I SA/Rz 1147/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-12-06

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która świadomie wyzbyła się majątku po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania, może zasadnie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia adwokata)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że aktualny stan majątkowy wnioskodawcy, będący wynikiem świadomego działania (darowizny nieruchomości na rzecz siostry po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania), nie uzasadnia przyznania pomocy ze środków publicznych. Ponadto, sąd wskazał, że wnioskodawczyni powinna w pierwszej kolejności zwrócić się o pomoc do obdarowanej siostry, zgodnie z art. 897 Kodeksu cywilnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni T. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. Złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynikało, że utrzymuje się z emerytury i nie posiada majątku. W trakcie postępowania ujawniono, że wnioskodawczyni darowała nieruchomość siostrze po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, a następnie odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy T. S. w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. S. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niej adwokata, w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. I SA/Rz 335/12, w sprawie zawieszenia postępowania kontrolnego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. T. S. występując o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1 144,56 zł miesięcznie brutto. Z przedmiotowego oświadczenia wynika również, że skarżąca nie posiada żadnego majątku. W trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, występując już wcześniej o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wobec niewykazania jakiegokolwiek majątku skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym. Ustosunkowując się do tego wezwania podała, że nie jest już właścicielką domu o pow. 160 m2 , wymienianego w oświadczeniach składanych w innych sprawach, gdyż nieruchomość ta została przez nią darowana, w dniu 8 stycznia 2013 r. siostrze, natomiast dom po rodzicach wchodzi do masy spadkowej, do której prawa rości sobie sześć osób. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, prawa pomocy zasadnie może domagać się osoba, w przypadku której partycypowanie w kosztach postępowania wiązałoby z uszczerbkiem koniecznego utrzymania. Ocena przesłanek o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a musi natomiast odnosić się w sposób konkretny do sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją w której skarżąca, będąc stroną postępowania sądowoadministracyjnego i mając świadomość związanych z tym kosztów, wyzbyła się większości swego majątku, i to pod tytułem darmym (miało to miejsce po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania), dokonując darowizny stanowiącej jej własność nieruchomości na rzecz siostry. W związku z tym nie może ona zasadnie domagać się ]teraz przyznania jej prawa pomocy, a więc dofinansowania ze środków publicznych, jako że jej aktualny stan majątkowy jest wynikiem jej świadomego działania. Mając na uwadze sytuację skarżącej należy zwrócić również uwagę na fakt, że zgodnie z art. 897 Kodeksu cywilnego (ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny – Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia. Mając więc na uwadze treść powołanego przepisu należy stwierdzić, że nawet jeżeli skarżąca rzeczywiście nie byłaby w stanie pokryć kosztów ustanowienia w sprawie adwokata, to powinna zwrócić się o pomoc w pierwszej kolejności do obdarowanej, jako że tego rodzaju koszty mieszczą się w zakresie pojęcia "usprawiedliwionych potrzeb" skarżącej, gdyż dotyczą jej interesów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło