I SA/Rz 1192/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-02-03
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Jarosław Szaro, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli strona przedstawi dowody wskazujące na niezgodność tych danych ze stanem rzeczywistym, a postępowanie w sprawie zmiany ewidencji zostało wszczęte przed datą wydania decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego, dopóki dane te nie zostaną zmienione w obowiązującym trybie. Wszczęcie postępowania w sprawie zmiany ewidencji nie wpływa na postępowanie podatkowe dotyczące okresu poprzedzającego faktyczną zmianę w ewidencji. Dopiero zmiana danych w ewidencji wywołuje skutki podatkowe na przyszłość.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2012 rok. Organ podatkowy wszczął postępowanie w celu określenia wysokości zobowiązania, kwestionując wykazane powierzchnie. Po kilku etapach postępowania i wydaniu decyzji przez Burmistrza i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Spółka zarzuciła organom błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na niezgodność danych ewidencyjnych z rzeczywistym przeznaczeniem gruntów (stawy zamiast terenów rekreacyjno-wypoczynkowych), mimo że postępowanie w sprawie zmiany ewidencji zostało wszczęte przed wydaniem decyzji podatkowej. Spółka podnosiła, że organy powinny uwzględnić dowody wskazujące na rzeczywisty stan rzeczy, nawet jeśli dane ewidencyjne nie zostały jeszcze zmienione.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2015r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. sp. z o.o. z siedzibą w R., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 rok.
Jak wynika z akt sprawy, Spółka złożyła w dniu 31 stycznia 2012r. deklarację na podatek od nieruchomości a następnie jej korektę, co do której organ powziął wątpliwości dotyczące zgodności wykazanych powierzchni nieruchomości z ewidencją gruntów i budynków. Konsekwencją tego było wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok. W trakcie postępowania organ dokonał oględzin nieruchomości położonej pod adresem R. 312. Ponadto Spółka dostarczyła ewidencję środków trwałych za 2012 i 2013 rok.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Burmistrz Miasta określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 78.725 zł. W wyniku odwołania od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ją wskazując, że organ nie uwzględnił korekty podatnika w zakresie powierzchni budynków oraz nie wskazał, w jaki sposób ustalił wartość budowli w wysokości większej niż wskazana przez podatnika.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Burmistrz Miasta wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję o nr [...], w której określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie 75.402 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w celu prawidłowego opodatkowania gruntu ustalił, w jaki sposób zostały on sklasyfikowany w ewidencji gruntów. Uwzględnił przy tym fakt sprzedaży przez Spółkę prawa wieczystego użytkowania części swych nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia 22.03.2012 r. Skutkiem tego wymiar podatku od nieruchomości określono w sposób proporcjonalny, zgodnie z art. 6 ust. 3, 4 i 5 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) – dalej u.p.o.l. Burmistrz Miasta w wyniku przeprowadzonego postępowania uznał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące powierzchnie gruntów związane z prowadzeniem działalności gospodarczej:
- w jednostce rejestrowej 753:
• Ti - inne tereny komunikacyjne: o powierzchni 23.591 m2 (od 01.01.2012 do 31.03.2012r.) oraz o powierzchni 5.863 m2 (od 01.04.2012 do 31.12.2012r.),
• Bz - tereny rekreacyjno – wypoczynkowe: o powierzchni 115.373 m2 (od 01.01.2012 do 31.03.2012r.) oraz o powierzchni 65.569 m2 (od 01.04.2012 do 31.12.2012r.),
• Bi - inne tereny zabudowane: o powierzchni 3.995 m2 (od 01.01.2012 do 31.12.2012r.),
- w jednostce rejestrowej 721: - Bz - tereny rekreacyjno-wypoczynkowe o powierzchni 7.301 m2 (od 01.01.2012 do 31.12.2012r.).
Organ I instancji uznał, że wyłączeniu spod opodatkowania podlegają grunty zwolnione:
* 92.156 m2 (od 01.01.2012 do 31.03.2012r.) i 14.672 m2 (od 01.04.2012 do 31.12.2012r.) gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Ws" na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8a u.p.o.l.,
* 1.900 m2 gruntów wykorzystywanych na potrzeby uzdatniania i dostarczania wody oraz służących do odprowadzania i oczyszczania ścieków - na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w P.. Na powyższą powierzchnię składają się grunty w skład których wchodzą:
• działka nr 1777/2 (jedn.rej.753) o powierzchni 1.069 m2 – "Bi",
• działka nr 1777/14 (jedn.rej.753) o powierzchni 533 m2 – "Bi",
• część działki nr 1777/7 (jedn.rej.753) o powierzchni 298 m2 – "Bz".
W związku z powyższym organ podatkowy stwierdził, że łączna powierzchnia gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą od 01.01.2012r. do 31.03.2012r. wynosi 148.360 m2. Natomiast w okresie od 01.04.2012r. do 31.12.2012r. łączna powierzchnia gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą wynosi 80.828 m2.
Powierzchnia użytkowa budynków (budynku głównego, pawilonu handlowego, 8 domków letniskowych) wyniosła łącznie 2.365,65 m2. Ustaleń tych organ I instancji dokonał na podstawie wyników oględzin wykonanych w dniu 06.06.2014 r. Różniły się one od powierzchni użytkowej budynków, jaką Spółka wykazała w deklaracji na 2012 r. na 2.679 m2, którą pomniejszyła w złożonej korekcie do 1.980 m2.
Organ I instancji ustalił, że wartość początkowa budowli związanych z działalnością gospodarczą, podlegająca opodatkowaniu, ustalona na dzień 1 stycznia 2012 roku, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, wynosiła 26.200 zł. Na tę wielkość złożyły się następujące pozycje wykazane w ewidencji środków trwałych z 2012 r.:
* drogi i place o wartości początkowej 15.000 zł,
* linie zasilające elektryczne o wartości początkowej 5.000 zł,
* domek brda o wartości początkowej 6.200 zł. Jak wynikało z oględzin nieruchomości nie jest on trwale związany z gruntem, przez co nie stanowi w świetle przepisów podatkowych budynku. Zatem jako budowla powinien być opodatkowany od wartości, stanowiącej podstawę do dokonywania odpisów amortyzacyjnych, ustalonej na dzień 01.01.2012 r.
Mając na względzie powyższe organ I instancji nie uwzględnił określonej przez Spółkę wartość budowli do opodatkowania na kwotę 15.208 zł.
Organ I instancji uznał, że zwolnieniu podatkowemu na podstawie § 1 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia 30 listopada 2011r., podlegają sieci wodociągowe, kanalizacyjne, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków o wartości początkowej 27.000 zł. Organ I instancji stwierdził, że podana przez Spółkę wartość budowli podlegająca zwolnieniu na kwotę 20.531,25 zł jest nieprawidłowa, gdyż uwzględnia dokonane odpisy amortyzacyjne.
Od decyzji tej Spółka złożyła odwołanie, w którym zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, wynikający z nieuwzględnienia zmiany ewidencyjnego przeznaczenia gruntów Spółki, jaka dokonała się w 2012 r. na mocy decyzji Starosty Powiatu z dnia [...].12.2012 r.
W odwołaniu Spółka podkreśliła, że nie neguje pomiarów powierzchni budynków przyjętych do obliczenia podatku od nieruchomości. Strona nie kwestionowała ustaleń dotyczących wartości budowli i powierzchni gruntów zajętych na potrzeby uzdatniania i dostarczania wody oraz służących do odprowadzania i oczyszczania ścieków.
Zastrzeżenia strony skarżącej wzbudziło natomiast opodatkowanie części działek na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków mimo, że w tym czasie istniały już podstawy do ich kwestionowania z uwagi na rozbieżność pomiędzy stanem ewidencyjnym a rzeczywistym przeznaczeniem działek gruntowych. Spółka podniosła, że sytuacja ta dotyczy gruntów, które według danych ewidencyjnych podlegały w 2012 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jednak decyzją z dnia [...].12.2012 r., wydaną na wniosek Spółki, Starosta dokonał zmiany klasy bonitacyjnej i użytków gruntowych. W decyzji tej stwierdzono, że znaczną część konturów Bz stanowią użytki zielone pastwiskowe, trwale zadarnione i w większości odłogowane. Klasyfikator zaliczył te grunty odpowiednio do użytków PsIV i PsV, czyli do użytków rolnych. Dotychczasowy kontur Bz utrzymano jedynie w stosunku do istniejących domków letniskowych. Dokumentacja stanowiąca podstawę powyższych ustaleń znajdowała się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym od 24.10.2012 r.
Spółka wskazała, że jej wniosek o zmianę klasyfikacji gruntów został rozpatrzony częściowo, ponieważ w odniesieniu do działki nr 1777/18, postępowanie zostało zawieszone z uwagi na konieczność uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, obejmującego stawy nr 4 i 5. Zdaniem Spółki, mimo zawieszenia postępowania co do tej działki, istniały również podstawy do zakwestionowania w tym zakresie danych ewidencyjnych. Na tej nieruchomości tereny sklasyfikowane jako Bz (tereny rekreacyjno – wypoczynkowe), w 2012 r. znajdowały się pod wodą ,tworząc stawy nr 4 i 5. W uzyskanym pozwoleniu wodnoprawnym wskazano, że stawy rybne w R. użytkowane są od 1974 r., zatem z pewnością istniały one również w 2012r. Spółka podniosła, że w wykazie zmian gruntowych działka nr 1777/18 według nowego stanu nie będzie już zawierać gruntów Bz a jedynie grunty PsV, PsVI, PsIII, W/PsIV i Wsr/ŁIV. O tym, że grunty na działce nr 1777/18 w rzeczywistości są stawami, organ I instancji wiedział, ponieważ w trakcie postępowania dwukrotnie na tym terenie zostały przeprowadzone oględziny.
Skarżąca Spółka wskazała, że postępowanie wszczęte w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów doprowadziło jedynie do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem rzeczywistym. W związku z powyższym, przyjęcie przez organ podatkowy, że ww. tereny to głównie tereny Bz – a więc podlegające opodatkowaniu, jest sprzeczne z prawdą obiektywną, do której, zgodnie z orzecznictwem NSA, należy zmierzać nawet z pominięciem danych wynikających z ewidencji. Tereny Bz na działce nr 1777/18, które od kilkudziesięciu lat są stawami, podlegają zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 7 ust. 8a u.p.o.l. jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, których właścicielem jest Skarb Państwa. Organ zastosował to zwolnienie, jednak w stosunku do powierzchni mniejszej niż wynika to z rzeczywistości. W ocenie Spółki zwolnienie to powinno uwzględniać faktyczną powierzchnię stawów nr 4 i 5 a nie tą wykazaną w ewidencji.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2014 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium uznało, że w sprawie nie doszło do sytuacji, w której pomimo dysponowania odpowiednimi dokumentami, organ prowadzący ewidencję nie uwzględnił zmian z nich wynikających. Kolegium podniosło, że orzecznictwo co do wiążącego charakteru ewidencji gruntów i budynków jest jednolite. Również w wyroku NSA, na które powoływała się Spółka, Sąd stwierdził, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Kolegium w dalszej kolejności wyjaśniło, że zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie odpowiednich dokumentów, które co do zasady powstają w związku z ustaleniem, że rzeczywiste przeznaczenie lub charakter gruntów jest odmienny niż stan ewidencyjny. W praktyce oznacza to, że ewidencja uaktualniana jest z pewnym opóźnieniem, które niejednokrotnie zależy także od inicjatywy strony. Niemniej dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym zakwalifikowania określonego użytku gruntowego wywołuje skutki podatkowe w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego wyłącznie na przyszłość tj. z upływem miesiąca, w którym dokonana została zmiana zapisów w tejże ewidencji. Oznacza to więc, że wszczęcie stosownego postępowania w sprawie dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków nie wpływa na bieg postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres poprzedzający dokonanie zmiany tych danych. Istotna jest data zmiany treści ewidencji a nie data operatu geodezyjnego stanowiącego podstawę zmiany.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła powyższą decyzję do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą decyzją Burmistrza oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca Spółka wniosła również o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodu uzupełniającego z mapki Wstępnego Projektu Podziału Działek z 21.01.2001 r. na okoliczność istnienia stawów nr 4 nr 5 w latach dwutysięcznych. Dowód ten w ocenie Spółki wskazuje na to, że powierzchnia stawów zawsze była większa niż tylko powierzchnia gruntów Ws i odpowiadała obecnie ujawnionym w ewidencji gruntom Wsr.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
* art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej o.p.) w związku z art. 180 § 1, art. 181 o.p., przez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza, która nie zawiera ustaleń faktycznych odnośnie powierzchni stawów nr 4 i nr 5, pomimo prowadzenia przez ten organ dwukrotnie oględzin terenu,
* art. 194 § 1 i § 3 o.p., przez ich nie zastosowanie wskutek błędnego założenia, że nie można przeprowadzić skutecznego dowodu z dokumentu urzędowego przeciwko dokumentom zawierającym dane z ewidencji gruntów oraz nie wyjaśnienie przyczyn, dla których organ podatkowy w postępowaniu podatkowym pominął przepisy o.p., przyznając pierwszeństwo przepisom prawa geodezyjnego.
Spółka uznała również, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia art. 7 ust. 8a u.p.o.l., przez zastosowanie zwolnienia podatkowego wynikającego z tego przepisu jedynie do części gruntów zajętych pod stawy nr 4 i nr 5, wskutek błędnego utożsamienia powierzchni stawów tylko z gruntami "Ws", podczas gdy organ zobligowany był w świetle tego przepisu do ustalenia rzeczywistej powierzchni gruntów zajętych pod stawy, która jest wielokrotnie wyższa, niż przyjęta przez organ podatkowy do zwolnienia.
Spółka podniosła, że organy podatkowe przy określeniu zobowiązania błędnie kierowały się wyłącznie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, podczas gdy istniały podstawy do ich pominięcia i wydania decyzji w oparciu o rzeczywisty stan faktyczny. Zdaniem strony organy podatkowe powinny były w odniesieniu do gruntów znajdującymi się pod stawami nr 4 i nr 5 pominąć dane ewidencyjne i uwzględnić dowody przeciwko treści dokumentów odzwierciedlających te wpisy ewidencyjne, albo też zastosować zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 8a u.p.o.l. do całej powierzchni gruntów zajętej pod stawy nr 4 i 5.
Spółka w dalszej kolejności podniosła, że na działce nr 1777/18 o łącznej powierzchni 8,5789 ha, według zapisów ewidencyjnych z 2012 r., grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone symbolem "Ws" zajmują powierzchnię jedynie 1,4672 ha, podczas gdy rzeczywistości na działce tej znajduje się staw o powierzchni 7,4991 ha.
Na stanowisko organu odwoławczego nie wpłynął fakt, że w trakcie postępowania podatkowego przed organem II instancji nastąpiła zmiana danych ewidencyjnych wskutek wydania przez Starostę Powiatu decyzji z dnia [...].09.2014r. nr GK. [...] w sprawie zmiany klasyfikacji działki nr 1777/18. Decyzja ta doprowadziła do zgodności stanu ewidencyjnego z rzeczywistym przeznaczeniem gruntów na tej działce. Chociaż decyzja została wydana w 2014 r., to postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte jeszcze w dniu 25.10.2012 r. Zatem z uwagi na deklaratywny charakter decyzji Starosty, nie doprowadziła ona do wykreowania nowej sytuacji faktycznej a jedynie potwierdziła stan rzeczywisty, odzwierciedlony w operacie pomiarowym, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24.10.2012 r. Operat ten stanowił formalną podstawę wydania decyzji Starosty.
Opierając się na wykładni dokonanej przez NSA Spółka podniosła, że zapisy w ewidencji są podstawą wymiaru podatków wtedy, gdy są zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Korzystają one z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne. Wynika to z art. 194 § 3 w zw. z art. 194 § 1 o.p. W ocenie Spółki taki skuteczny przeciwdowód w trybie art. 194 o.p. został przez nią przeprowadzony poprzez powołanie:
- operatu pomiarowego - mapy uzupełniającej i jej integralnej części - "Wykazu zmian gruntowych województwo podkarpackie powiat M. jednostka ewidencyjna 181107 5 Gmina P.", przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Mielcu w dniu 24.10.2012 r.,
- decyzji Starosty Powiatu z dnia [...].11.2013r. nr [...] w sprawie pozwolenia wodnoprawnego,
- decyzji Starosty Powiatu z dnia [...].09.2014r. nr [...] w sprawie zmiany klasyfikacji działki nr 1777/18 położonej w obrębie R., gmina P.
W odniesieniu do wskazanych wyżej dowodów Spółka podniosła, że przyjęcie ww. operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego rodziło po stronie organu ewidencyjnego obowiązek działania z urzędu w celu dokonania zmian ewidencyjnych. Operat został przyjęty do zasobu w dniu 24.10.2012 r., czyli dzień przed złożeniem przez Spółkę ww. wniosku. Dlatego działanie Spółki w tym kierunku miało charakter drugorzędny wobec obowiązku działania ex lege przez organ ewidencyjny
Następnie Skarżąca podniosła, że z uzasadnienia decyzji o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego wynika, że stawy rybne w R. powstały w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, a wiec niewątpliwie istniały w całym roku podatkowym 2012. Również z decyzji Starosty Powiatu z dnia [...].09.2014 r. wynika, że zbiornik wodny zlokalizowany na działce nr [...] jeszcze w latach 80-tych stanowił duży zarybiony staw. Dotychczasowy kontur Ws oraz część dotychczasowych konturów: Bz, ŁVI, ŁV i ŁIV stanowią obecnie odnowiony zbiornik wodny. W ocenie Strony z przedstawionego opisu dokonanego jeszcze w 2012 r. wynika jednoznacznie, że w tamtym czasie dokonano jedynie odnowienia istniejącego zbiornika wodnego. Zgłoszone przez Stronę dowody zmierzały do wykazania w trybie art. 194 § 3 o.p, że grunty Bz na należącej do Spółki działce nr 1777/18 tylko z przyczyn formalnych nie zostały sklasyfikowane w 2012 r. jako grunty nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Spółka podniosła również, że skoro tereny Bz na działce 1777/18 od kilkudziesięciu lat faktycznie są stawami, to z tego tytułu podlegają zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 7 ust. 8a u.p.o.l. W myśl tego przepisu o zwolnieniu podatkowym nie decyduje ewidencyjny rodzaj gruntu, ale sposób w jaki jest zajęty. Dlatego bez znaczenia dla oceny skutków podatkowych jest jego ewidencyjne przeznaczenie. Warunek zwolnienia mogą bowiem spełnić zarówno grunty Ws, grunty Wsr (gdyby nie były opodatkowane podatkiem rolnym), czy też każdy inny grunt, pod warunkiem zajęcia w sposób określony w art. 7 ust. 8a u.p.o.l. Organ podatkowy słusznie zastosował to zwolnienie na terenach Ws na działce 1777/18, jednak z uwagi na rozbieżność pomiędzy poprzednim stanem ewidencyjnym (1,4672 ha) a stanem rzeczywistym i obecnym stanem ewidencyjnym (7,4991 ha), zwolnienie to objęło tylko ewidencyjną a nie faktyczną powierzchnię stawów nr 4 i 5. Ustalenie rzeczywistej powierzchni gruntów zajętych pod ww. stawy było obowiązkiem organów podatkowych, wynikającym z art. 122, art. 180, art. 181 i art. 197 § 1 o.p.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego przy dokonaniu klasyfikacji opodatkowanego podatkiem od nieruchomości gruntu.
W szczególności nie naruszyły przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Przepis ten stanowi, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę m.in. wymiaru podatków. Oznacza to, że ilekroć zaistnienie obowiązku podatkowego, przedmiot opodatkowania lub stawka podatku uzależnione są od danych zamieszczanych w ewidencji gruntów i budynków, to organ podatkowy dokonując ustalenia (bądź określenia) wysokości zobowiązania podatkowego jest zobowiązany do uwzględnienia tych danych i musi na nich oprzeć wydawaną przez siebie decyzję. Pogląd o wiążącym charakterze tego rodzaju danych jest już ugruntowany w orzecznictwie podatkowym i nie jest kwestionowany. Jedynie przykładowo można tutaj wskazać kilka wyroków jak np: wyroki NSA z dnia 15.07.2014 r. II FSK 2234/12 , NSA z dnia 28.03.2014 r. II FSK 950/12 , NSA z dnia 21.03.2014 r. II FSK 3014/12 , czy też wyroki WSA, w tym WSA w Łodzi z dnia 29.05.2014 r. I SA/Łd 49/14, WSA w Gliwicach z dnia 27.05.2014 r. I SA/Gl 1152/13, WSA w Gdańsku z dnia 23.04.2014 r. I SA/Gd 166/14 czy też WSA w Rzeszowie z dnia 11.03.2014 r. I SA/Rz 1166/13 – orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.go.pl. Wyliczenie to jest jedynie przykładowe i nie uwzględnia, co oczywiste, wszystkich zapadłych w tym duchu orzeczeń.
W jednolitej zasadniczo linii orzeczniczej sądów administracyjnych dopuszcza się jedynie wyjątki od tak traktowanej reguły mocy wiążącej zapisów ewidencji gruntów i budynków pozwalających odstąpić od znajdujących się tam zapisów w przypadku, gdy inne są zapisy księgi wieczystej, (wyrok NSA z dnia 15.07.2014 r., II FSK 2566/12 - odnośnie wpisów prawa wieczystego użytkowania), bądź też organy odpowiadające za aktualność stanu ewidencyjnego zawartego w ewidencji w niewłaściwy sposób wykonują ciążące na nich obowiązki i wbrew tymże nie doprowadzają we właściwym czasie i trybie do zmiany ewidencji (tak np.: wyrok WSA w Opolu z dnia 11.06.2014 r. I SA/Op 324/14, WSA w Gdańsku z dnia 17.04.2013 r. I SA/Gd 164/13, czy też wyrok NSA z dnia 11.07.2012 r. II FSK 2632/10, choć także prezentowano stanowisko odmienne w wyroku NSA z dnia 28.03.2014 r., II FSK 950/12), możliwe jest też sięgnięcie do danych, które nie są zamieszczane w ewidencji w sytuacji, gdy mają one znaczenie dla opodatkowania nieruchomości (np.: posiadacz samoistny w sytuacji gdy jest wpisany jako właściciel).
Jeżeli takie sytuacje nie zaistniały, to podatnik kwestionujący treść ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych, jakie w niej zostały zawarte, a które mają znaczenie dla wysokości jego obowiązku podatkowego, powinien wszcząć przed właściwym organem (starosta lub prezydent miasta na prawie powiatu) procedurę zmiany tychże zapisów, tak by móc się na nie powołać w trakcie postępowania podatkowego, przy czym należy mieć na uwadze, że będą one miały znaczenie dopiero po wprowadzeniu ich do ewidencji (tak np.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23.09.2013 I SA/Gd 642/14, wyrok NSA z dnia 17.07.2014 r. II FSK 1662/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27.05.2014 r. I SA/Gl 1152/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19.05.2014 r. I SA/Łd 49/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12.02.2014 r. III SA/Po 998/13).
Dlatego też Sąd Administracyjny w Rzeszowie stoi konsekwentnie na stanowisku, że organy podatkowe w zakresie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które to dane powinny tam być zawartymi, są nimi związane, aż do chwili ich zmiany.
W przedmiotowej sprawie, co nie jest kwestionowane, w roku 2012 nie doszło do zmiany danych zawartych w tejże ewidencji w zakresie działki nr 1777/18 w związku z operatem geodezyjnym sporządzonym przez geodetę P. T. na dzień 1.10.2012 r. Wykaz zmian gruntowych nim objęty przewidywał zmianę przeznaczenia gruntu na tej działce w sposób szczegółowo opisany, przy czym dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma wprowadzenie oznaczenia "wsr" dla 7,5 hektarowej części działki ewidencyjnej w miejsce gruntu dotychczas oznakowanej m.in. oznaczeniami "ws", "ł",, czy "ps" i "bz".
Z uwagi na stanowisko skarżącej spółki postępowanie odnośnie tej działki zostało zawieszone (w pozostałym zakresie zmiany wprowadzono do ewidencji) i zmiany dokonano dopiero w roku 2014 po uzyskaniu przez spółkę pozwolenia wodnoprawnego.
W ewidencji gruntów i budynków oznaczenie części działki symbolem "wsr" zostało wprowadzone dopiero w tym roku. W odniesieniu do roku 2012 pozostaje zatem ono prawnie relewantnym. Nie zaistniało przy tym opóźnienie w działaniach administracji samorządowej przy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.
Należy dalej dokonać oceny charakteru zmian jakie zostały w związku z aktualizacją danych w ewidencji wprowadzone, a w szczególności odnieść się do charakteru gruntów nimi objętych i możliwości opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości oraz zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust, 1 pkt 8a u.p.o.l.
Jak wynika z wykazu zmian gruntowych przeznaczenie poszczególnych części działki 1777/18 zostało oznaczone jako Ps, Ł, ws i bz, co oznacza, że działka ta była wykorzystywana jako pastwisko trwałe, łąka trwała, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe oraz grunty pod wodami stojącymi (§ 68 ust. 1 pkt 1 lit. c, d, ust.3 pkt 5 i ust.4 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.).
Po zmianach przeznaczenie gruntu określono jako pastwisko stałe, rowy/pastwisko stałe i grunty pod stawami /łąki stałe.
Należy wskazać, że spośród tych przed zmianami przeznaczeń gruntu, część stanowi grunty rolne, a szczegółowo użytki rolne, zaś część grunty pod wodami (ws), zaś po zmianach, stanowią one grunty rolne a w szczególności użytki rolne.
Co do zasady grunty takie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym - opisane w § 68 ust.1 pkt 1 rozporządzenia o ewidencji, (oprócz "ws").
Wprowadzone na mocy powyżej wskazanego dokumentu geodezyjnego zmiany w użytku gruntów wprowadzają bowiem wcześniej nie zaistniały (na obszarze 7,5 ha) nowy użytek gruntu definiowany jako grunty pod stawami – "wsr", jak też rowy "w". Tego rodzaju użyteczność gruntu wskazuje na to, że co do zasady mogą podlegać podatkowi rolnemu (przy braku wykorzystywania ich do działalności gospodarczej).
Jak bowiem wynika z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.), podatkowi temu podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. Przepis ten jako cechę konstytutywną podlegania danego gruntu temu podatkowi wskazuje wpisanie danego gruntu jako użytku rolnego do ewidencji gruntów i budynków. W tym przypadku ewidencja ta nie stanowi tylko dokumentu urzędowego zawierającego pewne dane i potwierdzającego informacje na temat gruntu i stanowiące tego dowód, ale stanowi podstawę do przyjęcia opodatkowania gruntu podatkiem rolnym. Jeżeli jakiś grunt nie jest wpisany do ewidencji jako użytek rolny, to bez względu na to jak jest wykorzystywany, nie będzie podlegał podatkowi rolnemu. Tak samo, jeżeli grunt jest do niej jako taki użytek wpisany, to będzie temu podatkowi podlegał bez względu na jego aktualne wykorzystanie. Wpis do ewidencji stanowi element podatkowotwórczy określając, co jest a co nie jest przedmiotem opodatkowania. Bez względu na okoliczności nie można od opodatkowania w zgodności z tym wpisem odstąpić. Jakiekolwiek wyjątki (jak przy art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego) nie są dopuszczalne (por. L. Etel, Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Serwis Informacji Prawnej Lex, art. 1 ustawy o podatku rolnym.)
Aby zatem mogło dojść do opodatkowania tych gruntów na mocy ustawy o podatku rolnym, musi dojść do wpisania takiego przeznaczenia gruntu do ewidencji. Dopóki zmiany te nie zostaną w niej umieszczone, to dla potrzeb podatkowych grunty te nie mogą być uznawane jako grunty pod stawami, czy też rowy (użytki rolne o tym rodzaju wykorzystania).
Oczywiście przedmiotowe grunty przed zmianami też posiadały w przeważającej mierze charakter użytku rolnego, lecz opodatkowane były podatkiem od nieruchomości w związku z wykorzystywaniem ich do działalności gospodarczej, jednak wynika to z kolejności stosowania ustaw podatkowych. Najpierw bowiem rozważane jest stosowanie ustawy zgodnej z przeznaczeniem gruntu (np.: o podatku rolnym) a potem należy rozważyć, czy nie zachodzą wyłączenia jej stosowania, czyli przykładowo wykorzystywanie do działalności gospodarczej. Tak stało się też w przedmiotowej sprawie, gdzie organy przyjęły, że przedmiotowy grunt, który określony był jako użytek rolny (Ps, Ł) był wykorzystywany do działalności gospodarczej, zaś pozostałe grunty nie były sklasyfikowane rolniczo i podlegały podatkowi od nieruchomości (ws). Po zmianach całość gruntu musiała by być sklasyfikowana jako użytek rolny i podlegać podatkowi rolnemu, zaś podatkowi od nieruchomości dopiero po zaistnieniu wyłączeń. Ponieważ jednak nie doszło w roku 2012 do wprowadzenia tych zmian do ewidencji (oznaczenie wsr, w), kwestia taka nie może być rozpatrywana.
Podatek od nieruchomości musi zostać określony z uwzględnieniem danych zawartych w ewidencji przed zmianami.
Uznanie tych zmian do roku 2012 powodowało by przy tym niemożność zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 8a u.p.o.l. do gruntu sklasyfikowanego symbolem wsr.
Jak już wyżej wskazano, grunt taki stanowi użytek rolny i podlega podatkowi rolnemu. Ustawa o podatku rolnym posiada w art. 12 swój katalog wyłączeń od opodatkowania , który nie jest tożsamy z katalogiem zawartym w art. 7 ust.1 u.p.o.l. Przy wymiarze tego podatku zastosowanie to nie mogłoby mieć miejsca, tak jak przy opodatkowaniu gruntów pod wodami stojącymi (ws) podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Z tych względów Sąd Administracyjny skargę oddalił w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło