I SA/Rz 123/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. S. o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodów za 2006 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w ½ części, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2011 r. K. S. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia (...) grudnia 2010 r., w przedmiocie ustalenia mu zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r., w kwocie 64 202 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim synem, a źródło utrzymania jego i jego małżonki stanowią świadczenia emerytalne w wysokości: 1543,19 zł i 1190,01 zł brutto miesięcznie. Ich syn natomiast pobiera wynagrodzenie ze stosunku pracy, w wysokości 1386 zł brutto miesięcznie. Składając oświadczenie dotyczące swojego majątku oraz majątku osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca zadeklarował: dom o pow. 240 m 2, mieszkanie o pow. 68 m2 i garaż (18 m 2). W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzono ponadto, że brak możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych, związanych z przedmiotowym postępowaniem sądowoadministracyjnym, wynika z konieczności uregulowania zobowiązań podatkowych ustalonych zaskarżoną decyzją oraz decyzją o podobnej treści, skierowaną do małżonki wnioskodawcy, których przedmiotem jest ustalenie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. W celu uregulowania wyżej wymienionych zobowiązań wnioskodawca zaciągnął pożyczkę w kwocie 120 000 zł, ponieważ nie mógł sprzedać domu, który został zabezpieczony przez organ podatkowy. K. S. wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności podał, że nie posiada żadnych kart kredytowych oraz złożył: odpis wyciągu z rachunku bankowego, informację o wysokości opłat za lokal mieszkalny (404,18 zł miesięcznie),kserokopie dowodów wpłat, dokonywanych na rzecz dystrybutora gazu ziemnego, z których wynika, że wysokość wydatków na ten cel wynosiła od 172,45 zł do 180 zł, za dwa miesiące, kserokopie dowodów wpłat na rzecz dystrybutora energii elektrycznej, z których wynika że wysokość wydatków na ten cel wahała się od 120,94 zł do 179,72 zł, za dwa miesiące. Oprócz tego wnioskodawca przedłożył: oświadczenie, że posiada dwa samochody osobowe marki: VW Polo, rok prod. 1995 i Skoda "Favorit" rok prod. 1992, kserokopie dowodów rejestracyjnych wyżej wymienionych pojazdów, których jest współwłaścicielem wraz z żoną, kserokopię umowy pożyczki z dnia 16 stycznia 2011 r., dowodu wpłaty na rzecz Urzędu Skarbowego kwoty 120 000 zł, a także rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca przewiduje więc możliwość zwolnienia strony postępowania z części związanych z nim kosztów, w zależności od jej możliwości finansowych. Możliwy zakres tego zwolnienia wynika z art. 245 § 3 P.p.s.a. który stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Dopełnienie ustawowych regulacji, dotyczących zakresu przyznania prawa pomocy stanowi przepis art. 245 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że zakres częściowego przyznania prawa pomocy, w każdym konkretnym przypadku uzależniony winien być od oceny indywidualnych możliwości finansowych wnioskodawcy, znajdującego się w określonej sytuacji materialnej, możliwości pozyskania środków niezbędnych na pokrycie kosztów postępowania, a także szacowanej wysokości tychże kosztów. Zakres przyznanego ewentualnie prawa pomocy powinien być więc wypadkową wyżej wymienionych czynników. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca, korzystający z usług profesjonalnego pełnomocnika, w osobie radcy prawnego, zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, podkreślając, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, z powodu całkowitego braku środków finansowych i braku możliwości ich pozyskania. Z takim stwierdzeniem nie sposób się jednak zgodzić, mając zwłaszcza na uwadze łączną sumę dochodów w jego gospodarstwie domowym, wynoszącą 4 119,2 zł brutto miesięcznie, a także wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, która nie jest wygórowana i nie odbiega od przeciętnych kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca nie ma możliwości pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, chociażby przez zaciągnięcie pożyczki lub kredytu, ponieważ w styczniu 2011 roku zaciągnął on pożyczkę u osoby prywatnej, na niezwykle korzystnych warunkach, bez jakiegokolwiek zabezpieczenia jej spłaty, a ponadto przewidujących między innymi karencję w jej spłacie do dnia 31 grudnia 2012 r. i ustalenie wysokości odsetek oraz ich zapłatę dopiero przy spłacie ostatniej raty. Warunki te, odbiegające od rynkowych warunków i kosztów uzyskania pożyczki lub kredytu świadczą w sposób jednoznaczny o istniejących możliwościach pożyczkowych i kredytowych po stronie wnioskodawcy, ponadto wspomnieć tutaj również należy o możliwościach uzyskania kredytu bankowego. Wszystko to podważa twierdzenia wnioskodawcy w tym zakresie. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy podkreślić, że wnioskodawca w przedłożonej umowie pożyczki zobowiązał się do jej spłaty, po upływie okresu karencji, w miesięcznych ratach wynoszących po 2 000 zł, która to kwota znacznie przekracza wysokość jego miesięcznych dochodów i stanowi niemalże połowę dochodów uzyskiwanych w jego gospodarstwie domowym. Fakt ten przeczy więc twierdzeniom skarżącego, co do tego, że koszty sądowe w przedmiotowej sprawie przekraczają jego możliwości finansowe. Wszystkie wyżej wymienione okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca nie jest w stanie partycypować w jakiejkolwiek części w pokryciu kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Jednakże mając na uwadze wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że uiszczenie w obecnej chwili pełnego wpisu od skargi byłoby dla niego znacznym obciążeniem. Z tego też względu celowe i zasadne jest zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi w ½ części. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 245 § 3 i § 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.