I SA/Rz 123/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-05-13

Skład orzekający: Sędzia SO del. Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej powinien zostać uwzględniony w całości, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną strony?
Ratio decidendi
Wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że jej sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia takie rozwiązanie. W szczególności, gdy posiadane środki pochodzące z renty inwalidzkiej są niskie i przeznaczane na podstawowe potrzeby życiowe, leki oraz koszty utrzymania, a stan zdrowia wymaga stałego leczenia.
Stan faktyczny
Skarżący, będący rencistą i inwalidą z całkowitą niezdolnością do pracy, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn. Argumentował swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy przyznał częściowe prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych w całości), ale odmówił ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego M.G. od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO del. Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010 r., w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn - postanawia – I. zwolnić skarżącego M.G. od kosztów sądowych w całości, II. ustanowić dla skarżącego adwokata. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn, opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, wniósł o zwolnienie od tej opłaty sądowej. W urzędowym formularzu, nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego, zawnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika – adwokata argumentując, że jest rencistą, inwalidą z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy i przysługuje mu świadczenie w wysokości 675,10 zł (brutto) miesięcznie. Skarżący podał, że zamieszkuje w skromnych warunkach lokalowych ( stary, drewniany dom), ponosząc samodzielnie koszty utrzymania w postaci opłat za energię elektryczną, gaz, w zimie koszty opału oraz lekarstw i żywności, akcentując przy tym, że jego sytuacja wywołana jest przez wyjątkowo zły stan zdrowia (liczne choroby). Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej P.p.s.a., skarżący wyjaśnił, że wykupuje tylko niezbędne dla jego stanu zdrowia lekarstwa, resztę pobieranego świadczenia, z którego komornik egzekwuje 168,77 zł, przeznacza na wyżywienie. Nie otrzymuje od nikogo, w tym instytucji, jakiejkolwiek pomocy. Środki pieniężne na zapłatę zobowiązania w podatku od spadków i darowizn w wysokości 1946 zł wygospodarował zbierając złom, puszki, łuskane orzechy, a kwotę 1000 zł pożyczył z przeznaczeniem na zapłatę tego podatku od brata. Do wyjaśnień skarżący dołączył kserokopie rachunku za dostawę energii elektrycznej (26,42 zł), faktury wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji za dostawę wody (34,34 zł) i pokwitowania zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego (156 zł) dotyczącego nieruchomości, w której zamieszkuje. Oceniając wniosek, referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, odmówił natomiast ustanowienia adwokata (postanowienie z dnia 24 marca 2010 r.). Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci moc wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniosek skarżącego zasługuje w całości na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie wzięto pod ocenę nie tylko sam wniosek, ale także akta administracyjne, które - z uwagi na przedmiot sprawy, tj. odmowę zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn – dodatkowo obrazują szczegółowo sytuację skarżącego. Skarżący posiada ograniczone środki pieniężne pochodzące z pobieranej renty inwalidzkiej w faktycznej kwocie 422,57 zł, które zaspokajają podstawowe i najpilniejsze potrzeby życiowe skarżącego. Priorytetowymi wydatkami w budżecie skarżącego pozostają leki, których konieczność przyjmowania wynika ze złego stanu zdrowia, udokumentowanego przez wnioskodawcę (liczne karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz zaświadczenia lekarzy specjalistów). Załączone rachunki związane z kosztami utrzymania wskazują na oszczędne gospodarowanie przez skarżącego posiadanymi środkami pieniężnymi, odpowiadające poziomowi pobieranego świadczenia. Podsumowując, wniosek skarżącego jest zasadny, dlatego mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło