I SA/Rz 1201/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-01-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która spłaca kredyty i utrzymuje dorosłych synów, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej dochody netto na gospodarstwo domowe wynoszą 2180 zł, a wpis od skargi to 379 zł?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, uznając, że choć jego dochody brutto przekraczają 4000 zł, to spłata kredytów i utrzymanie dorosłych synów, a także prowadzone postępowanie egzekucyjne, znacząco obciążają jego budżet. Zastosowano art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z wpisu w ½ części), ponieważ pełne zwolnienie nie było uzasadnione, ale częściowe stanowiło odpowiednie wsparcie w jego sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od spadków i darowizn. W oświadczeniu o stanie majątkowym wykazał dochody z emerytur (jego i żony), posiadanie mieszkania i nieruchomości rolnej, a także ponoszenie kosztów leczenia, spłaty kredytów i utrzymania dorosłych synów. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego podał, że jego miesięczny dochód netto na gospodarstwo domowe wynosi 2180 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w ½ części i odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2014 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w ½ części, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Występując do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a także pełnoletnimi synami, którzy pozostają na utrzymaniu rodziców. Źródło utrzymania skarżącego stanowi emerytura w wysokości 3 120,26 zł brutto miesięcznie, natomiast jego małżonka pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1 443 zł brutto miesięcznie. Wymieniając składniki majątkowe, znajdujące się w posiadaniu skarżącego oraz jego domowników, w oświadczeniu zadeklarowano następujące przedmioty: mieszkanie o pow. 101,76 m2, a także nieruchomość rolna o areale 0,95 ha. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podkreślił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co jest związane w szczególności z wysokimi wydatkami ponoszonymi przez niego i jego najbliższych, a związanymi z wysokimi kosztami leczenia, a także koniecznością spłaty kredytów (raty z tego tytułu wynoszą 720 zł miesięcznie), jak również udzielaniem wsparcia materialnego synom, którzy pozostają bez zatrudnienia. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący dodał, że po odliczeniu składek i podatków, a także należności zajętych w ramach prowadzonej egzekucji i spłat kredytów, miesięczny dochód w jego gospodarstwie domowym wynosi 2 180 zł netto. Środki te są przeznaczane na zaspokojenie bieżących wydatków. Jeżeli zaś chodzi o wymienioną w oświadczeniu nieruchomość rolną, to tylko jej część jest zdatna do uprawy. Nie przynosi ona jednak dochodu. W związku z powyższym skarżący wniósł w sprzeciwie o "umorzenie wpisu" od skargi w ½ części. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 379 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych podnosząc, że ich uiszczenie przekracza zakres jego możliwości finansowych, grożąc tym samym pozbawieniem go, a także jego bliskich, środków koniecznego utrzymania. Odnosząc się do tych twierdzeń należy zauważyć, że skarżący wraz z żoną uzyskuje stałe dochody, których kwota brutto przekracza 4000 zł. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że uiszczenie, chociażby w części, kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis wynosi 379 zł, leży całkowicie poza zakresem jego możliwości płatniczych. Oceny tej nie może zmienić fakt spłacania przez skarżącego zaciągniętych przez niego kredytów, ponieważ zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których kwalifikują się koszty sądowe. Niezależnie jednak od powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można pominąć również tego, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, co bez wątpienia wpływa na jego sytuację materialną. W tej sytuacji uiszczenie przez niego pełnego wpisu od skargi, mogłoby być dla niego znacznym obciążeniem, zwłaszcza że utrzymuje on jeszcze dwóch dorosłych synów, pozostających aktualnie bez zatrudnienia. W związku z powyższym Sąd, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od wpisu od skargi w ½ części, odmawiając mu prawa pomocy w pozostałym zakresie. Taki zakres przyznanego wsparcia odpowiadał będzie bowiem możliwościom płatniczym skarżącego i jego aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło