I SA/Rz 128/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Grzegorz Panek NSA Jacek Surmacz / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014r. spraw ze skarg P. K. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013r. - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r., - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r., - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r., - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r. - oddala skargi - I SA/Rz 128/14 UZASADNIENIE Przedmiotami skarg w sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) są postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013r., skierowanie do P. K. (dalej zamiennie: Podatnik albo Skarżący): 1) nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Nissan Titan w kwocie 5407,00zł, 2) nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...], 3) nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Nissan Titan w kwocie 6594,00zł, 4) nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowień o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołań Dyrektor Izby Celnej (dalej: organ) wskazał, że Podatnik we wnioskach o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań wskazał, że nie mógł odebrać decyzji ze względu na zagraniczny wyjazd i tym samym nie mógł złożyć odwołań w terminie. Nie wiedział, że decyzje zostały wydane, a ponadto w jego skrzynce pocztowej nie pozostawiono awiza (zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym). Podniósł, że przesyłanie decyzji w okresie letnim, urlopowym jest ze strony organu podatkowego działaniem celowym aby podatnik nie miał możliwości odebrania decyzji, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa). Dokonując oceny wniosków w aspekcie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej organ stwierdził, że P. K. argumentację swoją ograniczył jedynie do samego stwierdzenia, że przebywał za granicą i z tego powodu nie mógł odebrać przesyłki, nie można więc uznać, aby zostało choćby uprawdopodobnione, że Podatnik w czasie, kiedy próbowano doręczyć mu decyzje, a następnie w okresie, w którym mógł skutecznie wnieść odwołania, przebywał za granicą. Wbrew twierdzeniom Podatnika analiza zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek wskazuje jednoznacznie na to, że awiza pozostawione były w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Za pozbawione racjonalnych podstaw organ uznał zarzut o celowym zakończeniu postępowania podatkowego w okresie letnim. Termin wydania decyzji dyktowany jest przebiegiem samego postępowania i nie pozostaje w jakimkolwiek związku z porami roku. P. K. świadomy był faktu, że postępowania podatkowe dobiegają końca, gdyż w dniu 6 sierpnia 2013r. korzystał z uprawnienia do wypowiedzenia się w sprawach. Osobiście zgłosił się w siedzibie organu podatkowego i z treści protokołów sporządzonych na tę okoliczność wynika, że zapoznał się z materiałem dowodowym i zapowiedział przedstawienie końcowych wniosków po konsultacji ze swoim prawnikiem. Ponadto P.K. został pouczony o treści art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej (w postanowieniach o wszczęciu postępowań z 18 i 24 kwietnia 2013r.), nakładającej na stronę obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianie swojego adresu. Organ dalej wywiódł, że gdyby nawet przyjąć, że Podatnik, w dniach w których próbowano doręczyć mu decyzje, przebywał za granicą to negatywne skutki nieodebrania decyzji i niewniesienia w terminie środka odwoławczego obciążają jego. Podatnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nie nastąpiło bez jego winy. Organ w uzasadnieniach postanowień stwierdzających uchybienie terminowi do wniesienia odwołań wskazał, że w decyzjach organu I instancji tj. Naczelnika Urzędu Celnego Podatnik został prawidłowo pouczony o trybie i terminie wniesienia odwołań. Decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały doręczone Podatnikowi w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, przy czym zachowano wszystkie ustawowe warunki pozwalające przyjąć domniemanie, że mimo braku fizycznego doręczenia, przesyłki zawierające przedmiotowe decyzje zostały doręczone Podatnikowi w rozumieniu art. 150 § 2 zdanie drugie Ordynacji podatkowej. Odnośnie do decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r., wobec niezastania adresata, przesyłkę awizowano w dniu 14 sierpnia 2014r., powtórnie awizowano 22 sierpnia 2013r. i przesyłka została zwrócona do Urzędu Celnego w dniu 29 sierpnia 2013r. Odnośnie do decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r. analogiczne daty to: 21 i 29 sierpnia oraz 5 września 2013r. Podatnik, pismem z dnia 21 października 2013r., złożył odwołania od decyzji z dnia [...] i [...] sierpnia 2016r. Organ dalej wskazał, że postanowieniami z dnia [...] grudnia 2013r. nr nr [...] i [...], odmówił Podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. Stąd też, skoro odwołania zostały wniesione z uchybieniem terminu przewidzianym przez ustawę (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej), a organ nie uwzględnił wniosków podatnika i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań, to, z mocy art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminom do wniesienia odwołań. Skargi na wyżej opisane postanowienia organu wniósł P.K. W uzasadnieniu skarg podniósł wątpliwie powołane podstawy prawne postanowień, które z punktu widzenia formalnoprawnego są prawidłowe, jednak ich zastosowanie materialnoprawne należy zakwestionować. Stanowisko organu prowadzi bowiem do nieuprawnionej tezy, że "obywatel dopóki nie zostanie zakończone postępowanie nie może opuścić kraju i to w sezonie letnim, gdzie znaczna część społeczeństwa korzysta z wypoczynku zagranicznego". Podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż z takiego urlopu korzystał w okresie kiedy decyzje do niego wysłano. Przebywał za granicą nie tylko w celach wypoczynkowych, ale również zawodowych, co wynika ze specyfiki działalności, którą prowadzi. W krajach Unii Europejskiej nie ma kontroli paszportowych, więc tak naprawdę nie ma żadnego dowodu w postaci dokumentu potwierdzającego pobyt za granicą, ale istnieje oczywiście możliwość skorzystania z telefonu i potwierdzenie pobytu w konkretnych hotelach. Trudno było mu przypuszczać podczas pobytu za granicą, aby w czasie wyjazdu gromadzić dowody potwierdzające jego tam pobyt. We wniosku o przywrócenie terminu Podatnik ma uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Nie został pouczony, że w czasie wyjazdu musi wyznaczyć pełnomocnika, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje. Organ prowadził już przez dość długi czas postępowanie i w związku z tym przyjął Skarżący, że żadna decyzja nie zostanie do niego przesłana. Nie został również pouczony, że może skorzystać z internetowego serwisu ePUAP. Poczta nie próbowała skontaktować się z sąsiadem celem upewnienia się, że adresat przebywa pod wskazanym adresem i odbiór jest możliwy – gdyby przesyłki zostały pozostawione sąsiadowi Skarżącego, na pewno skomunikowałby się z nim. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi są nieuzasadnione. Sąd podziela stanowisko organu, że decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 i 16 sierpnia 2013r. zostały skutecznie doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, a więc wywołały określone skutki procesowe. Ustawodawca w art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przewidział, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawianiu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczania, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym wejściu przy wejściu do posesji adresata. W tym przypadku doręczenie uznaje się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej). Analiza dołączonych kserokopii doręczenia decyzji prowadzi do wniosku, że należy podzielić stanowisko organu w tym zakresie. Dowody doręczenia zostały prawidłowo wypełnione ze wskazaniem, że zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Supozycje Skarżącego, że doręczyciel nie kontaktował się z jego sąsiadem nie mają znaczenia prawnego, skoro przy doręczaniu spełniono warunki niezbędne do przyjęcia domniemania, o którym mowa w art. 150 § 2 zdanie drugie Ordynacji podatkowej. Za gołosłowne również należy uznać twierdzenia, że wbrew adnotacji na dowodach doręczeń, stosownych zawiadomień nie pozostawiono w skrzynce odbiorczej pocztowej adresata. Podkreślić należy, że doręczenie przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej oznacza, że mimo iż fizycznie przesyłki nie doręczono adresatowi, to w sensie prawnym uznaje się ją za doręczoną. Brak podstaw do kwestionowania twierdzeń organu, że Skarżący nie został pouczony o treści art. 146 Ordynacji podatkowej, z tym jednak, że Sąd podkreśla, że okoliczność ta o tyle nie ma znaczenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające twierdzenie, że spełnione zostały dyspozycje przepisów zawartych w tym artykule. Skarżący bowiem nie zmienił swojego adresu. We wnioskach o przywrócenie terminów podawał, że przebywał na urlopie wypoczynkowym, czego nie można utożsamiać ze zmianą adresu w rozumieniu art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z twierdzeń Skarżącego pobyt za granicą nie trwał przynajmniej dwa miesiące, a więc nie miał Skarżący obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń (art. 147 § 1 Ordynacji podatkowej). Skarżący nie wnosił o zastosowanie doręczeń pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej ani też nie wyraził na to zgody (art. 144a §1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 maja 2014r.). Bezpodstawne są zarzuty co do braku pouczenia o możliwości korzystania z elektronicznej skrzynki podawczej, gdyż przepis art. 144a § 1 Ordynacji podatkowej został zmieniony w tym zakresie dopiero z dniem 11 maja 2014r. na mocy ustawy z dnia 10 stycznia 2014r. (Dz.U. poz. 183). Art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia uprawdopodobnienie nie musi wykazać pewności faktu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu ma na celu stworzenie "w świadomości organu" przekonania o prawdopodobieństwie (wiarygodności) wskazywanych przez stronę okoliczności. Użycie przez ustawodawcę w art. 162 Ordynacji podatkowej zwrotu "jeżeli uprawdopodobni", jednoznacznie wskazuje że ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym. W ocenie Sądu organ należycie wywiódł i uzasadnił, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Samo powoływanie się na pobyt zagranicą w celach wypoczynkowych, jak również służbowych nie jest wystarczające do przyjęcia, że Skarżący uprawdopodobnił swój pobyt za granicą w okresie, który uniemożliwił mu zachowanie terminu do wniesienia odwołań. Należy podkreślić, że Skarżący nie wskazuje kraju, w którym przebywał, regionu, hotelu, ani precyzyjnego czasu. Wskazywanie w skargach, że można telefonicznie ustalić, że przebywał w danym hotelu jest z punktu widzenia skuteczności skarg chybione, skoro – jak wcześniej wskazano – to zainteresowany ma uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a ponadto skoro nie podaje żadnych danych co do hotelu (nazwy, położenia itd.) to organ nie ma obiektywnych możliwości potwierdzić tego pobytu. Akcentowanie, że okres letni jest okresem urlopowym i że każdy ma prawo z korzystania z urlopu również poza granicami kraju jest oczywiście przytaczaniem prawdziwych twierdzeń, aczkolwiek z punktu widzenia przepisu art. 162 § 1 samo przez się nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku, w sytuacji gdy Skarżący nie podał żadnych bliższych informacji co do czasu, miejsca pobytu itd. Wobec powyższego organ miał podstawy do nieuwzględnienia wniosków o przywrócenie terminów do wniesienia odwołań, nie naruszył art. 162 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją tego również jest, że organ na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, prawidłowo stwierdził uchybienie terminom do wniesienia odwołań. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargi oddalił. Odnotowania wymaga, że Sąd dokonując formalnoprawnej oceny wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji (pkt pkt 4 skarg) doszedł do przekonania, że nie są to wnioski złożone w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Natomiast z treści skarg wynika, że są to wnioski w trybie art. 152 P.p.s.a., który ma zastosowanie tylko w przypadku uwzględnienia skarg.