I SA/Rz 12/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-02-11

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, będącej przedsiębiorcą, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże bieżące trudności finansowe, zajęcie rachunków bankowych i stratę w ostatnim roku obrotowym, ale posiada znaczny kapitał zakładowy, środki trwałe i wysokie obroty?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie prawnej, ponieważ koszty sądowe (wpis w kwocie 208 zł) nie były wygórowane w stosunku do obrotów spółki i wartości jej środków trwałych. Pomimo bieżących trudności finansowych i zajęcia rachunków bankowych, spółka jako przedsiębiorca powinna we własnym zakresie pozyskać środki na pokrycie kosztów, a jej wspólnicy powinni dostarczyć brakujących środków w sytuacjach kryzysowych. Ustawodawca, przyznając prawo pomocy osobie prawnej, pozostawił decyzję w tym zakresie uznaniu sądu, który powinien rozważyć nie tylko uwarunkowania materialne, ale także status wnioskodawcy, cele jego działalności i możliwości pozyskania środków.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała znaczny kapitał zakładowy, środki trwałe i zysk w ostatnim roku obrotowym, ale podała również wysokie salda na rachunkach bankowych (w tym w walutach obcych) oraz bieżące trudności finansowe wynikające z zajęcia kont przez organ egzekucyjny. Skarżąca przedstawiła również dokumenty dotyczące zbycia udziałów przez jej wspólnika.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "A" sp. z o.o. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w P., o przyznanie tej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, zgodnie z którym wartość jej kapitału zakładowego wynosi 600 000 zł, wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych 659 126,48 zł, a ostatni rok obrotowy zakończyła z zyskiem, w wysokości 174 849,87 zł. Spółka podała również, że posiada trzy rachunki bankowe, których salda, na dzień złożenia wniosku wynosiły odpowiednio: - 109 650,92 zł, - 142 756,33 EUR i – 122 066,03 USD. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy spółka podała, że na koniec czerwca 2014 r. odnotowała stratę. Obecnie nie ma też możliwości zbycia należących do niej środków trwałych, albowiem stanowią one zabezpieczenie rzeczowe kredytów bądź są przedmiotem leasingu. Na swoją bieżącą działalność spółka, zgodnie ze swoim oświadczeniem, wykorzystuje kredyt obrotowy. W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że działalność przedsiębiorstwa skarżącej zaburza przede wszystkim zajęcie jej kont przez Izbę Celną, w związku z czym wszystkie wpływy na te rachunki są natychmiast przejmowane przez organ egzekucyjny. Jako argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku spółki podano także to, że jej działalność jest jedynym źródłem utrzymania rodziny, w tym dwójki dzieci. Do wniosku skarżącej załączonych zostało szereg dokumentów źródłowych, w tym między innymi kopie deklaracji składanych przez spółkę na poczet podatku od towarów i usług, zgodnie z którymi podstawa opodatkowania tym podatkiem w październiku 2014 r. wyniosła 224 497 zł, a we wrześniu tego roku 109 647 zł. Składając sprzeciw od postanowienie referendarza sądowego, w sprawie I SA/Rz 1244/14, skarżąca przedłożyła dokumenty świadczące o tym, że jedyny wspólnik spółki, pełniąca również funkcję Prezesa Zarządu B. N., z dniem 1 stycznia 2015 r. podarowała osobie trzeciej swój udział w spółce B Sp. j. Skarżąca przedłożyła też umowę sprzedaży przez B. N. 900 udziałów w "C" sp. z o.o. w P. za 45 000 zł. Dodała ponadto, że B. N. miała zamiar zbycia również pozostałych udziałów w tej spółce, jednakże pobyt w szpitalu uniemożliwił jej dopełnienie wszystkich związanych z tym formalności. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 208 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonego wyżej regulacji przyznanie prawa pomocy innym podmiotom niż osoby fizyczne uzależnione jest nie tylko od ich sytuacji materialnej, ponieważ ustawodawca w tym przypadku, posługując się terminem "prawo pomocy może zostać przyznane", pozostawił decyzję w tym zakresie uznaniu sądu, co oznacza, że nawet, gdy wnioskodawca wykaże brak środków na pokrycie określonych kosztów postepowania, to nie rodzi to po jego stronie swoistego rodzaju "roszczenia" o przyznanie mu ulgi w postaci prawa pomocy. Udzielając bowiem tego rodzaju wsparcia osobie prawnej rozważyć należy oprócz uwarunkowań materialnych również takie okoliczności jak status wnioskodawcy, cele jego działalności, możliwości pozyskania środków oraz potencjalne skutki odmowy przyznania mu wsparcia. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy, gdyż nie sposób jest stwierdzić, że nie ma ona środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Koszty te, wśród których najważniejszą pozycję stanowi wpis w kwocie 208 zł, nie są wygórowane w stosunku do wartości obrotów spółki (wysokość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyniosła we wrześniu i październiku 2014 r. odpowiednio 109 647 zł i 224 497 zł) oraz zgromadzonych przez nią środków trwałych (659 126,48 zł). W tej sytuacji nawet bieżące trudności finansowe, zajęcie jej rachunków bankowych, nie mogą przemawiać za przyznaniem skarżącej dofinansowania ze środków publicznych. Oprócz tego dodać należy, że spółka jest przedsiębiorcą, nastawionym na generowanie zysku dla swoich wspólników, tak więc to ci wspólnicy powinni dostarczyć jej brakujących środków w sytuacjach kryzysowych, skoro decydują się na kontynuowanie jej działalności. Aktualnie spółka prowadzi działalność gospodarczą, jest czynnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, tak więc winna we własnym zakresie pozyskać środki na zabezpieczenie realizacji swoich celów. Na marginesie niniejszych rozważań dodać również należy że jedynym udziałowcem skarżącej spółki jest B. J. N., która posiada także, zgodnie z danymi zamieszczonymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, udziały w "C" sp. z o.o., z siedzibą w P.. Ponadto fakt nieodpłatnego zbycia przez nią udziału w kolejnej spółce (sp. j.) świadczy raczej o tym, że jej sytuacja nie jest tak zła, jak to zostało przedstawione we wniosku, a skarżąca spółka nie jest jej jedynym źródłem utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło