I SA/Rz 1147/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-03-06

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wyzbył się majątku poprzez darowiznę przed złożeniem wniosku?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przyznaje się osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca wyzbył się majątku w drodze darowizny już po wniesieniu skargi, nie może zasadnie domagać się zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż przerzucenie tych kosztów na podatników byłoby nieuzasadnione.
Stan faktyczny
T. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z 9 października 2012 r. W oświadczeniu majątkowym wskazała, że utrzymuje się z emerytury i nie posiada majątku. Jednakże po wniesieniu skargi, w styczniu 2013 r., darowała siostrze dom o powierzchni 160 m2, co stanowiło wyzbycie się majątku.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. S. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. I SA/Rz 335/12, w sprawie zawieszenia postępowania kontrolnego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. T. S. występując o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1 101,95 zł miesięcznie brutto. Z przedmiotowego oświadczenia wynika również, że skarżąca nie posiada żadnego majątku. Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym skarżąca podała, że nie jest już właścicielką domu o pow. 160 m2 , wymienianego w oświadczeniach składanych w innych sprawach, gdyż nieruchomość ta została przez nią darowana w dniu 8 stycznia 2013r. siostrze, natomiast dom po rodzicach wchodzi do masy spadkowej, do której prawa rości sobie sześć osób. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, prawa pomocy zasadnie może domagać się osoba, w przypadku której partycypowanie w kosztach postępowania wiązałoby się z pozbawieniem jej środków koniecznego utrzymania. Ocena przesłanek o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a musi natomiast odnosić się w sposób konkretny do sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. W niniejszej sprawie skarżąca niespełna miesiąc przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy wyzbyła się większości swego majątku, i to pod tytułem darmym, dokonując darowizny stanowiącej jej własność nieruchomości na rzecz siostry. W tej więc sytuacji nie może ona zasadnie domagać się przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, tj. przerzucenia tych kosztów na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. Zwrócić też należy uwagę na to, że skarżąca dokonała darowizny stanowiącej jej własność nieruchomości już po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania, tak więc miała ona wówczas świadomość wiążących się z zainicjowanym przez nią postępowaniem sądowoadministracyjnym kosztów. W tej więc sytuacji wyzbycie się przez nią majątku o znacznej wartości, jaką przedstawiał dom, jest co najmniej niezrozumiałe. Na marginesie niniejszych rozważań należy jedynie zasygnalizować, że zgodnie z art. 897 Kodeksu cywilnego (ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny – Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia. Mając więc na uwadze treść powołanego przepisu należy stwierdzić, że nawet jeżeli skarżąca rzeczywiście nie byłaby w stanie pokryć kosztów sądowych, związanych z niniejszą sprawą, to powinna zwrócić się o pomoc do obdarowanej, jako że koszty sądowe mieszczą się w zakresie pojęcia "usprawiedliwionych potrzeb" skarżącej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło