i [...], postanowił wszcząć postępowania podatkowe w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012. W podstawie prawnej postanowień powołał art. 212 i art. 217 §1 w zw. z art. 165 Ordynacji podatkowej. Art. 216 Ordynacji stanowi, że w toku postępowania organ wydaje postanowienia (§ 1); postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią inaczej (§ 2), zaś art. 217 §1 stanowi o elementach, które powinno zawierać postanowienie. Zauważyć należy, że organ I instancji powołał w podstawie prawnej art. 165 Ordynacji podatkowej bez wskazania bliższych jednostek redakcyjnych artykułu, co stanowi o braku precyzji, mającym o tyle znaczenie, że w art. 165 Ordynacji podatkowej zawarte są również normy, co przytoczono wyżej w uzasadnieniu, implikujące niewszczynaniem postępowania w określonych kategoriach spraw. W uzasadnieniu tych postanowień organ wskazał, że w związku "z nie złożoną informacją podatkową" wszczęto postępowanie podatkowe. Postępowanie zostało wszczęte z uwagi na konieczność ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego z uwagi na brak informacji podatkowej w podatku od nieruchomości IPN-1 i w podatku rolnym IPR-1. Pomijając już błąd słownologiczny w zwrocie "w związku z nie złożoną informacją" (powinno być w związku z niezłożeniem informacji), bo wynika z tego zwrotu byt nieistniejącej informacji, to należy zauważyć, że tak sporządzone uzasadnienia postanowień naruszają w sposób oczywisty art. 210 §4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, gdyż nie wskazują dlaczego podatnicy byli zobowiązani złożyć te informacje (art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). To naruszenie przepisów postępowania jest tym bardziej istotne, że również decyzja wydana przez organ I instancji z dnia [...] marca 2012r., w zakresie uzasadnienia decyzji (określonym przez organ jako "uzasadnienie wymiaru") nie zawiera istotnych, wymaganych przepisami prawa (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej) elementów, a mianowicie brak jest ustaleń faktycznych, z podaniem podstawy dokonania tych ustaleń oraz rozważań w zakresie prawa. Za prawidłowe ustalenia faktyczne bowiem nie można uznać przytoczenie tylko danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, bez odniesienia się do nich, tym bardziej, że jak wynika z opisanych wcześniej postanowień z dnia [...] lutego 2012r., zaszły zmiany w zakresie stanu faktycznego tego rodzaju, ze niezbędne było wszczęcie postępowania (argumentum a contrario z art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej), jak również - w ocenie organu podatkowego - potrzeba złożenia nowych informacji na drukach IPN-1 i IPR-1 (art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, oraz art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym).
Trzeba również z całą stanowczością podkreślić, że Ordynacja podatkowa, jak już wyżej Sąd wskazywał, reguluje między innymi postępowanie podatkowe. W Dziale IV "Postępowanie podatkowe", Rozdziale 1 "Zasady ogólne" skodyfikowane zostały zasady ogólne prowadzenia postępowania podatkowego i, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie, został ugruntowany jednolity pogląd, że skodyfikowane zasady ogólne w Ordynacji podatkowej nie mają tylko charakteru dyrektywnego tzn. że są to zasady, znajdujące rozwinięcie w kolejnych przepisach regulujących postępowanie podatkowe i dopiero naruszenie tych szczegółowych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy powoduje konieczność wyeliminowania aktu z obrotu prawnego, ale wręcz przeciwnie naruszenie zasady ogólnej postępowania podatkowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uprawnia i zobowiązuje sąd (a na etapie postępowania administracyjnego - organ odwoławczy) do wyeliminowania aktu dotkniętego taką wadą z obrotu prawnego. Jedną z zasad ogólnych postępowania podatkowego jest norma zawarta w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiąca że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W przedmiotowej sprawie, być może tylko w zakresie motywacyjnym, doszło do naruszenia tej zasady. Rzecz mianowicie w tym, że w aktach sprawy, zresztą tę okoliczność podnosiła Skarżąca, znajduje się decyzja Kolegium z dnia [...] listopada 2011r. nr [...], którą organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego - w sprawie zmiany podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2011r. w kwocie 128,00 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że organ I instancji wydając decyzję, od której odwołanie wniosła M.M., w jej podstawie prawnej powołał się na art. 254 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że decyzja ostateczna, ustalająca lub określającą wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego, obowiązujących w dniu wydania decyzji. Kolegium dalej wskazało, ze organ podatkowy tj. Wójt Gminy G. w zaskarżonej decyzji nie wskazał wprost jakie to zmiany okoliczności faktycznych nastąpiły po doręczeniu decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...], i odpisu tej decyzji nie załączono do akt sprawy. Ustalając wysokość podatku od nieruchomości na 2011r. w zaskarżonej decyzji organ winien podać dokument, na którym się oparł i załączyć go do akt sprawy jako dowód (art. 21§ 5 Ordynacji podatkowej). Zauważyło również Kolegium, że jeżeli grunty, o których mowa w art. 1 ustawy o podatku rolnym stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Jeżeli grunty, o których mowa w art. 3 ust. 5 stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem, która to gospodarstwo prowadzi w całości (art. 3 ust.5 i 6 ustawy o podatku rolnym). Organ podatkowy I instancji nie ustalał kto i czy jedno ze współwłaścicieli prowadzi to gospodarstwo rolne w całości i na te osobę wystawia decyzję ustalającą zobowiązanie pieniężne. Zauważyło również Kolegium, ze decyzja wydana przez Wójta Gminy G. nie spełnia wymogów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd przytoczył tak obszerne fragmenty uzasadnienia decyzji wydanej przez Kolegium odnośnie podatku za 2011r., gdyż uchylona decyzja organu I instancji w zakresie merytorycznym była tożsama z decyzją dotyczącą podatku za 2012r. - wydana przez organ I instancji tj. nie obejmowała również przedmiotów opodatkowania objętych jednostką geodezyjną G.218. Ta jednostka geodezyjna uwzględniona była natomiast w decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2011r. nr [...], dotyczącą 2011r. Kolegium w opisywanej decyzji kasacyjnej zauważyło w niej przede wszystkim, ze organ I instancji nie wykazał zmian w zakresie okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wymiar podatku. Uchylenie przez Kolegium decyzji dotyczącej podatku za 2011r. i jednocześnie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji dotyczącej podatku za 2012r. - w ocenie Sądu narusza zasadę, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Oceny tej nie zmienia fakt, że decyzja wydana przez organ I instancji odnośnie podatku za 2012r. - w uzasadnieniu zawiera dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, dotyczące jednostek geodezyjnych G.209 i G.84 (chodzi o podatek rolny), gdyż brak jest w tej decyzji wyjaśnienia dlaczego grunty objęte jednostką geodezyjną – G.218 nie stanowią przedmiotu opodatkowania odnośnie Skarżącej i Uczestnika - jako podatników.
Odnosząc się do postępowania przed organem I instancji Sąd zauważa również dalsze uchybienie polegające na błędnym zgromadzeniu dowodów, chodzi o oświadczenie - notatkę służbowa - z daty 26 marca 2012r. (k. 6 akt administracyjnych), z której wynika, że zgodnie z art. 190 Ordynacji podatkowej przesłuchano świadka w postępowaniu podatkowym - Sołtysa Wsi G. T.C., gdzie ustalono, że M.M. i R.G. wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne położone w miejscowości G. Na tej notatce znajduje się czytelny podpis: "T.C." oraz znajduje się odcisk pieczątki "Urząd Gminy G. (...)". Powołany art. 190 Ordynacji podatkowej nie odnosi się bezpośrednio do dowodu z zeznań świadka, a dotyczy powinności organu o zawiadomieniu strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, między innymi, z zeznań świadków i o prawie strony do wzięcia udziału w przeprowadzaniu dowodu. W art. 196 uregulowano kwestie prawa odmowy zeznań lub odpowiedzi na pytania przez świadka oraz o pouczeniu świadka o tych prawach. Podkreślić należy, że przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka musi znaleźć odzwierciedlenie w protokole przesłuchania, z którego wynikałoby, że został on pouczony o przysługujących mu prawach, a także również czy strony były zawiadomione o przeprowadzeniu tego dowodu i czy wzięły udział w tej czynności. W żadnym przypadku przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka nie może być utrwalone - w sensie procesowym - notatką służbową (art. 172 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Kolegium mimo wyłuszczonych przez Sąd, niedostatków postępowania przed organem I instancji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, nawet nie odnosząc się do wskazanych wadliwości. Sąd zauważa również, że w postępowaniach administracyjnych, regulowanych przepisami Ordynacji podatkowej istotą postępowania odwoławczego jest to, że postępowanie odwoławcze jest ponownym rozpatrzeniem sprawy przez organ odwoławczy i nie może ograniczać się jedynie do odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. Sad poczynił tę uwagę albowiem z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, ze właściwie organ odwoławczy odniósł się tylko do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.
Kolegium podkreśliło w swojej decyzji, że organ I instancji prawidłowo wykorzystał ewidencję gruntów jako urzędowe źródło informacji faktycznych, a to po myśli art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego) i objął obowiązkiem zapłaty podatku wszystkich współwłaścicieli przedmiotowych gruntów. Kolegium podkreśliło, ze organ podatkowy jest związany zawartymi danymi w ewidencji gruntów i budynków i nie jest uprawniony do dokonywania zmian w tej ewidencji. Jeżeli podatnicy uzyskają korektę danych ewidencyjnych, to na podstawie zmienionych danych będą mogli wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Odnosząc się do zarzutu nieobjęcia przedmiotem opodatkowania działki należącej do nieżyjącej M.G. Kolegium wskazało na konieczność ustalenia następców prawnych po niej, co można uczynić w drodze postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, względnie wskazania samoistnych posiadaczy tej działki i objęcia ich decyzja podatkową. Jeżeli Skarżąca wskaże organowi podatkowemu I instancji na istnienie przesłanek, że to jej osoba lub wespół z Uczestnikiem jest (są) samoistnymi posiadaczami przedmiotowej nieruchomości, to wówczas rolą organu podatkowego będzie wszczęcie postępowania podatkowego i wydanie stosownej decyzji, w której uczyni ich podmiotami zobowiązania podatkowego.
Sąd, co do zasady, podziela stanowisko Kolegium że art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi podstawę wymiaru podatków, co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowo - administracyjnym i w doktrynie (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 czerwca 2007r. III SA/Wa 2585/06, gdzie podkreślono, że istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są tylko zapisy wynikające z ewidencji; dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść dla organu podatkowego jest wiążąca; w ewidencji, poza informacjami dotyczącymi gruntów i budynków [zakres przedmiotowy], zawarte są również dane właściciela gruntu [zakres podmiotowy]. Tak też L. Etel w: L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar "Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny." Komentarz, ABC, 2008, s. 116 - 117, gdzie akcentuje się , że podstawą wymierzenia podatku powinny być zarówno dane składające się na zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy ewidencji).
Jeżeli istnieją niezgodności miedzy informacjami zawartymi w ewidencji, a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym, powinny być podjęte przez organ prowadzący ewidencję, z urzędu lub na wniosek właściciela ( władającego), działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian. Twierdzenie, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią w zasadzie podstawę do ustalenia przez organ podatkowy osoby właściciela lub władającego gruntem znajduje również potwierdzenie w Ordynacji podatkowej, gdyż zgodnie z art. 194 tej ustawy dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków ma bez wątpienia charakter "dokumentu urzędowego", w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatków. Z mocy § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w braku danych dotyczących właściciela, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. W związku z tym, w sytuacji ujawnienia w ewidencji wyłącznie danych właściciela, a przez to braku danych dotyczących samoistnego posiadacza, ustalenie, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innej osoby (na której w takim przypadku ciąży obowiązek podatkowy - art. 3 ust. 2 ustawy o podatku rolnym) może być dokonane jedynie w wyniku przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego. Jest to szczególnie istotne albowiem ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] wynika, że w zakresie jednostki geodezyjnej G.218 odnotowano "g. m", zaś w rubryce: "Władania" odnotowano Skarżącą i Uczestnika jako współwłaścicieli z udziałem 1/2. Sąd nie może zweryfikować tych danych, bo w aktach sprawy brak, co jest kolejnym naruszeniem przepisów postępowania, wypisu z rejestru gruntów i budynków odnośnie jednostki rejestrowej G.218. W zależności od wyników uzupełnienia w tym zakresie materiału dowodowego i dokonanej analizy niezbędnym będzie aby organ przeprowadził dalsze postępowanie dowodowe. Jeżeli bowiem wynikać będzie, że Skarżąca i Uczestnik są współwłaścicielami bądź tez władającymi, to wówczas wystarczy ograniczenie się do stosownej oceny ewidencji gruntów i budynków. W odwrotnym przypadku zajdzie potrzeba dokonania ustaleń faktycznych czy Skarżąca i Uczestnik są samoistnymi posiadaczami spornych gruntów. Samo Kolegium trafnie zauważyło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że możliwe jest wskazanie samoistnych posiadaczy i "objęcia ich decyzją podatkowa" (in fine k. 2 uzasadnienia decyzji Kolegium), z tym, że z kolei błędnie ustaliło i przyjęło, że Skarżąca i Uczestnik nie wskazują przesłanek, że są samoistnymi posiadaczami nieruchomości gruntowej. Sama analiza odwołania pozwala stwierdzić, że Skarżąca podnosi, że ona i Uczestnik - jej brat, są samoistnymi posiadaczami, spornego w zakresie oceny podatkowej, gruntu bo go użytkują, uprawiają. Potwierdza to nawet wspominany zapisek urzędowy, który musi być oceniony jako źródło dowodowe, informacja o dowodzie, a przeprowadzenie tego dowodu będzie służyć weryfikacji twierdzeń Skarżącej. Niezłożenie przez Skarżącą i Uczestnika informacji w zakresie podatku rolnego i podatku od nieruchomości nie może być tłumaczone w sensie skutków prawnych jako nie wskazywanie że Skarżąca i Uczestnik są samoistnymi posiadaczami. Jak wynika z twierdzeń Skarżącej nie składała "nowych" informacji, podobnie jak jej brat, ponieważ w ich ocenie nie zaszły zmiany okoliczności faktycznych, które zobowiązywały by ich do złożenia takich "zmienionych" informacji. Rzeczą organu jest w takiej sytuacji do rozstrzygnięcia danej sprawy, po zebraniu i w sposób wyczerpujący rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).
Należy jeszcze wskazać, że posiadacz samoistny to ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel, a posiadacz zależny to ten, kto rzeczą włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (art. 336 Kodeksu cywilnego - w odpowiedzi na skargę Kolegium błędnie powołało się na Kodeks postępowania cywilnego). Sąd wyjaśnia jeszcze, z uwagi na używanie przez Skarżąca, wyrażenia "płatnik" dla określenia swojego i Uczestnika statusu, że płatnik, to według art. 8 Ordynacji podatkowej, między innymi osoba fizyczna obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Status zaś Skarżącej i Uczestnika w przedmiotowej sprawie jako stron to podatnik, którym jest między innymi osoba fizyczna podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu (art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej). Obowiązek zaś podatkowy wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach (art. 4 Ordynacji podatkowej).
W końcu Sąd zwraca uwagę, ze organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2012r., która została utrzymana w mocy zaskarżoną w tej sprawie decyzją Kolegium jako adresatów decyzji wskazał Uczestnika i Skarżącą (bez znaczenia jest graficzne podkreślenie personaliów Uczestnika). Kolegium nie odniosło się do tej kwestii. Sąd już w uzasadnieniu wskazywał, ze stosownie do art. 6c ustawy o podatku rolnym, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) [ust. 1]; łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy); jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę [ust. 2]. Kwestia ta nie ma znaczenia jedynie redakcyjnego, ale wiąże się z kwestią odpowiedzialności podatkowej w sytuacji solidarnej odpowiedzialności podatników. Z mocy art. 92 § Ordynacji podatkowej jeżeli, zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidzianym w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania), odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego [§ 1]; w przypadku zobowiązań podatkowych pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą, zgodnie z odrębnymi przepisami, wystawia się decyzję (nakaz płatniczy) [§ 2].
Wszystkie wskazane powyżej przez Sąd uchybienia natury proceduralnej, a więc przeprowadzenie postępowania w sposób niezupełny, z wytkniętymi wadami, niedostatki uzasadnienia decyzji, a w końcu błędna ocena dokonana w szczególności przez Kolegium, że Skarżąca i Uczestnik dotychczas nie podnosili okoliczności, ze są samoistnymi posiadaczami spornego, w aspekcie zobowiązania podatkowego, gruntu powodują, że Sąd był zobowiązany do wyeliminowania z obrotu prawnego, w uwzględnieniu skargi, zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.), gdyż stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeszcze raz Sad w tym miejscu podkreśla, że niezłożenie przez podatnika informacji nie oznacza, że swojego stanowiska nie może on podnosić procesowo w inny sposób. Nie oznacza to również, ze organy mające kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej są związane stanowiskiem podatnika, a to po myśli między innymi art. 21 § 5 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Sad również po myśli art. 135 P.p.s.a. wyeliminował z obrotu prawnego decyzje wydana przez organ I instancji, gdyż jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Orzekł nadto po myśli art. 152, a także o kosztach postępowania (art. 200 P.p.s.a.), które ograniczyły się do wysokości uiszczonego przez Skarżącą wpisu w tej sprawie.
Wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez organ I instancji, w wypadku uprawomocnienia się wyroku, Wójt Gminy Gorzyce ponownie rozpatrując sprawę:
- uzupełni materiał dowodowy o wypis z ewidencji gruntów i budynków w zakresie jednostki geodezyjnej G.218,
- oceni dane z ewidencji odnośnie jednostki geodezyjnej G.218 w kontekście poczynionych przez Sąd uwag, a w razie konieczności (w zależności od treści wypisu w ewidencji):uzupełni postępowanie dowodowe, uwzględniając potencjalną inicjatywę dowodową stron i działając z urzędu dla oceny, czy Skarżąca i Uczestnik są samoistnymi posiadaczami spornego przedmiotu opodatkowania,
- wyeliminuje błędy, w zakresie postępowania dowodowego, wytknięte przez Sąd,
- w zależności od ustalonego stanu faktycznego i wyników dokonanej subsumpcji wyda decyzję (nakaz płatniczy) ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne,
sporządzając prawidłowe uzasadnienie, uwzględniające uwagi Sądu wyłuszczone w uzasadnieniu.
Kolegium w ewentualnym postępowaniu wywołanym skutecznym wniesieniem odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji wyeliminuje uchybienia dostrzeżone przez Sąd.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło