I SA/Rz 1153/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. M.M. (dalej: skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, że nie pracuje, nie ma żadnego majątku, pozostaje na utrzymaniu rodziców, prowadzoną działalność gospodarczą zawiesił. Jako majątek wskazał dom o pow. 180 m² i mieszkanie o pow. 74 m² oraz samochód marki KIA SPORTAGE. Podał także dochody rodziców- matki 2000 zł, ojca 1500 zł miesięcznie (kwoty brutto). Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej zwaną w skrócie P.p.s.a., dotyczących możliwości płatniczych, skarżący wyjaśnił, że nie korzysta z żadnych zapomóg i podobnego rodzaju świadczeń od instytucji, jest osobą bezrobotną, nie może znaleźć pracy, kończy licencjat. Rodzice nie są w stanie pomagać finansowo skarżącemu, ponieważ mają swoje wydatki, zapewniają mu jednak mieszkanie, wyżywienie oraz zaspokajają inne podstawowe potrzeby. Rodzice spłacają dwa kredyty; jednego rata miesięczna wynosi 1.897,06 zł, a drugiego ok. 350 zł, ich własnością jest również wskazany we wniosku samochód marki KIA (2012 –rok produkcji). Skarżący dołączył również wyciągi z dwóch rachunków bankowych matki (od 18 września do 17 grudnia 2012 r. i od 1 października 2012 r. do 21 stycznia 2013 r.) harmonogramy spłaty dwóch kredytów, zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2010 i 2011 rok oraz faktury za usługi związane z utrzymaniem posiadanych nieruchomości. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy niewątpliwie stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a., a zatem interesem wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia takie wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych powyżej przepisach. Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący pozostaje jak zadeklarował na wyłącznym utrzymaniu rodziców, należało zbadać jakimi środkami i stanem posiadania dysponują rodzice w celu ustalenia, czy poniesienie kosztów sądowych mogłoby się wiązać dla rodziny z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Należy także dodać, że prawo pomocy było rozpatrywane z uwzględnieniem kosztów należnych we wszystkich zawisłych przed sądem sprawach, tj. łącznie siedmiu (sygn. I SA/Rz 1149-1155/12). Z analizy wniosku, a przede wszystkim materiałów nadesłanych na wezwanie, wysuwa się konkluzja, że w przypadku skarżącego brak jest przesłanek do zastosowania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Analizując dokumenty dostrzec można nieścisłości związane z zadeklarowanymi kwotami dochodów gospodarstwa domowego (konkretnie matki skarżącego; nadesłano wyciągi tylko z jej rachunków bankowych), w porównaniu z kwotami widniejącymi na przelewach bankowych. Z tych ostatnich wynika, że dochody te wynoszą ok. 3.500 zł netto miesięcznie, a nie jak podano 2000 zł brutto, co jest istotną różnicą. Biorąc bowiem pod uwagę kwoty podane w treści wniosku PPF (2000 zł i 1500 zł brutto) i zadeklarowane zobowiązania kredytowe, tj. łącznie 2.247,06 zł oraz przeciętne koszty utrzymania trzyosobowej rodziny, przyjmując jeszcze obciążenia z utrzymaniem dwóch nieruchomości, co zostało udokumentowane i samochodu, wniosek skarżącego nie jest wiarygodny. Wysokość zaciągniętych zobowiązań kredytowych świadczy również o zdolnościach płatniczych gospodarstwa domowego, a te z racji choćby tylko samego rachunku matematycznego, nie mogą pozostawać na poziomie zadeklarowanym we wniosku. Przeczy temu również dowód w postaci przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych; uzględniając przeprowadzane operacje i salda na tychże rachunkach, nie można dać wiary oświadczeniu skarżącego. Dodać w tym miejscu należy także, że na wyciągach z jednego z rachunków matki za okresy wskazane w wezwaniu do przedstawienia tego rodzaju dokumentów, saldo dodatnie wynosiło: 35.315,50 zł, 38.238,19 zł, 33.253,69 zł. Wprawdzie z zaświadczenia banku z dnia 18 stycznia 2013 r. wynika, że saldo tego rachunku wynosi już tylko 4.532,01 zł, a przyznany limit w saldzie debetowym - 2.500 zł, ale w czasie, kiedy składano skargę saldo wynosiło 38.238,19 zł i już wówczas należało się liczyć się z obowiązkiem partycypowania w kosztach. Skarżący nie podnosi, że nastąpiły nadzwyczajne okoliczności, w których przeznaczenie posiadanych środków wspólnego gospodarstwa domowego na ten cel byłoby konieczne i uzasadnione. Skoro rodzice ponoszą dobrowolnie koszty utrzymania skarżącego, to brak jest podstaw do uznania, że te koszty należą do wydatków zaspokajanych w pierwszej kolejności przed opłatami sądowymi. Również próba przerzucenia na Skarb Państwa kosztów toczącego się postępowania sądowego w sytuacji, gdy ponoszone są opłaty za usługi telewizji kablowej, usługi teleinformatyczne oraz wszystkie pozostałe wydatki związane z utrzymaniem dwóch domów, nie zasługuje na aprobatę. Konkludując, trudna sytuacja skarżącego, pomimo przedstawienia dokumentów źródłowych, które potwierdzałyby podnoszone przez niego okoliczności, nie została– zdaniem rozpoznającego wniosek - uwiarygodniona. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.