I SA/Rz 1244/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-01-27
Skład orzekający: Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale posiada znaczący majątek trwały i prowadzi działalność gospodarczą generującą obroty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka prawa handlowego, będąca przedsiębiorcą nastawionym na zysk, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, nawet jeśli wykaże trudności finansowe, jeśli jej majątek trwały wielokrotnie przewyższa potencjalne koszty sądowe, a działalność gospodarcza generuje znaczne obroty. Brak jest podstaw do przerzucania kosztów na podatników w przypadku podmiotu komercyjnego, który nie pełni istotnej funkcji społecznej ani nie służy interesowi powszechnemu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej długu celnego. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy i majątek trwały, ale ujemne salda na rachunkach bankowych, tłumacząc to zajęciem kont przez Izbę Celną. Mimo to, sąd uznał, że spółka posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów sądowych, biorąc pod uwagę wartość majątku trwałego, możliwość pozyskania środków z kredytu lub pożyczki, oraz znaczące obroty generowane przez spółkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO del. do WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o., z siedzibą w P., na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie długu celnego, w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
Występując do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że wartość kapitału zakładowego spółki wynosi 600 000 zł, natomiast wartość będących w jej posiadaniu środków trwałych 659 126,48 zł.
Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła zyskiem w wysokości 174 849,87 zł. Jeżeli chodzi o stan jej rachunków bankowych, to zgodnie ze złożonym oświadczeniem wszystkie trzy rachunki spółki wykazują salda ujemne, tj. odpowiednio: - 109 650,92 zł, -142 756,33 Euro, i – 122 066,03 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację materialną, wynikającą przede wszystkim z zajęcia jej rachunków bankowych, przez co wszystkie wpływy na te konta są przejmowane przez Izbę Celną. Odnosząc się do swojej sytuacji skarżąca zaznaczyła także, że będące w jej dyspozycji środki trwałe są przedmiotem zabezpieczeń zaciągniętych przez nią kredytów lub zostały wyleasingowane. W związku z tym nie mogą być aktualnie zbyte.
Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia wynika również, że swoją bieżącą działalność finansuje ona z kredytu obrotowego, którego termin spłaty przypada na 8 maja 2015 r.
Niezależnie od powyższego we wniosku wskazano również, że spółka dla reprezentującej ją, jest jedynym źródłem utrzymania rodziny, w tym dwójki dzieci.
Skarżąca do swojego wniosku dołączyła szereg dokumentów źródłowych, obejmujących między innymi kopie składanych przez nią deklaracji VAT, z których wynika, że jej podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług w październiku 2014 r. wyniosła 224 497 zł, natomiast we wrześniu tego samego roku 109 647 zł.
Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżąca przedłożyła dokumenty świadczące o tym, że jedyny wspólnik spółki, pełniąca również funkcję Prezesa Zarządu B. N., z dniem 1 stycznia 2015 r. zrezygnowała z tego stanowiska, jednocześnie podarowała osobie trzeciej swój udział w spółce N. Sp. j. Skarżąca przedłożyła też umowę sprzedaży przez B. N. 900 udziałów w T. sp. z o.o. w P. za 45 000 zł. Dodała ponadto, że B. N. miała zamiar zbycia również pozostałych udziałów w tej spółce, jednakże pobyt w szpitalu uniemożliwił jej dopełnienie wszystkich związanych z tym formalności.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 2 000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Posługując się zwrotem "przyznanie prawa pomocy może nastąpić" oznacza, że udzielenie tego rodzaju wsparcia innym podmiotom niż osoby fizyczne pozostawione zostało uznaniu sądu rozpoznającego konkretny wniosek. Nie oznacza to oczywiście całkowitej dowolności po jego stronie, albowiem warunkiem przyznania tego rodzaju wsparcia wskazanym wyżej podmiotom jest uwarunkowane wykazaniem przez nie braku środków na sfinansowanie tego typu wydatków.
W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że skarżąca nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych w sprawie, ponieważ wartość jej majątku (wartość jej środków trwałych wynosi 659 126,48 zł) wielokrotnie przewyższa wysokość wszystkich potencjalnych kosztów sądowych, jakie mogą być związane z przedmiotową sprawą. Co prawda skarżąca podniosła, że przedmiotowe składniki majątkowe nie mogą być aktualnie zbyte, jednakże trudno jest przyjąć, że niemożność zbycia odnosi się absolutnie do wszystkich składników majątkowych. Ponadto nie można wykluczyć możliwości pozyskania przez skarżąca potrzebnych środków w inny sposób, chociażby poprzez skorzystanie z pożyczki lub kredytu. Jak bowiem zaznaczyła sama skarżąca w uzasadnieniu wniosku, swoje bieżące wydatki finansuje z kredytu obrotowego, tak więc możliwość sfinansowania w ten sposób bieżących wydatków, w tym także kosztów sądowych w zainicjowanej przez nią sprawie, nie jest wykluczona. W tej sytuacji skarżąca nie może zasadnie twierdzić, że nie jest w stanie pozyskać w jakikolwiek sposób środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W tym miejscu dodać także należy, że jak wynika z deklaracji VAT skarżącej zalegających w aktach sprawy, spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą, notując obroty znacznych rozmiarów. Świadczy to więc o tym, że niezależnie od eksponowanych trudności, ciągle realizuje swoje zobowiązania, tak więc twierdzenie o niemożności wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie znajdują uzasadnienia.
Argumentem za przyznaniem wsparcia skarżącej nie może być też fakt, że stanowi ona jedyne źródło utrzymania rodziny, gdyż jedyna wspólniczka spółki posiada jeszcze udziały w innej spółce z o.o., a fakt nieodpłatnego zbycia przez nią udziału w kolejnej spółce (sp. j.) świadczy raczej o tym, że jej sytuacja nie jest tak zła, jak to zostało przedstawione we wniosku.
Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że nawet gdyby przyjąć, iż spółka rzeczywiście nie ma środków na sfinansowanie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co nie zostało wcale wykazane, to nie sposób znaleźć uzasadnienia dla przyznania jej wsparcia ze środków publicznych, czyli w efekcie przerzucenia tych kosztów na ogół podatników. Wynika to bowiem przede wszystkim z tego, że skarżąca jest przedsiębiorcą, a więc podmiotem realizującym cele komercyjne, polegające na przysparzaniu zysków swoim udziałowcom. Nie pełni więc ona żadnej szczególnie istotnej funkcji społecznej, ani nie służy interesowi powszechnemu. W tej sytuacji brak jest podstaw do jej szczególnego traktowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło