I SA/Rz 1224/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. I SA/Rz 1224/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2015r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia A. B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanego - A. B. na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: [...] Pismem z dnia 16.09.2014r. organ egzekucyjny wystąpił do organu rekwizycyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. o zajęcie w ramach pomocy prawnej nieruchomości, stanowiącej własność Zobowiązanego, położonej w miejscowości W. Wniosek organu egzekucyjnego dotyczył tytułów wykonawczych o nr: [...]. Na podstawie wezwania z dnia 06.10.2014r. organ rekwizycyjny dokonał zajęcia nieruchomości oraz wezwał Zobowiązanego do uregulowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi w terminie 14 dni, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Następnie rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy i określił wartość zajętej nieruchomości Zobowiązanego a organ rekwizycyjny sporządził protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W reakcji na powyższe Zobowiązany wniósł zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości. Organ rekwizycyjny uznał wniesione przez Zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione postanowieniem z dnia [...].07.2015r., na które Zobowiązany wniósł zażalenie z dnia 31.07.2015r. do Dyrektora Izby Skarbowej. Pismem z dnia 19.06.2015r. Zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zgłoszonych przez niego zarzutów z dnia 8.05.2015r., argumentując że w zarzutach wniósł o zmianę oszacowania wartości zajętej nieruchomości i stwierdzenie, że jest ona wyższa niż wskazana w operacie sporządzonym. Zobowiązany podniósł, że rzeczoznawca majątkowy nie uwzględnił specyficznych cech nieruchomości tj. położenie, znajdowanie się złóż kruszywa naturalnego, których sprzedaż została już zakontraktowana. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), dalej p.e.a., zawiera zamknięty katalog przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Po analizie akt sprawy organ egzekucyjny stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wskazano, że zarzuty Zobowiązanego z dnia 8.05.2015r. zostały rozpoznane przez organ rekwizycyjny, gdyż postanowienie w tym przedmiocie doręczono już Zobowiązanemu. Zobowiązany wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na powyższe postanowienie, w którym ponownie przedstawił okoliczności podniesione w ramach wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zarzucił, że na postanowienie organu rekwizycyjnego, w którym rozpoznano jego zarzuty, wniósł zażalenie. Jednocześnie Zobowiązany wniósł o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zgłoszonych zarzutów z dnia 8.05.2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w opisanym na wstępie postanowieniu nie uwzględnił zażalenia Zobowiązanego i utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sprawie nie zaszły przesłanki do zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Żaden z przepisów p.e.a., jak i innych aktów prawnych, które miałyby zastosowanie poprzez odesłanie z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e. nie warunkuje zawieszenia postępowania egzekucyjnego od wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie zajętej nieruchomości, na co w treści wniosku i zażalenia powołał się Zobowiązany. Organ odwoławczy wskazał, że jedynie wniesienie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e. stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jednak w przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie zachodzi. Katalog przesłanek umożliwiających zawieszenie postępowania egzekucyjnego, przewidzianych w art. 56 § 1 u.p.e. ma charakter zamknięty. Rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie tego przepisu ma charakter związany. Jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e., to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Jeżeli natomiast żadna z tych przesłanek nie zachodzi, organ egzekucyjny nie może podjąć postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Z tych przyczyn Dyrektor Izby Skarbowej uznał zaskarżone postanowienie organu I instancji za prawidłowe. Organ odwoławczy wziął również pod uwagę, że rozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania jest już bezprzedmiotowe, skoro postanowieniem z dnia [...] października 2015r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznał zażalenie Zobowiązanego na postanowienie organu rekwizycyjnego w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. A. B. wniósł skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem organu I instancji. W uzasadnieniu Skarżący przedstawił zarzuty odnoszące się do sposobu dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ocenie Strony wycena nieruchomość w operacie szacunkowym została zaniżona. Operat został sporządzony wadliwie, ponieważ do porównania nieruchomości zostały przyjęte nieruchomości gruntowe przeznaczone pod uprawę. Nie uwzględniono, że nieruchomość Skarżącego posiada złoża kruszywa naturalnego, co skutkowało zaniżeniem wartości wyceny. Rzeczoznawca majątkowy w operacie nie wskazał źródeł informacji na temat wpływu poszczególnych cech nieruchomości na jej wartość. Rzeczoznawca pominął, że teren, na którym znajduje się nieruchomość jest korzystny pod względem inwestycyjnym i turystycznym. W zamian skoncentrował się na rolniczym przeznaczeniu nieruchomości, co również zaniżyło wartość wycenianej nieruchomości. W najbliższym sąsiedztwie nieruchomości zlokalizowane są budynki mieszkalne jednorodzinne wraz z zabudowaniami gospodarczymi, co korzystnie wpływa na lokalizację nieruchomości. Fakt, że nieruchomość leży w odległości kilku kilometrów od R. i J. wpływa na jej korzystne położenie. Niewielka odległość od aglomeracji miejskiej tworzy dobre miejsce dla potencjalnych kontrahentów. Skarżący podniósł również, że wyceniona nieruchomość posiada pod powierzchnią do głębokości 14 metrów złoża kruszywa naturalnego. W operacie szacunkowym rzeczoznawca nie uwzględnił tej okoliczności. W oparciu o powyższe Skarżący zarzucił, że operat szacunkowy został sporządzony w sposób niezgodny z ustawą o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, dlatego też nie może być podstawą ustalenia ceny ww. nieruchomości. Skarżący podniósł, że prowadzenie egzekucji z nieruchomość, której kwota wyceny została znacznie zaniżona grozi poważną stratą nie tylko dla Zobowiązanego, ale również dla Skarbu Państwa. W obliczu planów rozpoczęcia wydobycia kruszywa na nieruchomości Skarb Państwa, w wyniku podpisanych kontraktów i sprzedaży kruszywa mógłby uzyskać z tytułu podatku VAT oraz podatku dochodowego znaczne należności. Trzeba natomiast pamiętać, że dokumenty koncesyjne są przynależne właścicielowi gruntu, a więc w razie sprzedaży takiego gruntu nie przechodzą na nowego nabywcę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględniając zażalenia nie naruszył prawa i trafnie uznał, że w sprawie brak jest przesłanek nakazujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Problematyka zawieszenia tego postępowania została uregulowana w przepisach art. 56 i nast. u.p.e.. Przepis art. 56 § 1 u.p.e. zawiera zamknięty katalog przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego . Są to: 1) wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) śmierć zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i brak jego przedstawiciela ustawowego; 4) żądanie wierzyciela. Jednocześnie przepis art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e. wskazuje, że zawieszenie postępowania następuje w innych przypadkach wskazanych w ustawie. Przypadki te zostały wymienione w przepisach art. 32a § 2, art. 32c § 1, art. 35 § 1, art. 110p § 3 u.p.e., art. 140 § 1 p.u.n. Podstawą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest również wstrzymanie wykonania przez organ lub sąd administracyjny wykonalności decyzji lub postanowienia będącego podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub też zabezpieczenie przez sąd powszechny powództwa o pozbawianie wykonalności tytułu wykonawczego poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego (por. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, art. 56; SIP LEX; Wyd. VII Wydawnictwo Wolters Kluwer). W takich przypadkach zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest obligatoryjne, czyli niezależnie od woli organu jest on zobowiązany do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie Skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania z uwagi na złożenie przez niego zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości będącej przedmiotem toczącego się postępowania. Wystąpienie z takim wnioskiem nie jest jednak czynnością wskazaną w powyżej wymienionych przepisach. Nie jest to tożsame ze złożeniem zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-7 , 9 i 10 u.p.e., a więc zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Przesłanka do zawieszenia egzekucji wskazywana przez Skarżącego nie mieści się w katalogu przyczyn, które uzasadniają jego zawieszenie, a tym samym nie mogła stanowić podstawy do pozytywnego rozpatrzenia przez organy wniosku skarżącego. Zawieszenie postępowania z tej przyczyny stanowiłoby naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygniecie. Organy nie mogły z tej przyczyny zawiesić postępowania i wniosek skarżącego słusznie nie został uwzględniony. Postępowanie w związku ze złożeniem zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości uległo wstrzymaniu w związku ze złożeniem takiego środka zaskarżenia – do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii. Dopiero po jej rozstrzygnięciu mogło toczyć się dalej. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, przy czym argumentacja Skarżącego w niej zawarta koncentruje się na okolicznościach związanych z jakością przedłożonego przez biegłego operatu szacunkowego, nie zaś prawnych uwarunkowaniach zawieszenia postępowania. Sprawa prawidłowości sporządzenia tego operatu leży jednak poza ramami tej sprawy i nie wymaga dokonania w tym zakresie stosownych rozważań. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).