I SA/Rz 1224/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-19

Skład orzekający: Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie doradcy podatkowego) w postępowaniu sądowym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale nie uprawdopodobni braku możliwości uzyskania pomocy od swoich wspólników?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, będąca przedsiębiorcą realizującym interesy ekonomiczne wspólników, nie może liczyć na przerzucenie kosztów postępowania sądowego na podatników poprzez przyznanie prawa pomocy, jeśli nie uprawdopodobni w sposób wiarygodny braku możliwości uzyskania wsparcia od swoich wspólników. Sąd ma uznaniowość w przyznaniu prawa pomocy, ale nie jest do tego zobligowany, nawet po spełnieniu przesłanek ekonomicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, powołując się na trudną sytuację finansową, stratę w ostatnim roku obrotowym, brak środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego oraz brak możliwości uzyskania pomocy od niewypłacalnych wspólników. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku możliwości uzyskania wsparcia od wspólników.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w dniu 19 października 2015 r., sprawy ze skarg "A" sp. j, z siedzibą w M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) października 2014 r. o numerach: (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie doradcy podatkowego - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niej doradcy podatkowego. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych wynosi 47 699,40 zł, natomiast jeżeli chodzi o dochody, to ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 30 zł. Zgodnie z przedmiotowym oświadczeniem skarżąca nie posiada żadnego czynnego rachunku bankowego, zaś jej przychód za 2014 r. wyniósł 1 390,33 zł, natomiast za pierwsze półrocze 2015 r. wynosi 0 zł. Skarżąca zwróciła także uwagę, że Sąd Rejonowy w T., postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r., umorzył prowadzone względem niej postępowanie upadłościowe, z powodu braku środków na jego przeprowadzenie. Obecnie spółka praktycznie nie prowadzi działalności, nie jest więc w stanie pokryć kosztów skorzystania z pomocy zawodowego pełnomocnika – doradcy podatkowego. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżąca stwierdziła, że nie ma możliwości uzyskania pomocy od swoich udziałowców (współwłaścicieli spółki), z uwagi na ich niewypłacalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze treść przytoczonego wyżej przepisu stwierdzić należy, że kryteria przyznania ulgi w postaci prawa pomocy, w odniesieniu do innych podmiotów niż osoby fizyczne, zostały sformułowane w nieco odmienny sposób. W ich wypadku nie wystarczy bowiem samo wykazanie braku środków na pokrycie konkretnych kosztów, gdyż ustawodawca ostateczną decyzję w tym przedmiocie pozostawia uznaniu sądu, który może przyznać prawo pomocy, jednak nie jest do tego zobligowany, w sytuacji wykazania przez ubiegający się o tę ulgę podmiot spełnienia przesłanek ekonomicznych, jak ma to miejsce w przypadku osób fizycznych. Oczywiście przyznana sądowi uznaniowość nie oznacza dowolności, gdyż wydając rozstrzygnięcie w tym zakresie winien jest on każdorazowo wyjaśnić motywy swojej decyzji, ze wskazaniem na konkretne przesłanki. W niniejszej sprawie skarżąca, domagająca się przyznania wsparcia ze środków publicznych, jest przedsiębiorcą, a więc podmiotem, którego celem działania jest pomnażanie majątku w interesie swoich wspólników. Jest więc podmiotem realizującym ich interesy ekonomiczne, dlatego też, w sytuacji, w której spółka znajdzie się w trudnej sytuacji, to winna zwrócić się o pomoc właśnie do wspólników. Brak jest więc podstaw do przerzucania kosztów jej wsparcia na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżąca podniosła, że nie może liczyć na pomoc ze strony swoich wspólników, gdyż są oni niewypłacalni, jednakże nie uprawdopodobniła tego w jakikolwiek sposób. Jej twierdzenia w tym zakresie są gołosłowne, gdyż nie odnoszą się do konkretnych okoliczności, tak więc nie sposób czynić na ich podstawie jakichkolwiek wiążących ustaleń, ani wyciągać z nich daleko idących wniosków. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca, jako spółka prawa handlowego i uczestnik obrotu gospodarczego, nie może korzystać z jakiegokolwiek uprzywilejowania w stosunku do innych podmiotów, działających na rynku, uzyskując dofinansowanie ze środków budżetowych, tym bardziej, że nie przemawiają za tym żadne względy, takie jak chociażby realizacja szczególnie doniosłych społecznie celów. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło