I SA/Rz 129/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych - oddala skargę - I SA/Rz 129/04 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 27 października 2003r. – uzupełnionym w piśmie z dnia 21listopada 2003r. – podatnik M.K. zwrócił się do Prezydenta Miasta R. o umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych za okres od 1998 do 2003 r. /do lipca 2003r./ oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości. Na uzasadnienie wniosku podał, że od dwóch lat nie pracuje zawodowo, żona zarabia ok. 1100 zł netto, na utrzymaniu mają córkę – uczennicę IV klasy liceum, po zapłaceniu czynszu za mieszkanie i innych opłat na utrzymanie pozostaje im po 200zł na osobę. Od 2001r. nie może zarobkować samochodem, gdyż ze względu na chorobę nie może uzyskać stosownego świadectwa kwalifikacyjnego. Choruje na przewlekłe zapalenie trzustki, cukrzycę, ma wysokie ciśnienie, z powodu depresji leczy się w poradni zdrowia psychicznego a ze względu na brak środków nie może wykupywać potrzebnych lekarstw. Według protokołu z sporządzonego w dniu 21 listopada 2003r. podatnik M.K. mieszka wraz żoną i córką w mieszkaniu własnościowym w R. o powierzchni 36 m kw, posiada działkę w T. o pow. 14 arów na której prowadzi budowę domu jednorodzinnego. Samochód ciężarowy marki Jelcz /od którego nie był opłacany podatek/ był już stary, wymagał ciągłych napraw i został przez podatnika sprzedany w dniu 23 lipca 2003r. za kwotę 4.500 zł. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Prezydent Miasta odmówił podatnikowi M.K. umorzenia zaległego podatku od środków transportowych za lata 1998 – 2003 w kwocie 6.941,50 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 5.952,10 zł od tej zaległości. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji powołując się na art. 67§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ stwierdził, iż organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki w przypadku gdy przemawia za tym ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Wszelkie ulgi w podatkach są uszczerbkiem dla budżetu miasta, co zmusza miasto do zaciągania kredytów i spłacania od nich odsetek. Ponieważ wielu mieszkańców R. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, stąd też ulgi podatkowe stosowane są tylko w sytuacjach wyjątkowych a podatnik M.K. przez szereg lat nie płacił podatku od środka transportowego mimo kierowanych do niego decyzji i upomnień. Dochody rodziny podatnika – według przedstawionych dokumentów - są relatywnie średnie i nie są wystarczające na utrzymanie rodziny i na budowę domu co może świadczyć o istnieniu dochodów nieudokumentowanych. Skoro spłata przez podatnika zaległości i odsetek jednorazowo nie jest możliwa, to może on wystąpić o rozłożenie tych należności na raty; ponadto organ I instancji podał, że w marcu 2002r. umorzono podatnikowi odsetki w kwocie 3.660 zł. Podatnik M.K. złożył odwołanie od powyższej decyzji powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną i przedstawił dokumenty z których wynika, że od 1999r. leczy się na przewlekłe zapalenie trzustki, od 3 września 2002r. leczy się w poradni zdrowia psychicznego /zespół depresyjny/, według orzeczenia orzecznika ZUS w okresie od sierpnia 2003r. do marca 2004r. był częściowo niezdolny do pracy, od listopada 2001r. do maja 2002r. pobierał zasiłek choroby /wystąpiono o przedłużenie/, żona zatrudniona jest jako nauczyciel internatu za wynagrodzeniem w kwocie 1821 zł brutto /za wrzesień 2003r./ i za dojazdy do pracy środkami komunikacji miejskiej płaci 70 zł miesięcznie, czynsz za mieszkanie wynosi 255 zł, należności za: telefon- 36,55 zł, energię elektryczną – 58,74 zł, gaz – 45,41 zł. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji a w uzasadnieniu powołało się na sprawiedliwość opodatkowania tj. powszechność i równość opodatkowania oraz na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi podatkowej. W szczególności Kolegium wskazało na konieczność rozważenia przez organ podatkowy zarówno interesu podatnika tj. skutków ekonomicznych jakie nastąpią dla niego i rodziny wskutek realizacji należności, jak i interesu publicznego tj. realizacji zobowiązań podatkowych zasilających budżet. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie organ I instancji należycie ustalił stan faktyczny sprawy, rozważył sytuację majątkową podatnika a także i interes publiczny wymagający zapewnienia wpływów do budżetu miasta i dokonana odmowa umorzenia nie może być zakwestionowana tym bardziej, że podatnik już uprzednio skorzystał z umorzenia odsetek i ma możliwość skorzystania z rozłożenia należności na raty. Podatnik M.K. złożył na powyższą decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przywołał ponownie okoliczności podnoszone we wniosku i odwołaniu a nadto podał, że pieniądze ze sprzedaży samochodu przeznaczył na spłatę zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w związku ze staraniami o rentę, gdyż poprzednie świadczenie ZUS w kwocie 527 zł skończyło się " 30 marca". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ - zwaną dalej p.s.a. – kontrola zaskarżonych decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze. Jak zasadnie wskazały orzekające w niniejszej sprawie organy podatkowe, wniosek złożony przez skarżącego M. K. musiał być rozpoznany w oparciu o art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ według którego organ podatkowy może na wniosek złożony przez podatnika umorzyć w całości albo w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną . Jako przesłanki umorzenia wskazano w tym przepisie ważny interes podatnika lub interes publiczny, które to przesłanki są nieostre i wymagają rozważenia na podstawie okoliczności ustalonych w danej sprawie. Podkreślić także należy - obszernie wykazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – okoliczność, że decyzja wydawana przez organ podatkowy na podstawie powyższego przepisu ma charakter uznaniowy co oznacza, że organ ten po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego dokonuje oceny czy występują przesłanki w przepisie wymienione i jeśli stwierdzi brak tychże przesłanek, to odmawia umorzenia; jeśli natomiast stwierdzi istnienie którejkolwiek z tych przesłanek, to w ramach przyznanego mu uznania administracyjnego może ale nie musi uwzględnić wniosek podatnika w całości lub w określonej części. W związku z taką regulacją, kontrola sądowa podjętej przez organy podatkowe decyzji w tym przedmiocie sprowadza się w istocie do oceny, czy przed podjęciem decyzji organ podatkowy zebrał wyczerpujący materiał dowodowy i dokonał jego właściwej oceny w ramach przyznanego mu prawa swobodnej oceny dowodów /art. 120, art. 121, art. 123 § 1, art. 187 i art. 191 cyt. Ordynacji podatkowej/. Niewątpliwie z zasady powszechności opodatkowania wynika obowiązek wpłacana przez podatników obciążających ich podatków zasilających budżet państwa lub – jak w niniejszym przypadku – budżet gminy i stad też udzielanie ulg w realizacji tego obowiązku np. przez umorzenie może następować w sytuacjach wyjątkowych tj. w przypadku zaistnienia takich okoliczności na które podatnik nie miał wpływu i które były niezależne od jego działania. Jak wynika z okoliczności występujących w niniejszej sprawie, skarżący przez szereg lat nie wpłacał jakichkolwiek kwot na poczet obciążającego go podatku od środka transportowego, nawet gdy prowadził działalność gospodarczą i osiągał dochody i uzyskał już w 2002r. częściową ulgę przez umorzenie stosunkowo znacznej kwoty odsetek. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dotyczący środków utrzymania skarżącego i jego rodziny tj. wynagrodzenie za pracę żony /a także świadczenie z ubezpieczenia społecznego – chociaż okresowe / oraz stan zdrowia skarżącego dał organom podatkowym podstawę do oceny sytuacji skarżącego jako trudnej, niemniej jednak nieuzasadniającej uwzględnienia wniosku. Podkreślić przy tym trzeba, że zasadne są także wskazania organów co do stanu budżetu miasta, który to budżet ma przecież służyć zaspokajaniu potrzeb całej gminy miejskiej tj. jej mieszkańców, jednostek organizacyjnych nieosiągających własnych dochodów itd. a ponadto ulga w spłacie podatku nie może – jeśli nie ma ku temu uzasadnionych podstaw – prowadzić do całkowitego zwolnienia z obowiązku podatkowego. Jak już wyżej podniesiono, skarżącemu wcześniej udzielono już pewnej ulgi co jednak nie spowodowało dokonaniem z jego strony jakiejkolwiek wpłaty na poczet nieumorzonej należności, skarżący mimo określonych schorzeń nie jest całkowicie niezdolny do pracy, posiada określony majątek / nieruchomość/ i był w stanie ponosić nakłady na budowę własnego domu. Sąd nie dopatrzył się wadliwości w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie przez organy podatkowe, które – jak wskazano wyżej nie negują trudnej sytuacji skarżącego- i w tej sytuacji nie może zarzucić zaskarżonej decyzji takiej wadliwości, która uzasadniałaby jej zakwestionowane tym bardziej, że kwestia czy istotnie należałoby umorzyć zaległości podatkowe ma co do zasady charakter kwestii słusznościowej podlegającej badaniu Sądu w ograniczonym zakresie tj. czy kwestia ta nie została oceniona dowolnie a taka dowolność zdaniem Sądu nie występuje. W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie narusza obowiązującego prawa i w konsekwencji skargę podatnika jako nieuzasadnioną oddalił w oparciu o art. 151 p.s.a.