I SA/Rz 1147/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2013 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, związanych z niniejszą sprawą. Składając oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a oboje utrzymują się z pobieranego przez niego zasiłku przedemerytalnego, wynoszącego 975,78 zł miesięcznie, a także emerytury jego żony, która wynosi 1 200 zł miesięcznie. Jeżeli chodzi o zgromadzony przez małżonków majątek, to w oświadczeniu zadeklarowano jedynie mieszkanie o pow. 49 m2. Z oświadczenia skarżącego wynika również, że mieszka on wraz z żoną u syna, gdyż w jego mieszkaniu mieszka jego ojciec. W oświadczeniu wskazano także koszty utrzymania, na które składają się zastępujące wydatki: opłaty za energię - 210,60 zł miesięcznie, koszty korzystania z mediów – 126,58 zł miesięcznie, opłaty za kanalizację 78,39 zł miesięcznie i czynsz 320 zł miesięcznie. W związku z niemożnością pełnego ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego i jego możliwości płatniczych, na podstawie przedstawionych przez niego informacji, wezwaniem z dnia 3 lutego 2014 r., wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia, między innymi poprzez określenie rozmiaru i formy prawnej, prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej, przedłożenie zeznania podatkowego skarżącego i jego małżonki, a także ustosunkowanie się do twierdzeń zawartych w sprzeciwie oraz wyjaśnienie zasad ponoszenia kosztów utrzymania domu i partycypowania w pozostałych wydatkach. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący podał, że mieszkając u syna jedynie częściowo partycypuje w kosztach utrzymania, wśród których, oprócz wskazanych w oświadczeniu, złożonym na urzędowym formularzu, wymienił jeszcze koszty zakupu ubrań, żywności i środków czystości, wynoszące 1200 zł miesięcznie oraz koszty zakupu leków, tj. 100 zł miesięcznie. W dodatkowym oświadczeniu skarżący nadmienił ponadto, że nie posiada kont bankowych, kart kredytowych, jak również informacji odnośnie sytuacji majątkowej żony, z którą ma rozdzielność majątkowa, na dowód czego przedłożył kserokopię stosownej umowy. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I, z dnia 19 grudnia 2013 r., 5 257 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że to strona wnioskująca o przyznanie ulgi w postaci prawa pomocy powinna przedstawić (tak należy rozumieć zwrot "wykazać") kompletne i wiarygodne dane na temat swojej sytuacji materialnej oraz zdolności płatniczych, na podstawie których możliwa będzie ocena spełnienia przez nią przesłanek przyznania prawa pomocy. W tym celu winna ona także współdziałać z sądem, w zakresie wyjaśnienia wszelkich rozbieżności i wątpliwości, składając na wezwanie sądu dodatkowe oświadczenia i przedstawiając odpowiednie dokumenty źródłowe. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy na wstępie należy zaznaczyć, że złożone przez skarżącego oświadczenia są wybiórcze, gdyż najpierw przemilczał on fakt posiadania udziałów w spółce z o.o. o znacznej wartości (1 milion zł), następnie zaś, wzywany do złożenia dodatkowego oświadczenia, co do sytuacji majątkowej żony, uchylił się od wykonania zarządzenia w tym zakresie, powołując się na fakt zawarcia z żoną umowy o rozdzielności majątkowej. Skarżący nie odniósł się także do wezwania w przedmiocie wyjaśnienia sformułowań zawartych w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego. W związku z powyższym Sąd nie dysponuje, niezbędnymi danymi, pozwalającymi na ocenę spełnienia przez skarżącego przesłanek uzyskania prawa pomocy. Odnosząc się stanowiska skarżącego, w kwestii przedstawienia sytuacji majątkowej jego małżonki należy stwierdzić, że fakt zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej ma znaczenie jedynie w relacjach z osobami trzecimi, nie ma zaś wpływu na ocenę spełnienia przez niego kryteriów przyznania prawa pomocy. Należy mieć bowiem na względzie, że skarżący sam przyznał, że pozostaje z żoną we wspólnym gospodarstwie domowym. Poprzez pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym należy zaś rozumieć pewną wspólnotę interesów, wyrażającą się między innymi we wspólnym realizowaniu potrzeb bytowych i innego rodzaju przedsięwzięć, rzutujących na sytuację materialną wszystkich objętych nią osób. W związku z tym ocena możliwości płatniczych skarżącego bezwzględnie wymaga wzięcia pod uwagę również sytuacji finansowej małżonki oraz jej stanu majątkowego. Wzór urzędowego formularza PPF, określony przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz.2245), wydanego na podstawie art. 256 P.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, że w postępowaniu wpadkowym, jakim niewątpliwie jest postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, przedmiotem oceny jest niw tylko sytuacja materialna wnioskodawcy, a także jego domowników. Tak więc skarżący nie może, chcąc uzyskać wsparcie ze środków publicznych, uchylać się od podania informacji, które są niezbędne do rozpoznania wniosku. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy zwrócić uwagę, że z informacji zamieszczonych w KRS wynika, że żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej, w związku z czym niezbędne jest wzięcie pod uwagę również dochodów z tego źródła. W tym celu wezwano skarżącego do określenia rozmiarów tej działalności i przedłożenia zeznania podatkowego małżonki. Niewykonanie zaś wezwania, służącego pełnemu wyjaśnieniu jego sytuacji materialnej, nie pozwala na przyjęcie, że skarżący wykazał spełnienie ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tak bowiem należy ocenić odmowę współdziałania z Sądem, w zakresie wyjaśnienia wynikłych wątpliwości i uzupełnienia danych, których nie zawierało pierwotne oświadczenie. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.