I SA/Rz 127/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 17 maja 2007r. sprawy ze skarg C. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 i 2002 rok 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego C. K. kwotę 216 (słownie: dwieście szesnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 127/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) lipca 2006r. (...) Prezydent Miasta S. uchylił w wyniku wznowionego postępowania, uchylił w części decyzję własną z dnia (...) lutego 2001r. nr (...)w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001r w kwocie 213,50 zł i ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2001r. w kwocie 705,10 zł. Decyzją z dnia (...) lipca 2006r. (...)Prezydent Miasta S. uchylił w wyniku wznowionego postępowania decyzję własną z dnia (...) lutego 2002r. nr (...) w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002r. w kwocie 185,30 zł i ustalił wymiar tego podatku w kwocie 760 zł. Jako podstawę prawną w/w decyzji organ powołał art. 207 i 210 § 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt. 1 i art. 240 § 1 pkt.5 oraz art. 21 § 1 pkt.2, § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 2005 Nr 8, poz. 60 ze zm./, art. 2, 3, 4, 5 i art.6 ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./. W uzasadnieniu organ podniósł, że dnia 14.09.2005r. organ podatkowy, po uprzednim uzyskaniu zgody Prokuratora Rejonowego w S. na dokonanie oględzin posesji położonej w S. przy ul. B. przeprowadził czynności kontrolne, z których został spisany protokół. W trakcie kontroli ustalono, że w budynku mieszkalnym prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci wytwórni pieczywa cukierniczego (w pomieszczeniach o łącznej powierzchni 29 m2). W myśl art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nową okolicznością w sprawie jest udowodniony fakt użytkowania budynku mieszkalnego oraz zajmowanie części pomieszczeń na prowadzenie działalności gospodarczej. Dało to podstawę do wznowienia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2002r. i za 2003r. Organ podatkowy wezwaniem nr (...) (doręczone 11.10.2005r.) wezwał podatnika do przedłożenia Prezydentowi Miasta S. informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz rolnego za lata 2000-2005 w związku z ustaleniami kontrolnymi, jednak podatnik w swoich informacjach z dnia 18.10.2005r. nie wykazał do opodatkowania powierzchni budynku mieszkalnego ani powierzchni zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie uwzględnił też modernizacji operatu działki 657/1 obr. 1. Dlatego też organ podatkowy nie dał wiary informacjom tam zawartym, w dowód czego wezwał podatnika do uzupełnienia informacji. Podatnik nie dopełnił jednak obowiązku prawidłowego wypełnienia informacji. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r.- prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r., Nr 100 poz. 1086 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji grantów. Zgodnie ze zmianą geodezyjną nr 241/2001 z dnia 29.06.2001r. w 2000r. (na podstawie decyzji G.N.L-7430,0-12/2000 z 07.07.2000r.) nastąpiła zmiana powierzchni oraz oznaczenie klas działki (...)- na R II - 0,1229 ha oraz B - 0,1855 ha. W związku z wątpliwościami podatnika organ podatkowy zwracał się również wielokrotnie do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej celem ustalenia faktycznego stanu ewidencji, na co dnia 09.05.2005r., 14.12.2005r. oraz 08.03.2006r. uzyskał wypisy z rejestru grantów potwierdzające stan ewidencji dla działki (...). Na potwierdzenie tego stanu organ podatkowy pismem z dnia 26.06.2006r. (doręczone 26.06.2006r.) zwrócił się do Starostwa Powiatowego o odpowiedź, czy zachodzą jakiekolwiek zmiany w stosunku do spornej działki (...). W odpowiedzi otrzymał pismo (...) datowane na dzień 27.06.2006r. z załączonym wypisem z rejestru gruntów, gdzie stwierdza się, że sposób użytkowania przedmiotowej działki pozostaje bez zmian. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 przywołanej wcześniej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa. W wyniku kontroli przeprowadzonej dnia 14.09.2005 roku zmierzona została powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego oraz ustalono, że część budynku mieszkalnego zajęta jest naprowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Zgodnie z pismem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 14.06.2005r. znak (...) (data wpływu 16.06.2005r.), pisma (...) z dnia 21.10.2005r. (data wpływu 24.10.2005r.) oraz pisma (...)z dnia 04.04.2006r. (data wpływu 11.04.2006r.) w budynku (w podpiwniczeniu budynku mieszkalnego) przy ul. B. od 1991 roku prowadzona jest działalność gospodarcza. O potwierdzenie tego faktu organ podatkowy zwracał się również do Naczelnika Urzędu Skarbowego (pisma z dnia 05.06.2006r. doręczone dnia 05.06.2006r., pismo z dnia 22.03.2006r. doręczone dnia 24.03.2006r., oraz pismo 03.04.2006r. doręczone dnia 03.04.2006r.). Na tę okoliczność uzyskano informacje o dacie rozpoczęcia działalności gospodarczej, formie opodatkowania, siedzibie oraz strukturze zatrudnienia (pismo z dnia 13.04.2006r. Nr (...)- data wpływu 18.04.2006r. opatrzone klauzulą tajemnicy skarbowej). Organ podatkowy otrzymał również uwierzytelnione kopie formularzy NIP-1, NDP-3 oraz VAT-1 składanych przez K. I., gdzie wskazywała siedzibę oraz miejsce wykonywania działalności gospodarczej adres ul. B. Fakt ten znajduje również potwierdzenie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (Zaświadczenia z dnia 31.05.2005r. Nr (...) oraz z dnia 15.12.2005r. Nr (...)), gdzie wskazana jest siedziba i adres zakładu głównego ul. B.. W świetle powyższych faktów obowiązek podatkowy powstał z dniem 1 stycznia 1992 roku. Stosownie do treści art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych właściciel nieruchomości ma obowiązek złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego. Jednak właściciel nieruchomości nie dopełnił tego obowiązku. Nadmienić należy, że C. K. zaprzeczał faktowi użytkowania przedmiotowego budynku w 2002 roku, wskazując, że budowa zakończyła się 27.10.2004r., powołując się na zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego oraz datę zameldowania z dniem 10.11.2004r. przy ul. B. W toku postępowania ustalono jednak, że do dnia 06.10.2004r. I. i C. K.zameldowani byli w mieszkaniu przy ul. O, które zostało sprzedane Aktem Notarialnym Nr [...] dnia 31.07.1996r., a więc 8 lat wcześniej. Ponadto w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IPN-1 z dnia 19.12.2003r. (przed zakończeniem budowy) wskazuje adres miejsca zamieszkania ul. B. Należy również zwrócić uwagę na formularze NIP, gdzie I. K. wskazywała adres zameldowania (czy też adres korespondencyjny) ul. B. Nie uszedł uwadze organu podatkowego fakt, że decyzje podatkowe za lata 2000-2004 doręczane (adresowane) były na ul. B, a podatnik odbiór ich kwitował własnym podpisem. Organ podatkowy zgromadził też szereg innych dokumentów, które dotyczą postępowania jakie toczy się w Starostwie Powiatowym w S. z wniosku C. K. celem rzetelnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, jednak nie zostały one uwzględnione w rozstrzygnięciu sprawy ze względu na fakt, iż postępowanie nie zostało ostatecznie zakończone, a organ podatkowy nie jest kompetentny rozstrzygać sprawy leżące w gestii innych organów. W związku z powyższymi ustaleniami organ dokonał ustalenia wysokości podatku w kwocie 705,10 zł za 2001r. o w kwocie 760 zł za 2002r. przyjmując 1229 m kw. jako grunty wykorzystane rolniczo, 1855 m kw. jako grunty pozostałe, 255m kw. jako budynki mieszkalne oraz 29 m kw. jako budynki lub ich części zajęte na prowadzenia działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ., decyzjami z dnia (...) listopada 2006r. SKO-(...)i SKO-(...) rozpoznając odwołania C. K. utrzymało decyzje organu I instancji w mocy. Na decyzje te C. K. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o ich uchylenie a także poprzedzających je decyzji organu I instancji alternatywnie wnosząc o umorzenie postępowania ewentualnie skierowanie spraw do organu I instancji do ponownego rozpatrzenia. W obszernym uzasadnieniu Skarżący zarzucił orzekającym organom naruszenie przepisów postępowania polegającego na nie zebraniu pełnego materiału dowodowego, nie uwzględnieniu wniosków dowodowych, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu a także błędną ocenę materiału dowodowego przy braku własnych ustaleń dowodowych. W ocenie Skarżącego organy bezzasadnie zignorowały przedstawiane dokumenty dotyczące określenia właściciela i stanu prawnego działki, dotyczących budowy budynku mieszkalnego, zatwierdzenia planu zagospodarowania działki, pozwolenia na budowę, procesu budowy, zgłoszenia budynku do użytkowania, zgody Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na użytkowanie i zasiedlenia budynku, przepisów meldunkowych. Nadto Skarżący zarzucił orzekającym organom przewrotną interpretację przepisów oraz nie ustosunkowanie się do stawianych przez stronę zarzutów. Skarżący zarzuty wyżej przywołane rozwinął w pismach z dnia 26 marca 2007r., 7 maja 2007r. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji dodatkowo naprowadzając, że Skarżący brał czynny udział w postępowaniach i każdorazowo korzystał z możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału. Odnośnie nie uwzględnienia wniosku o wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu organ naprowadził, że wniosek taki winien być uzasadniony okolicznościami wskazanymi w art. 130 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu podstawą odmowy dopuszczenia wskazanych przez Skarżącego dowodów było to, że kwestie na okoliczność których miały być dopuszczone, zostały udowodnione innymi dowodami. Organ również uznał za bezzasadny zarzut Skarżącego o dyskryminację i celowego działania organów na jego szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi podlegają uwzględnieniu. Na wstępie podnieść należy, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym nominalnym, w którym posiadanie majątku jest przedmiotem, zaś wymiar tego podatku nawiązuje do majątku lub jego składników. Podmioty i przedmioty tego podatku reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /tekst jednia Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./. Co do zasady, w brzmieniu art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w 2001r. i 2002r., podatkowi od nieruchomości podlegały wszystkie osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które są właścicielami, samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem /pkt.1/, są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części /pkt.2/, są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także z umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu /pkt.3/, posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych /pkt.4/. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów, wskazać należy na kolejny przepis art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z którego treści wynika, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku a jeżeli okolicznością od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem /pkt.2/. Ustawodawca, w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na osoby fizyczne obowiązek złożenia właściwemu organowi gminy wykaz nieruchomości, sporządzony na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistnieniu zmian sposobu wykorzystywania budynku albo gruntu lub ich części mających wpływ na wysokość opodatkowania, w terminie 14 dni od ich zaistnienia. Oznacza to, że na podatniku ciąży obowiązek powiadomienia organu o zmianie wykorzystania budynku lub jego części poprzez wykonywanie w nim lub w jego części działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem w części budynku działalności gospodarczej jest wystarczające do uznania go za związany z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005r. FSK 1368/04 POP 2005/6/146/. W rozpoznawanych sprawach Skarżący w/w obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wykonał bowiem jak wynika z ustaleń organów - z protokołu kontroli dokonanej w dniu 14 września 2005r. - część budynku była wykorzystywana na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy organy prawidłowo przyjęły, że zaistniała przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm./ do wznowienia postępowania. Zasadnie bowiem organy przyjęły na podstawie pism Państwowego Inspektora Sanitarnego w S., pism Naczelnika Urzędu Skarbowego, formularzy NIP-1, NIP-3 i VAT-1, wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz aktu notarialnego z dnia 31 lipca 1996r. Nr 2103/96 na mocy którego Skarżący zbył mieszkanie łącznie z wydaniem go kupującemu, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydawania decyzji ustalających wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001r. i 2002r. nie znane organowi. Wznowienie postępowania polega na przeprowadzeniu ponownego postępowania i wydanie decyzji podatkowej w sprawie, w której zapadła już decyzja ostateczna, jeśli postępowanie w którym została ona wydana było dotknięte kwalifikowaną wadliwością proceduralną. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania podatkowego. W rozpoznawanych sprawach organy dostatecznie wykazały, że okoliczności faktyczne i dowody ujawnione są nowe i istniały w dniu wydania decyzji ustalających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2001-2002, jak również mają one istotne znaczenie dla wymiaru tego podatku. Okoliczność zmiany użytkowania części budynku nie była znana organom podatkowym ustalającym wymiar podatkowy gdyż Skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie powiadomił organów ani o powstaniu obowiązku podatkowego, ani o zaistnieniu zmian w wykorzystaniu budynku w terminie 14 dni od ich zaistnienia tych okoliczności. Skoro wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną to postępowanie przeprowadzone w trybie wznowieniowym musi spełniać wszystkie kryteria prawidłowego postępowania podatkowego zmierzającego do wydania decyzji kończącej to postępowanie. W rozpoznawanych sprawach, jakkolwiek organy zgromadziły w toku postępowania dostateczny materiał dowodowy, wskazujący na to, że część budynku Skarżącego związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej to jednak zarówno w aktach spraw, jak i decyzjach organu I instancji jak i II instancji brak jest uzasadnienia faktycznego dla przyjęcia takiej właśnie powierzchni związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uzasadnienie w tym zakresie jest istotne dla rozpoznawanych spraw gdyż powierzchnię przyjętą przez organy jako podstawę wymiar podatku Skarżący kwestionuje, zaś powierzchnia przyjęta przez organy nie znajduje żadnej argumentacji w uzasadnieniu decyzji a także nie odpowiada jakiejkolwiek sumie powierzchni wynikającej z protokołu kontroli sporządzonego w dniu 14 września 2005r. Uzasadnienie faktyczne stanowiące obligatoryjny składnik decyzji w myśl art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa winno wyjaśniać rozbieżności oraz wskazywać w sposób szczegółowy i logiczny motywy podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Sąd podzielił stanowisko organów że powierzchnię gruntów dla celów podatkowych ustala się na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości przez właściwy organ. Wynika to wprost z treści art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst. jedn. Dz.U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm./ oraz art. 4 ust.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym / /tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz.969/. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić kwestię statusu rodzinnego Skarżącego i I. K. pod kątem treści przepisu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002r. W okresie tym przepis ten stanowił, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciąży łącznie na obojgu małżonkach. Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącego w przedmiocie naruszenia przez orzekające w sprawach organy zasady czynnego udziału strony w postępowaniu gdyż Skarżący brał czynny udział w sprawie, składał wnioski i pisma. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika też aby pracownicy organu działali tendencyjnie czy też w inny sposób dyskryminowali Skarżącego a co za tym idzie prawidłowo organy oceniły, że brak jest podstaw do wyłączenia pracowników od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa albowiem Skarżący nie wskazał aby zachodziła którakolwiek z przesłanek określonych w pkt. 1-8 wyżej powołanego przepisu. Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd działając na podstawie art. 132, art. 145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 § 1 i art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.