I SA/Rz 1229/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-02-04
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce jawnej, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółce jawnej, która jest przedsiębiorcą nastawionym na zysk wspólników i nie realizuje celów społecznie użytecznych, nie powinno się przyznawać prawa pomocy w zakresie częściowym, nawet jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów sądowych. W takiej sytuacji wsparcie powinni udzielić sami wspólnicy, którzy ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki.Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na posiadanie środków trwałych o wartości 47 699,40 zł, stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 93 742,85 zł, brak rachunku bankowego, niski przychód za 2014 r. (1 390,33 zł) oraz zajęcie budowy w ramach postępowania egzekucyjnego. Wpis od skargi wynosił 1 500 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "A" sp. j.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. j, z siedzibą w M., o przyznanie tej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) października 2014 r., nr (...), w przedmiocie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, zgodnie z którym wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych wynosi 47 699,40 zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 93 742,85 zł.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżąca nie posiada żadnego rachunku bankowego, a jej przychód za 2014 r. wyniósł zaledwie 1 390,33 zł. Oprócz tego w uzasadnieniu wniosku zaznaczono, że spółka nie posiada majątku, a rozpoczęta przez nią budowa, będąca na ewidencji środków trwałych, została zajęta w ramach prowadzonego względem spółki postępowania egzekucyjnego.
W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie uiścić opłat sądowych.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 1 500 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wynika z przytoczonego wyżej regulacji przyznanie prawa pomocy innym podmiotom niż osoby fizyczne uzależnione jest nie tylko od ich sytuacji materialnej, albowiem ustawodawca w tym przypadku, posługując się terminem "prawo pomocy może zostać przyznane", pozostawił decyzję w tym przedmiocie uznaniu sądu, co oznacza, że nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże brak środków na pokrycie określonych kosztów postepowania, to nie rodzi to po jego stronie swoistego rodzaju "roszczenia" o przyznanie mu ulgi w postaci prawa pomocy. Udzielając bowiem tego rodzaju wsparcia osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej rozważyć należy oprócz uwarunkowań materialnych również takie okoliczności jak status i forma prawna wnioskodawcy, cele jego działalności, możliwości pozyskania przez niego środków oraz potencjalne skutki odmowy przyznania mu wsparcia.
Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy na wstępie należy stwierdzić, że skarżąca ma status jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w rozumieniu art. 33 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.). Oznacza to, że posiada ona zdolność prawną, jednakże nie jest ona podmiotem w pełni niezależnym od swoich wspólników. Za zobowiązania spółki jawnej subsydiarnie odpowiadają bowiem jej wspólnicy, co wynika z art. 31 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.). W związku z tym, w sytuacji, w której spółka ta nie będzie w stanie regulować swych zobowiązań, obowiązek ten spadnie na wspólników.
Występując o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że opłacenie kosztów sądowych związanych z przedmiotową sprawą przekracza jej możliwości finansowe. Okoliczność ta jednak, sama przez się, nie może przesądzać pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku. Zważyć bowiem należy, że skarżąca jest przedsiębiorcą nastawionym na pomnażanie zysków swoich wspólników, a więc działającą wyłącznie w ich interesie. Nie realizuje więc celów społecznie użytecznych, które przemawiałyby za udzieleniem jej wsparcia ze środków publicznych. W tej więc sytuacji, wobec problemów finansowych skarżącej i braku środków na opłacenie kosztów sądowych, związanych z zainicjowaną przez nią sprawą sądowoadministracyjną, wsparcia winni udzielić jej sami wspólnicy, z woli których uczestniczy ona w obrocie gospodarczym i którzy ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za jej zobowiązania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło