I SA/Rz 1224/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-06
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce jawnej, która nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, biorąc pod uwagę subsydiarną odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy spółce jawnej w zakresie częściowym, uznając, że mimo wykazania braku środków na pokrycie kosztów, nie rodzi to po stronie spółki roszczenia o przyznanie ulgi. Ustawodawca pozostawił decyzję w tym przedmiocie uznaniu sądu, który powinien rozważyć nie tylko sytuację materialną, ale także status prawny wnioskodawcy, cele jego działalności oraz możliwość pozyskania środków. W przypadku spółki jawnej, subsydiarną odpowiedzialność za jej zobowiązania ponoszą wspólnicy, do których spółka powinna się zwrócić o pomoc. Ponadto, spółka nie realizuje szczególnie doniosłych celów społecznych, które przemawiałyby za wsparciem z budżetu państwa.Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna "A" z siedzibą w M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, w związku ze skargami na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku od towarów i usług za rok 2010. Spółka wykazała niskie przychody, stratę w ostatnim roku obrotowym, brak czynnego rachunku bankowego oraz umorzenie postępowania upadłościowego z powodu braku środków. Obecnie spółka faktycznie nie prowadzi działalności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "A" sp. j.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. j, z siedzibą w M., o przyznanie tej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skarg "A" sp. j, z siedzibą w M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 października 2014 r. o numerach: (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niej zawodowego pełnomocnika, w osobie doradcy podatkowego. W związku z tym, złożyła, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczenie o stanie majątkowym, zgodnie z którym wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych wynosi 47 699,40 zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 30 zł.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżąca nie posiada żadnego czynnego rachunku bankowego, a jej przychód za 2014 r. wyniósł 1 390,33 zł, zaś za pierwsze półrocze 2015 r. wynosi 0 zł. Oprócz tego, w uzasadnieniu wniosku podkreślono, że Sąd Rejonowy w T., postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. umorzył prowadzone względem spółki postępowanie upadłościowe, ze względu na brak środków na jego przeprowadzenie.
Aktualnie spółka faktycznie nie prowadzi działalności, nie jest więc w stanie pokryć kosztów skorzystania z pomocy zawodowego pełnomocnika – doradcy podatkowego.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wynika z przytoczonego wyżej regulacji przyznanie prawa pomocy innym stronom postępowania sądowoadministracyjnego niż osoby fizyczne uzależnione jest nie tylko od ich sytuacji materialnej. Ustawodawca w przypadku tej kategorii podmiotów, jaką stanowią osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, posługując się terminem "prawo pomocy może zostać przyznane", pozostawił decyzję w tym przedmiocie uznaniu sądu, co oznacza, że nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże faktyczny brak środków na pokrycie określonych kosztów postepowania, to nie rodzi to po jego stronie swoistego rodzaju "roszczenia" o przyznanie mu ulgi w postaci prawa pomocy. Udzielając bowiem tego rodzaju wsparcia ze środków publicznych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej rozważyć należy oprócz uwarunkowań materialnych również takie okoliczności jak status i forma prawna wnioskodawcy, cele jego działalności, możliwości pozyskania przez niego środków oraz potencjalne skutki odmowy przyznania mu wsparcia.
Skarżąca ma status jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w rozumieniu art. 33 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), co oznacza, że posiada ona zdolność prawną, jednakże nie jest podmiotem w pełni niezależnym od swoich wspólników. Za zobowiązania spółki jawnej subsydiarnie odpowiadają bowiem jej wspólnicy, co wynika z art. 31 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.). W związku z tym, w sytuacji, w której spółka nie będzie w stanie regulować swych zobowiązań, obowiązek ten spadnie na wspólników.
Skarżąca w niniejszej sprawie jest spółką prawa handlowego – przedsiębiorcą, którego celem działania jest pomnażanie majątku swoich wspólników, którzy ponoszą solidarną odpowiedzialność za jej zobowiązania. W sytuacji więc, w której spółka ta nie posiada środków na zaspokojenie swoich potrzeb, takich jak opłacenie usług zawodowego pełnomocnika, w pierwszej kolejności pominą się zwrócić o pomoc do wspólników, z woli których została utworzona i funkcjonuje w obrocie gospodarczym.
Niezależnie od powyższego stwierdzić też należy, że skarżąca nie realizuje żadnych szczególnie doniosłych celów społecznych, które przemawiałyby za przyznaniem jej wsparcia z budżetu państwa. W związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło